Najlepsze lekarstwo? Świeży sok!

Głównym założeniem sokoterapii jest dostarczenie organizmowi jak największej ilości składników obecnych w warzywach i owocach w najbardziej przyswajalnej formie.

Prekursorem zastosowania soków jako metody terapeutycznej był brytyjski biznesmen i naukowiec dr Norman W. Walker, który na początku XX w. zainteresował się zdrowym żywieniem i doszedł do wniosku, że świeże soki owocowo-warzywne to najlepsze i najzdrowsze lekarstwo, przywracające organizmowi równowagę. Oczywiście jako biznesmen miał w tym interes: zaprojektował prototyp urządzenia, na bazie którego powstała pierwsza na świecie wyciskarka. Niemniej w kilku swoich książkach Walker przekonywał, że sam stosuje sokoterapię, a dzięki diecie opartej na surowych warzywach i owocach, z pominięciem mięsa, udaje mu się zachować doskonałą formę - dożył w końcu 99 lat.

Innowacyjne jak na owe czasy podejście Walkera do roli żywienia w profilaktyce i zwalczaniu chorób zaowocowało kolejnymi analizami. Pierwsze prace na temat leczniczych właściwości soków z jarzyn, warzyw i owoców zostały opublikowane w drugiej połowie lat 30. w USA, a wkrótce po odkryciu biochemicznych mechanizmów działania soków ich ranga w leczeniu naturalnym zdecydowanie wzrosła.

Zbawienne składniki

Dziś leczenie sokami stało się popularną metodą wspomagającą konwencjonalne terapie. Jej zwolennicy podkreślają, że odpowiedni dobór składników pozwala zwalczać różnorodne problemy zdrowotne - od zmęczenia i stresu, przez choroby cywilizacyjne, po nowotwory.

Jak pisze w swojej książce dr Jadwiga Górnicka, lekarz medycyny, specjalistka chorób wewnętrznych i medycyny naturalnej, znaczenie soków jako leków wiąże się z ich składem: "Znajdują się w nich pełnowartościowe składniki - łatwo przyswajalne cukry, tłuszcze, białka, w tym aminokwasy egzogenne, oraz świeże enzymy należące do biokatalizatorów sterujących reakcjami biochemicznymi w organizmie, nadto substancje kleikowate, antybiotyki, hormony, witaminy, biopierwiastki. Ważne jest, że składniki te występują w formie zjonizowanej, co sprzyja utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie, a zatem chroni organizm przed czynnikami rakotwórczymi"¹.

Doktor Górnicka podkreśla przy tym, że właściwości te dotyczą wyłącznie soków świeżych, niesfermentowanych i nieprzetworzonych. Na aspekt ten zwracają zresztą uwagę wszyscy zwolennicy sokoterapii: pełnowartościowe napoje można uzyskać tylko ze świeżych warzyw i owoców, najlepiej od zaufanych dostawców, a pić należy je bezpośrednio po przyrządzeniu. Tylko wówczas będą działały stabilizująco na organizm i zaopatrzą go w brakujące składniki.

Skondensowane zdrowie

Specjaliści sokoterapii zalecają, by profilaktycznie pić ok. 500-700 ml soków dziennie, co pozwoli dostarczyć organizmowi niezbędne składniki oraz zachować zdrowie i dobre samopoczucie. Jeśli jednak mają one działać leczniczo, dawkę tę powinno się zwiększyć do 2, a nawet 4 litrów dziennie¹.

Oczywiście punktem wyjścia dla tej metody jest bogaty skład warzyw i owoców, na bazie których przyrządza się napoje. Dlaczego jednak soki mają być bardziej wartościowe niż surowe produkty? Przede wszystkim chodzi o przyswajalność: składniki wyciśniętego soku nasz organizm wchłania już po 10-15 minutach, podczas gdy trawienie warzyw i owoców zajmuje mu nawet 2-3 godziny.

