Olej z czarnuszki lekarstwem na raka?

Do Europy czarnuszka siewna dotarła z Bliskiego Wschodu, gdzie jej nasiona po dziś dzień określane są jako "ziarna błogosławieństwa". Szereg jej dobroczynnych właściwości został naukowo potwierdzony. Przyjrzyjmy się bliżej niepozornej roślinie, która może okazać się skutecznym lekarstwem na raka.

Czarnuszka siewna (Nigella Sativa) od wieków stosowana była w leczeniu schorzeń układu oddechowego, żołądka, jelit, wątroby, systemu immunologicznego czy dla ogólnej poprawy samopoczucia i odporności. Nasiona, pozyskiwany z nich olej, nalewki i napary stosuje się także w przypadku niestrawności, biegunek, wykwitów skórnych i bólu.

Nic więc dziwnego, że czarnuszka została dokładnie przebadana pod kątem jej aktywności biologicznej i działania terapeutycznego. Badania potwierdziły również, że w jej nasionach obecne są białka, alkaloidy, saponiny, flawonoidy, witaminy, sole mineralne i olejki eteryczne, ale najważniejsze okazują się tymochinon i inne związki chinonowe, których działaniu przypisuje się większość efektów terapeutycznych tej rośliny1.

Zwalczanie nowotworów

Badania wykazały, że obecny w czarnuszce siewnej tymochinon indukuje apoptozę (zaprogramowaną śmierć) i hamuje proliferację komórek gruczolakoraka przewodów trzustkowych2 oraz nowotworu tkanki kostnej (kostniakomięsaka)3. Ponadto substancja ta wykazuje cytotoksyczne działanie wobec ludzkiego płaskonabłonkowego raka szyjki macicy SiHa4.

Główny składnik czarnuszki hamuje również aktywność migracyjną komórek raka trzustki, dzięki czemu można przypisać mu właściwości przeciwprzerzutowe5.

W jednym z eksperymentów zbadano również wpływ oleju z nasion czarnuszki na powstawanie nowotworów u szczurów. Okazało się, że podawanie go przez 30 tygodni wpłynęło znacząco na zmniejszenie występowania łagodnych i złośliwych nowotworów jelita grubego oraz zmniejszenie częstości raka płuc, przełyku i przed-żołądka6.

Właściwości przeciwzapalne

Metryczka

Występowanie: dziko na siedliskach ruderalnych i jako chwast zbożowy; uprawiana z nasion wysiewanych bezpośrednio do gruntu na początku kwietnia, wymaga słonecznego stanowiska i żyznej, stale wilgotnej gleby.

Surowiec leczniczy: nasiona (Semen Nigellae).

Pora zbioru: w okresie kwitnienia (maj - wrzesień), gdy większość mieszków zmieni barwę na brunatną, co w Polsce następuje w połowie września.

Ważne: Czarnuszki nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z niedociśnieniem tętniczym. W większych ilościach może być toksyczna.

Potencjał antynowotworowy czarnuszki jest ściśle związany z jej właściwościami przeciwzapalnymi. Jak wykazują bowiem badania, to stan zapalny przyczynia się do powstania wielu nowotworów, głównie gruczolakoraków, tymczasem tymochinon hamuje aktywność cytokin zapalnych7. Zdaniem naukowców dzięki temu może być brany pod uwagę jako środek przeciwko stanom zapalnym towarzyszącym osteoporozie, odpowiedzi alergicznej w płucach czy alergicznemu nieżytowi nosa.

Wsparcie żołądka, jelit i wątroby

Tymochinon hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego, zapobiega wrzodom żołądka powstającym pod wpływem substancji drażniących i zwiększa wydzielanie śluzu przez błonę śluzową żołądka8. Badania histopatologiczne i biochemiczne na szczurach potwierdziły również, że olej z nasion czarnuszki znacznie zmniejsza uszkodzenia jelit9.

Ekstrakt z czarnuszki podawany szczurom z niedokrwieniem wątroby spowodował natomiast znaczne obniżenie enzymów wątrobowych, zwiększenie całkowitej pojemności przeciwutleniającej oraz znacznie mniejsze uszkodzenia tkanki wątrobowej w porównaniu do grupy kontrolnej10. Chronił także tkanki wątroby przed skutkami toksycznego działania metali ciężkich, takich jak kadm oraz ołów11.

Obniżanie poziomu glukozy

U szczurów z cukrzycą podawanie wodnego ekstraktu, oleju oraz tymochinonu pochodzących z nasion czarnuszki powodowało obniżenie poziomu glukozy we krwi i podwyższenie poziomu insuliny, przy czym sam tymochinon najlepiej łagodził skutki cukrzycy, w tym uszkodzenia DNA i fragmentację mitochondriów12.

Z kolei w badaniu przeprowadzonym u pacjentów z cukrzycą typu 2 podawanie kapsułek zawierających wyciąg z czarnuszki w dawce 1-3 g przez 3 miesiące doprowadziło do poprawy wszystkich mierzonych parametrów (poziomu hemoglobiny glikowanej oraz glukozy we krwi na czczo i po posiłku), bez objawów ubocznych w postaci zmiany masy ciała, funkcji nerek lub czynności wątroby13.

Układ oddechowy

Ekstrakt z czarnuszki siewnej hamuje rozwój zapalenia płuc, obrzęk pęcherzyków płucnych oraz zwłóknienie śródmiąższowe oraz wpływa korzystnie na leczenie uszkodzeń płuc spowodowanych zwiększonym poziomem zanieczyszczeń u szczurów14. W ocenie histopatologicznej i immunochemicznej nasilenie uszkodzenia płuc u nowonarodzonych gryzoni z hiperoksją prowadzącą do dysplazji oskrzelowo-płucnej, którym podano olej z czarnuszki, było istotnie niższe15.

