Olej z czarnuszki lekarstwem na raka?

Do Europy czarnuszka siewna dotarła z Bliskiego Wschodu, gdzie jej nasiona po dziś dzień określane są jako "ziarna błogosławieństwa". Szereg jej dobroczynnych właściwości został naukowo potwierdzony. Przyjrzyjmy się bliżej niepozornej roślinie, która może okazać się skutecznym lekarstwem na raka.

Czarnuszka siewna (Nigella Sativa) od wieków stosowana była w leczeniu schorzeń układu oddechowego, żołądka, jelit, wątroby, systemu immunologicznego czy dla ogólnej poprawy samopoczucia i odporności. Nasiona, pozyskiwany z nich olej, nalewki i napary stosuje się także w przypadku niestrawności, biegunek, wykwitów skórnych i bólu.

Nic więc dziwnego, że czarnuszka została dokładnie przebadana pod kątem jej aktywności biologicznej i działania terapeutycznego. Badania potwierdziły również, że w jej nasionach obecne są białka, alkaloidy, saponiny, flawonoidy, witaminy, sole mineralne i olejki eteryczne, ale najważniejsze okazują się tymochinon i inne związki chinonowe, których działaniu przypisuje się większość efektów terapeutycznych tej rośliny1.

Zwalczanie nowotworów

Badania wykazały, że obecny w czarnuszce siewnej tymochinon indukuje apoptozę (zaprogramowaną śmierć) i hamuje proliferację komórek gruczolakoraka przewodów trzustkowych2 oraz nowotworu tkanki kostnej (kostniakomięsaka)3. Ponadto substancja ta wykazuje cytotoksyczne działanie wobec ludzkiego płaskonabłonkowego raka szyjki macicy SiHa4.

Główny składnik czarnuszki hamuje również aktywność migracyjną komórek raka trzustki, dzięki czemu można przypisać mu właściwości przeciwprzerzutowe5.

W jednym z eksperymentów zbadano również wpływ oleju z nasion czarnuszki na powstawanie nowotworów u szczurów. Okazało się, że podawanie go przez 30 tygodni wpłynęło znacząco na zmniejszenie występowania łagodnych i złośliwych nowotworów jelita grubego oraz zmniejszenie częstości raka płuc, przełyku i przed-żołądka6.

Właściwości przeciwzapalne

Metryczka

Występowanie: dziko na siedliskach ruderalnych i jako chwast zbożowy; uprawiana z nasion wysiewanych bezpośrednio do gruntu na początku kwietnia, wymaga słonecznego stanowiska i żyznej, stale wilgotnej gleby.

Surowiec leczniczy: nasiona (Semen Nigellae).

Pora zbioru: w okresie kwitnienia (maj - wrzesień), gdy większość mieszków zmieni barwę na brunatną, co w Polsce następuje w połowie września.

Ważne: Czarnuszki nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z niedociśnieniem tętniczym. W większych ilościach może być toksyczna.

Potencjał antynowotworowy czarnuszki jest ściśle związany z jej właściwościami przeciwzapalnymi. Jak wykazują bowiem badania, to stan zapalny przyczynia się do powstania wielu nowotworów, głównie gruczolakoraków, tymczasem tymochinon hamuje aktywność cytokin zapalnych7. Zdaniem naukowców dzięki temu może być brany pod uwagę jako środek przeciwko stanom zapalnym towarzyszącym osteoporozie, odpowiedzi alergicznej w płucach czy alergicznemu nieżytowi nosa.

Wsparcie żołądka, jelit i wątroby

Tymochinon hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego, zapobiega wrzodom żołądka powstającym pod wpływem substancji drażniących i zwiększa wydzielanie śluzu przez błonę śluzową żołądka8. Badania histopatologiczne i biochemiczne na szczurach potwierdziły również, że olej z nasion czarnuszki znacznie zmniejsza uszkodzenia jelit9.