Po drugie, soki to skondensowana porcja witamin, łatwo przyswajalnych cukrów, białek i aminokwasów regulujących reakcje biochemiczne w organizmie. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każdego dnia powinniśmy spożywać ok. 400 g warzyw i owoców w 5 porcjach². W praktyce jednak niewielu Polaków realizuje to założenie i sięga po surowe produkty. Pijąc soki, łatwiej jest dostarczyć organizmowi odpowiednią ich ilość: 3-4 szklanki to odpowiednik ok. 2 kg surowych produktów!

I wreszcie po trzecie: wyciskanie soku oznacza, że spożywamy głównie miąższ owoców i warzyw, w którym znajduje się rozpuszczalny błonnik pokarmowy, zwiększający wytwarzanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w jelicie grubym, obniżający wartość pH i wpływający korzystnie na wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego³. Jednocześnie ograniczamy ilość nierozpuszczalnych frakcji błonnika, obecnych np. w pestkach, których nadmiar zmniejsza wchłanianie tłuszczów i rozpuszczalnych w nich witamin (A, D, E i K).

Dowody skuteczności

Choć sokoterapia to bez wątpienia metoda alternatywna, w dodatku jedynie wspomagająca leczenie, nie brakuje naukowych dowodów na zdrowotne właściwości soków. Jedno z badań wykazało, że sok z marchwi obniża ryzyko chorób serca i zawałów. U osób, które piły go w ilości 0,5 l dziennie przez 3 miesiące, doszło do obniżenia stresu oksydacyjnego i poziomu cholesterolu4. Ponadto dzięki zawartości beta-karotenu, luteiny i zeaksantyny sok z marchwi poprawia wzrok.

Inne badanie pokazało, że soki z owoców aronii oraz czarnej porzeczki są najbogatsze w związki polifenolowe, a jednocześnie charakteryzują się dwukrotnie większą aktywnością przeciwutleniającą niż soki pomarańczowe oraz prawie pięciokrotnie większą niż sok jabłkowy5.

Sam sok jabłkowy ma jednak inne cenne właściwości: okazuje się, że może zapobiegać nowotworom i starzeniu się oraz wspomagać ogólną odporność organizmu. Do takiego wniosku doszli naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, którzy porównywali właściwości jabłkowych soków klarownych i mętnych. Odkryli oni, że mętne soki zawierają 4 razy więcej flawonoidów i innych związków z grupy polifenoli, które wykazują silne działanie antynowotworowe. Napój z dużą zawartością miąższu owoców ma również nawet pięciokrotnie większą zdolność "wymiatania" wolnych rodników6.

Zgodnie z innymi analizami w zasadzie wszystkie soki ze świeżych owoców i warzyw należą do produktów charakteryzujących się wysoką zawartością antyoksydantów7, a dzięki ich dostępności przez cały rok oraz udowodnionej obecności składników odżywczych (tokoferoli, karotenoidów, kwasu askorbinowego i flawonoidów) stanowią alternatywne uzupełnienie zalecanego udziału warzyw i owoców w diecie8.

Nie tylko owoce i warzywa

Bibliografia

  1. Górnicka J., "Apteka natury - Poradnik Zdrowia", Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, wyd. IV, 2011, s. 78, 216
  2. World Health Report 2002, Reducing risks, promoting healthy life, Geneva, World Health Organization, 2002
  3. I Trace Elem Exp Med 1992; 91: 23-31 Nutr J.2011 Sep 24;10:96. doi: 10.1186/1475-2891-10-96
  4. Biochem Soc Trans 1996; 24 (3): 790-795
  5. Journal of the Science of Food and Agriculture 2007; 87 (4): 573-579
  6. Nutrtion J 2010; 9: 3
  7. Przem Ferment Owoc Warz 2003; 47 (06): 29-30

Z pewnością najpopularniejsze są soki z warzyw i owoców, ale sokoterapia nie wyklucza również innych składników. Soki można wyciskać ze świeżych ziół, korzeni przyprawowych (jak imbir czy kurkuma), traw i młodych zbóż. Przykładowo napój z trawy pszenicznej pomaga łagodzić dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

-  Główną rolę w sokoterapii odgrywają warzywa. Wśród nich znajdują się typowo polskie, szczególnie korzeniowe, które są dostępne w każdym punkcie sprzedaży, oraz warzywa liściaste. W tym wypadku możemy wyciskać sok na przykład z natki pietruszki, sezonowych ziół czy z pokrzywy. Może to być również hodowana w domu trawa z pszenicy, owsa czy żyta - wylicza dr Jacek Radwański, autor książki "Sokoterapia" i prekursor tej metody w Polsce.