Badania na ludziach potwierdziły również wpływ ekstraktu z czarnuszki na choroby astmatyczne: 29 uczestnikom eksperymentu codziennie przez 3 miesiące podawano 15 ml/kg ekstraktu 0,1% z N. sativa lub placebo. Zarówno ocena wyników objawów astmy, jak i badania czynnościowe płuc wykazały znacznie większą poprawę zdrowia u osób przyjmujących ekstrakt z czarnuszki, a najlepsze efekty jej stosowania widoczne były po 3 miesiącach16.

Jak stosować czarnuszkę?

Nasiona czarnuszki mają ostry, korzenny smak i po zmieleniu można używać ich również jako substytut pieprzu oraz przyprawę do serów, pieczywa, tłustych mięs, kiszonej kapusty i ogórków konserwowych. Ziarenka (całe, skruszone w moździerzu lub zmielone w młynku do kawy) są zazwyczaj smażone lub palone przed użyciem.

Napar zalecany jest szczególnie przy chorobach układu oddechowego, alergiach i astmie (doustnie) oraz infekcjach narządów płciowych, trądziku i łojotokowym zapaleniu skóry (zewnętrznie). Zalej wrzątkiem łyżkę zmielonych nasion i zaparzaj przez ok. 20 minut. Po odcedzeniu przemywaj skórę, stosuj jako płukankę do włosów lub pij 1/2 szklanki naparu 2-3 razy dziennie.

Olej z nasion czarnuszki siewnej

Nalewka działa wspomagająco na problemy z układem pokarmowym, bólem mięśni i reumatyzmem oraz przeziębienia, kaszel i katar. Zmiel pół szklanki nasion i zalej je 250 ml wódki. Odstaw na 7 dni, następnie przefiltruj i zażywaj 2 razy dziennie po 5 ml.

Olej z czarnuszki (Oleum Nigellae Sativae), dostępny w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością, wykazuje właściwości lecznicze, gdy jest nierafinowany i tłoczony na zimno oraz nie zawiera dodatków chemicznych. Zalecane spożycie u dorosłych to 1 łyżeczka 2 razy dziennie przed posiłkiem, a u dzieci – 1/4 łyżeczki 2 razy dziennie.

Polecany jest szczególnie przy problemach z układem odpornościowym i trawiennym, w obniżaniu stężenia cukru we krwi oraz profilaktyce miażdżycy i zawałów serca. Można dodawać go do sałatek, sosów i mięs, ale wyłącznie na zimno. Stosowany zewnętrznie chroni przed poparzeniem słonecznym, przyspiesza gojenie się ran, nawilża i wygładza skórę oraz łagodzi objawy alergii.

Olej należy przechowywać w lodówce nie dłużej niż 6 miesięcy.

 

Bibliografia

  1. J Med Plants 2005; 4: 45-52
  2. HPB (Oxford) 2009; 11 (5): 373-381
  3. Oncol Rep 2013; 29 (2): 571-578
  4. Toxicol In vitro 2011; 25 (7): 1392-1398
  5. Yao Xue Xue Bao 2011; 46 )8): 910-914
  6. Oncol Lett 2010; 1 (5): 913-924
  7. Evid Based Compl Altern Med 2012; 2012: 696230
  8. Saudi J Gastroenterol 2008; 14 (3): 128-134
  9. I Invest Surg 2012; 25 (5): 286-294
  10. World J Gastrenterol 2008; 14 (33): 5204-5209
  11. World J Gastrenterol 2009; 7: 2170-2171
  12. J Diabetes 2010; 2 (4): 256-266
  13. Indian J Physiol Pharmacol 2010; 54 (4): 344-354
  14. Acta Histochem 2009; 111 (5): 393-403
  15. Arch Bronchopneumol 2012; 49 (1): 15-21
  16. Fundam Clin Pharmacol 2007; 21 (5): 559-566

Zobacz też:

Zobacz także

Krwawnik - sprzymierzeniec kobiet

Krwawnik - sprzymierzeniec kobiet

Badacze potwierdzają tradycyjne zastosowanie tej rośliny przy kłopotach z układem pokarmowym i odkrywają jej nowe właściwości - w tym kardioprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego: plan działań Natashy

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego: plan działań Natashy

Gdy nawet poważna operacja nie pomogła zwalczyć przewlekłej choroby jelit, Natasha zmuszona była wziąć swe zdrowie we własne ręce.

Uzdrowiska czy

Uzdrowiska czy "uzdrowiska"?

Pobyt w uzdrowisku - jak sama nazwa wskazuje - ma podreperować nasze zdrowie. Tu przecież gwarantują dobry mikroklimat i czyste powietrze. A jednak z najnowszego raportu NIK wynika, że niekoniecznie...

Angina - diagnoza i leczenie

Angina - diagnoza i leczenie

Wystarczy w upalny dzień sięgnąć po napój prosto z lodówki, wskoczyć po kilku godzinach plażowania do jeziora lub auta z klimatyzacją, by pojawiła się ona...

Roślinne wsparcie dla prostaty

Roślinne wsparcie dla prostaty

Brokuły, seler, pietruszka oraz zielona herbata mogą stać się Twoimi sojusznikami w walce z rakiem prostaty.

Raport specjalny

Niebezpieczne kosmetyki

Niebezpieczne kosmetyki

Nowości

Inne spojrzenie na sól

Inne spojrzenie na sól

23 październik 2017