Ekstrakt z czarnuszki podawany szczurom z niedokrwieniem wątroby spowodował natomiast znaczne obniżenie enzymów wątrobowych, zwiększenie całkowitej pojemności przeciwutleniającej oraz znacznie mniejsze uszkodzenia tkanki wątrobowej w porównaniu do grupy kontrolnej10. Chronił także tkanki wątroby przed skutkami toksycznego działania metali ciężkich, takich jak kadm oraz ołów11.

Obniżanie poziomu glukozy

U szczurów z cukrzycą podawanie wodnego ekstraktu, oleju oraz tymochinonu pochodzących z nasion czarnuszki powodowało obniżenie poziomu glukozy we krwi i podwyższenie poziomu insuliny, przy czym sam tymochinon najlepiej łagodził skutki cukrzycy, w tym uszkodzenia DNA i fragmentację mitochondriów12.

Z kolei w badaniu przeprowadzonym u pacjentów z cukrzycą typu 2 podawanie kapsułek zawierających wyciąg z czarnuszki w dawce 1-3 g przez 3 miesiące doprowadziło do poprawy wszystkich mierzonych parametrów (poziomu hemoglobiny glikowanej oraz glukozy we krwi na czczo i po posiłku), bez objawów ubocznych w postaci zmiany masy ciała, funkcji nerek lub czynności wątroby13.

Układ oddechowy

Ekstrakt z czarnuszki siewnej hamuje rozwój zapalenia płuc, obrzęk pęcherzyków płucnych oraz zwłóknienie śródmiąższowe oraz wpływa korzystnie na leczenie uszkodzeń płuc spowodowanych zwiększonym poziomem zanieczyszczeń u szczurów14. W ocenie histopatologicznej i immunochemicznej nasilenie uszkodzenia płuc u nowonarodzonych gryzoni z hiperoksją prowadzącą do dysplazji oskrzelowo-płucnej, którym podano olej z czarnuszki, było istotnie niższe15.

Badania na ludziach potwierdziły również wpływ ekstraktu z czarnuszki na choroby astmatyczne: 29 uczestnikom eksperymentu codziennie przez 3 miesiące podawano 15 ml/kg ekstraktu 0,1% z N. sativa lub placebo. Zarówno ocena wyników objawów astmy, jak i badania czynnościowe płuc wykazały znacznie większą poprawę zdrowia u osób przyjmujących ekstrakt z czarnuszki, a najlepsze efekty jej stosowania widoczne były po 3 miesiącach16.

Jak stosować czarnuszkę?

Nasiona czarnuszki mają ostry, korzenny smak i po zmieleniu można używać ich również jako substytut pieprzu oraz przyprawę do serów, pieczywa, tłustych mięs, kiszonej kapusty i ogórków konserwowych. Ziarenka (całe, skruszone w moździerzu lub zmielone w młynku do kawy) są zazwyczaj smażone lub palone przed użyciem.

Napar zalecany jest szczególnie przy chorobach układu oddechowego, alergiach i astmie (doustnie) oraz infekcjach narządów płciowych, trądziku i łojotokowym zapaleniu skóry (zewnętrznie). Zalej wrzątkiem łyżkę zmielonych nasion i zaparzaj przez ok. 20 minut. Po odcedzeniu przemywaj skórę, stosuj jako płukankę do włosów lub pij 1/2 szklanki naparu 2-3 razy dziennie.

Olej z nasion czarnuszki siewnej

Nalewka działa wspomagająco na problemy z układem pokarmowym, bólem mięśni i reumatyzmem oraz przeziębienia, kaszel i katar. Zmiel pół szklanki nasion i zalej je 250 ml wódki. Odstaw na 7 dni, następnie przefiltruj i zażywaj 2 razy dziennie po 5 ml.