O tym, jaki wpływ na zdrowie będzie wywierał sok, decyduje oczywiście jego skład. Sokoterapia stosuje prawie 90 mieszanek i soków prostych (z 1 składnika), wykorzystywanych w leczeniu ok. 140 schorzeń. Sok z buraków wpływa na układ krążenia, z kapusty - zmniejsza wrzody żołądka i dwunastnicy, z winogron - zwalcza zaparcia, żurawinowy - pokonuje infekcje, z selera - usprawnia trawienie, a z owsa i rozmarynu likwiduje wyczerpanie.

Picie soków poleca się także osobom z niedoborami witamin i składników mineralnych w celu witalizacji organizmu i poprawy odporności. Wskazane jest również dla tych, którzy chcą unormować masę ciała i usprawnić proces usuwania z organizmu substancji toksycznych.

Polecamy

Zobacz także

Co siedzi w płucach?

Co siedzi w płucach?

Składają się z 300 mln pęcherzyków płucnych. Gdyby je rozciągnąć, zajęłyby powierzchnię nawet 90 m2. Jednorazowo mieszczą ok. 5 litrów powietrza, a przez cały dzień natleniają 9 tys. litrów krwi. Przy tym wszystkim ważą jedynie kilogram. Płuca są na tyle silne, by pracować bez przerwy, a jednocześnie tak delikatne, że czynniki zewnętrzne łatwo zaburzają rytm tej pracy.

Zdrowa czekolada: 6 sekretów, jakie skrywa królowa wszystkich słodyczy

Zdrowa czekolada: 6 sekretów, jakie skrywa królowa wszystkich słodyczy

W ostatnich latach czekolada wyzbyła się statusu śmieciowego jedzenia i stopniowo zyskuje opinię zdrowej. Jak wykazują badania, regularne jej spożywanie - zwłaszcza gorzkiej - pobudza nie tylko kubki smakowe, ale również narządy wewnętrzne w całym ciele, przede wszystkim mięsień sercowy, a wystarczy już kilka kostek dziennie, by dostrzec zdrowotne korzyści.

Czy ubrania ze sklepu są czyste? Potwory na wieszaku

Czy ubrania ze sklepu są czyste? Potwory na wieszaku

Często wydaje nam się, że świeżo kupionych ubrań nie trzeba prać. To błąd! Siedzą na nich wirusy, bakterie, pasożyty oraz zarodniki grzybów, które mogą szkodzić zdrowiu. A to jeszcze nie wszystko...

Pokonaj bezsenność bez pomocy leków!

Pokonaj bezsenność bez pomocy leków!

Od jakiegoś czasu mam kłopoty z zasypianiem, gorzej też śpię. Permanentny niedobór snu bardzo źle się na mnie odbija. Jestem ciągle zmęczona, rozdrażniona, mam słabszy refleks. Zastanawiam się, czy ta bezsenność może wiązać się ze stresującym trybem życia? Mój lekarz dał mi skierowanie na badania krwi, twierdząc, że to może mieć związek z cukrzycą, a gdy okazało się, że nie mam podwyższonego poziomu glukozy we krwi, zaproponował mi leki nasenne. Ja jednak nie chciałabym ich brać. Co mogę zrobić, by w naturalny sposób poradzić sobie z bezsennością?

Gluten - chłopiec do bicia?

Gluten - chłopiec do bicia?

Nietolerancja glutenu stała się modna, ale naukowcy odkrywają, że ten trend to coś znacznie poważniejszego niż chwilowa fanaberia. Może on mieć związek ze współczesnymi metodami produkcji pieczywa.

Raport specjalny

Gluten

Gluten

Nowości

Nonkonformizm czy choroba psychiczna?

Nonkonformizm czy choroba psychiczna?

17 styczeń 2017