Jak dbać o serce?

Dodano: 6 marzec 2017

Niewydolność serca to jedna z najczęstszych przyczyn śmierci mieszkańców krajów wysokorozwiniętych. Istnieją sposoby na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zawału i innych chorób serca.

Kiedy powietrze jest zanieczyszczone, zostań w domu

Nawet jeden dzień z wysokim stężeniem zanieczyszczeń w powietrzu znacząco podnosi ryzyko ataku serca.

Eksperci przeanalizowali dane z 103 badań obejmujących łącznie 6,2 miliona przypadków hospitalizacji pacjentów po zawale oraz zejść śmiertelnych w 28 krajach. Odkryli, że każdy rodzaj zanieczyszczenia powietrza (poza wysokim stężeniem ozonu) zwiększa ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Im wyższe było stężenie szkodliwych substancji w powietrzu, tym więcej osób zapadało na atak serca.

Wysokie stężenia dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, tlenku węgla lub pyłu zawieszonego szkodzą naszemu sercu przede wszystkim w dniu ekspozycji na nie, ale destrukcyjne działanie pyłu PM może się utrzymywać jeszcze długi czas.

Nie wiadomo dokładnie, na czym polega zależność między zanieczyszczeniem powietrza a ryzykiem zawału. Naukowcy uważają, że substancje szkodliwe ściskają naczynia krwionośne, co powoduje wzrost ciśnienia krwi i sprzyja powstawaniu skrzepów1.

Wysiłek fizyczny i silne emocje sprzyjają zawałowi

Silne emocje oraz zbyt intensywny trening mogą wywołać atak serca. Ryzyko zawału wzrasta, jeśli te dwa czynniki nakładają się na siebie.

Zespół naukowców pod kierownictwem doktora Andrew Smyth przeanalizował dane prawie 12 500 mężczyzn i kobiet z 52 krajów, którzy doświadczyli swojego pierwszego ataku serca. Badacze oszacowali, że:

  • gniew, złość i inne silne negatywne emocje lub zbyt intensywny trening zwiększają ryzyko zawału dwukrotnie
  • intensywny trening w momencie, kiedy targają nami silne uczucia zwiększa ryzyko zawału trzykrotnie

Wiek, kondycja fizyczna, masa ciała i ewentualny nikotynizm nie miały wpływu na ryzyko ataku serca.

Oczywiście regularnie podejmowany wysiłek fizyczny pozytywnie wpływa na pracę serca.

- Mimo to osoby zdenerwowane powinny zwrócić się ku lżejszej aktywności fizycznej, a już na pewno nie dawać z siebie wszystkiego - radzi dr Smyth2.

Brzuch prawdę ci powie

 Obwód brzucha powyżej 100 cm u mężczyzny klasyfikuje go do grupy podwyższonego ryzyka zawału serca

To nie BMI (body mass index, współczynnik masy ciała), a obwód w talii zdaje się być wyznacznikiem stanu zdrowia serca.

Mimo że istnieje silna zależność pomiędzy nadwagą a chorobami serca, to ryzyko to dodatkowo wzrasta, jeżeli tłuszcz gromadzi się głównie w okolicach pasa. Takie wnioski wyciągnęli badacze z Medical Center Heart Institute w Salt Lake City (Stany Zjednoczone) po przebadaniu 200 diabetyków o sylwetkach jabłka (tłuszcz gromadzący się wokół środkowej części tułowia) lub gruszki (tłuszcz rozłożony w górnej i dolnej części tułowia z wcięciem w talii).

Osoby z sylwetką jabłka oraz mężczyźni z obwodem w talii powyżej 100 cm i kobiety z obwodem powyżej 90 cm są bardziej narażeni na niewydolność serca, będącą częstą przyczyną innych chorób. Co ciekawe, sylwetka gruszki nie wiąże się już z tak wysokim ryzykiem problemów z sercem3.

Niedowaga a zawał

Tak samo, jak nadwaga i otyłość, również zbyt niska masa ciała może prowadzić do zawału mięśnia sercowego.

Zespół ekspertów z Uniwersytetu Yale zapoznał się z danymi 58 tys. osób starszych z wagą normalną lub zbyt niską, które przebyły zawał serca.

Seniorzy ze zbyt niską masą ciała byli o 13% bardziej narażeni na śmierć w ciągu 30 dni od ataku względem pacjentów o prawidłowej wadze. Po 17 latach ryzyko to wzrastało do 26 procent4.

Muzyka klasyczna pozytywnie wpływa na cholesterol i pracę serca

Muzyka poważna nie tylko relaksuje umysł - badania niemieckich naukowców wykazały, że obniża poziom tłuszczów we krwi, zmniejsza częstotliwość uderzeń serca oraz normalizuje zbyt wysokie ciśnienie krwi.

Eksperci z Ruhr-Universität Bochum (Niemcy) podzielili 120 ochotników na dwie grupy:

- słuchających muzyki, w tym:

- wsłuchujących się przez 25 minut w ciszę i leżących na wznak z zamkniętymi oczami

Przed i po eksperymencie zmierzono u uczestników ciśnienie krwi, częstotliwość skurczów serca oraz poziom cholesterolu we krwi. I chociaż efekty były zadowalające również w "cichej" grupie, to ci ochotnicy, którzy słuchali muzyki klasycznej doświadczyli najbardziej widocznej poprawy wyników badań.