Olej z czarnuszki (Oleum Nigellae Sativae), dostępny w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością, wykazuje właściwości lecznicze, gdy jest nierafinowany i tłoczony na zimno oraz nie zawiera dodatków chemicznych. Zalecane spożycie u dorosłych to 1 łyżeczka 2 razy dziennie przed posiłkiem, a u dzieci – 1/4 łyżeczki 2 razy dziennie.

Polecany jest szczególnie przy problemach z układem odpornościowym i trawiennym, w obniżaniu stężenia cukru we krwi oraz profilaktyce miażdżycy i zawałów serca. Można dodawać go do sałatek, sosów i mięs, ale wyłącznie na zimno. Stosowany zewnętrznie chroni przed poparzeniem słonecznym, przyspiesza gojenie się ran, nawilża i wygładza skórę oraz łagodzi objawy alergii.

Olej należy przechowywać w lodówce nie dłużej niż 6 miesięcy.

 

Bibliografia

  1. J Med Plants 2005; 4: 45-52
  2. HPB (Oxford) 2009; 11 (5): 373-381
  3. Oncol Rep 2013; 29 (2): 571-578
  4. Toxicol In vitro 2011; 25 (7): 1392-1398
  5. Yao Xue Xue Bao 2011; 46 )8): 910-914
  6. Oncol Lett 2010; 1 (5): 913-924
  7. Evid Based Compl Altern Med 2012; 2012: 696230
  8. Saudi J Gastroenterol 2008; 14 (3): 128-134
  9. I Invest Surg 2012; 25 (5): 286-294
  10. World J Gastrenterol 2008; 14 (33): 5204-5209
  11. World J Gastrenterol 2009; 7: 2170-2171
  12. J Diabetes 2010; 2 (4): 256-266
  13. Indian J Physiol Pharmacol 2010; 54 (4): 344-354
  14. Acta Histochem 2009; 111 (5): 393-403
  15. Arch Bronchopneumol 2012; 49 (1): 15-21
  16. Fundam Clin Pharmacol 2007; 21 (5): 559-566

Polecamy

Zobacz także

Jak dbać o suchą skórę?

Jak dbać o suchą skórę?

Moja skóra zawsze była wrażliwa i dość intensywnie reagowała na różne czynniki zewnętrzne. Teoretycznie nie mam alergii czy wysypek, ale niewiele trzeba, żeby stała się szorstka i sucha. Zimą dokucza mi to szczególnie: cała twarz, nogi i ręce szybko tracą wodę, przez co skóra szybko się łuszczy i wygląda nieestetycznie. W jaki sposób powinnam o nią dbać, by była trwale nawilżona, elastyczna i gładka?

Na wiosnę sięgnij po rozmaryn!

Na wiosnę sięgnij po rozmaryn!

Już pod koniec lutego można wysiać go do doniczek, by jak najszybciej skorzystać z prozdrowotnych właściwości rozmarynu.

Reumatyzm: awaria w stawie

Reumatyzm: awaria w stawie

Reumatyzm niechętnie ujawnia swe sekrety. Medycy nie wiedzą dokładnie, co go powoduje, nie znają też skutecznych sposobów jego leczenia. A jednak nie znaczy to, że walka z nim jest z góry skazana na niepowodzenie!

Zamiast bać się - badaj się!

Zamiast bać się - badaj się!

Jak możemy oswoić strach przed chorobą? Tylko rzetelną wiedzą i świadomą profilaktyką. Rak to jedna z plag dotykających ludzkość. Jednak jego wczesne rozpoznanie w większości przypadków daje gwarancję zakończenia leczenia sukcesem. O tym, jak uniknąć wykrycia choroby nowotworowej w zaawansowanym stadium, rozmawiamy z Andrzejem Marszałkiem, dyrektorem medycznym laboratoriów Synevo.

Ćwiczenia, które przywracają równowagę organizmu

Ćwiczenia, które przywracają równowagę organizmu

Jak podpowiada doświadczony instruktor fitnessu Paul Chek, trening mięśni przyciągających i wypychających pomoże poprawić sylwetkę i wzmocnić górne partie ciała.