W kwestii  stresu, u mężczyzn słuchających muzyki klasycznej poziom kortyzolu we krwi obniżył się bardziej niż u kobiet.

Bibliografia

  1. BMJ 2015; 350 doi: https://doi.org/10.1136/bmj.h1510
  2. http://newsroom.heart.org/news/emotional-upset-and-heavy-exertion-may-trigger-a-heart-attack
  3. Prezentacja podczas 2016 American College of Cardiology Scientific Session, 2 kwietnia 2016 r., Chicago, USA
  4. PLOS Med, 2016; 18: e1001998
  5. Dtsch Arztebl Int. 2016 May 20;113(20):347-52. doi: 10.3238/arztebl.2016.0347
  6. BMJ Open, 2016; 6: e010401
  7. Lancet, 2016; doi: 10.1016/S014-6736(16)30467-6

Najbardziej widoczna poprawa wyników krwi następowała po słuchaniu Czterdziestej Symfonii g-moll Mozarta. Piosenki zespołu ABBA nie wpłynęły znacząco na stan zdrowia badanych5.

"Zły" cholesterol chroni przed chorobami serca...

... Ale tylko seniorów po sześćdziesiątym roku życia. Osoby młodsze powinny go unikać.

Wysoki poziom cholesterolu LDL (low-density lipoprotein, tzw. złego cholesterolu) zdaje się zmniejszać ryzyko zapadnięcia na choroby serca, nowotwory i choroby układu oddechowego czy trawiennego.

Zdaniem zespołu badaczy z połączonej współpracy wielu ośrodków akademickich, posądzany o czopowanie naczyń krwionośnych cholesterol LDL w rzeczywistości zwalcza mikroorganizmy mogące wywoływać wymienione wyżej schorzenia.

Naukowcy przyjrzeli się 19 badaniom nad śmiertelnością i poziomem cholesterolu LDL na łącznej liczbie ok. 68 tys. pacjentów w wieku powyżej 60 lat. Zaobserwowali, że prawie 80% z tych seniorów, którzy żyli najdłużej, miało bardzo wysoki poziom cholesterolu LDL. Adekwatnie do tego badani z najniższym stężeniem "złego" cholesterolu wykazywali większe ryzyko przedwczesnej śmierci).

Co ciekawe, przekroczenie sześćdziesiątego roku życia to moment, kiedy osobom starszym zaleca się profilaktyczne przyjmowanie statyn, mających obniżyć poziom cholesterolu LDL i tym samym zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób serca6.

Sól zapobiega zawałom

O ile osobom z nadciśnieniem sód może szkodzić, to nie istnieją wyraźne powody, dla których reszta społeczeństwa miałaby go unikać. Co więcej, sód może okazać się naszym sojusznikiem w walce z chorobami serca.

Zespół badaczy z Uniwersytetu McMaster (Kanada) uważa, że chociaż mniejsze spożycie sodu obniża ciśnienie krwi, to w dłuższej perspektywie zwrócenie się ku soli przynosi więcej korzyści niż jej unikanie.

- Pytanie, które powinniśmy sobie zadać, nie brzmi: "Czy ciśnienie krwi obniża się przy mniejszym spożyciu sodu?", ale: "Jak spożycie sodu wpływa na kondycję serca?" - twierdzi Andrew Mente, który razem z kolegami przebadał wpływ sodu na stan zdrowia 133 tys. pacjentów z 49 krajów.

Wyniki zaskoczyły naukowców - zalecana w Kanadzie dawka 3,5-4 g sodu/dziennie korzystnie wpływa na stan zdrowia każdego z nas, poza pacjentami z nadciśnieniem, którzy jednak stanowią zaledwie pewien odsetek społeczeństwa7.

Polecamy

Zobacz także

Komórki macierzyste wcześniaków uratują nerki

Komórki macierzyste wcześniaków uratują nerki

Mocz dzieci urodzonych przed terminem to potencjalne źródło komórek macierzystych, które lekarze będą mogli wykorzystać w wielu różnych terapiach.

Dzieci, cukier i otyłość

Dzieci, cukier i otyłość

Otyłość dzieci stanowi coraz większy problem. Na szczęście wystarczą niewielkie zmiany, aby przyczynić się do poprawy stanu zdrowia pociechy.

Warto ćwiczyć! Nie taki sport straszny...

Warto ćwiczyć! Nie taki sport straszny...

Wiesz, że powinieneś prowadzić bardziej aktywny tryb życia, ale brakuje Ci motywacji? Przedstawiamy wyniki badań, które udowadniają, że niewiele potrzeba, aby poprawić fizyczną i psychiczną kondycję organizmu.

Paracetamol czy placebo?

Paracetamol czy placebo?

Acetaminofen (paracetamol) to standardowo stosowany lek w terapii bólu pleców i kolan oraz stanów zapalnych stawu biodrowego. Metaanaliza wykazała jednak, że wcale nie jest on skuteczniejszy niż placebo.

Marsz dobrze wpływa na mózg

Marsz dobrze wpływa na mózg

Kolejne doniesienie na temat korzyści wynikających z uprawiania marszu: nacisk stóp na twardą powierzchnię podbija krew i poprawia krążenie w mózgu.

Mniej

Mniej "prezentów" od koncernów farmaceutycznych?

Co drugi lekarz złożył oświadczenie, że przyjmuje "prezenty" od producentów leków.

Raport specjalny

Niebezpieczne kosmetyki

Niebezpieczne kosmetyki