Dieta geniusza, czyli jak usprawnić umysł?

Jeśli w tym roku Twoje dziecko czeka matura, ważny egzamin lub sprawdzian, to koniecznie sprawdź, jak mu pomóc osiągnąć najlepsze wyniki!

Czy to matura, egzaminy na studia, czy wstępne do liceum, czasem nie wiadomo, kto jest bardziej zdenerwowany - uczeń czy jego rodzic. Dobre wyniki testów mają w dzisiejszych czasach ogromne znaczenie, dlatego chwytamy się wszelkich możliwych sposobów, by zmaksymalizować wydolność umysłową.

Zdaniem neurologów i dietetyków mamy wiele możliwości, by ten cel osiągnąć. Mózg można przeprogramować pod kątem zwiększenia funkcji poznawczych, tak samo jak możemy zoptymalizować działanie komputera czy algorytmu wyszukiwarki internetowej.

Neurons from kollected on Vimeo.

1
Odpowiednie odżywianie jest niezwykle ważne dla utrzymania właściwego przepływu krwi do mózgu.

Nakarm mózg

„Wpływu właściwego odżywiania na zdrowie umysłowe nie da się przecenić”, twierdzi dr Edward F. Group. „Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. Ciało potrzebuje składników odżywczych do właściwego funkcjonowania. Mózg, podobnie jak samochód, do działania potrzebuje paliwa”.

Mamy coraz więcej dowodów na to, że prawidłowe żywienie odgrywa kluczową rolę u dorastającego człowieka w osiągnięciu pełni potencjału intelektualnego, rozwoju umysłowego czy po prostu zdrowia i dobrego samopoczucia. Odpowiednie odżywianie jest niezwykle ważne dla utrzymania właściwego przepływu krwi do mózgu.

  • Witaminy A, B, C, D i E wpływają na funkcjonowanie mózgu, podobnie jak minerały: magnez, sód, potas i wapń. Witamina B12 umożliwia właściwe działanie komórek mózgu (neuronów).
  • Pozostałe witaminy z grupy B (niacyna, ryboflawina, tiamina czy pirydoksyna) są kluczowe w procesie powstawania neuroprzekaźników - związków chemicznych odpowiedzialnych za przekazywanie impulsów między komórkami mózgu.
  • Kwas tłuszczowy DHA (dokozaheksaenowy) występuje w dużych ilościach w korze mózgowej i odgrywa istotną rolę w rozwoju mózgu oraz jego prawidłowym funkcjonowaniu. W badaniach klinicznych udowodniono także, że DHA poprawia zdolności poznawcze.

Niektóre badania wykazały, że suplementacja witamin i minerałów jest w stanie poprawić funkcjonowanie mózgu u zdrowych dzieci. Jednak zdecydowana większość badań klinicznych nad zależnością odżywiania i funkcjonowania umysłu bardziej skupia się na wpływie deficytu składników odżywczych na pogorszenie pracy mózgu niż na pozytywnych efektach suplementacji. Jednak to negatywne podejście ma swoje uzasadnienie.

Dieta współczesnego człowieka jest po prostu niezdrowa. Większość ludzi ma niedobory witaminy B12. Poziom miedzi - kolejnego składnika pokarmowego istotnego dla funkcjonowania układu nerwowego - jest w niej zbyt niski. Deficyt witaminy D jest powszechny, co wiąże się z coraz częściej występującymi spadkami kondycji umysłowej, demencją, osłabieniem mięśni, depresją oraz chorobą Alzheimera.

Na całym świecie obserwujemy tragiczny spadek jakości żywienia.

Jeśli chcesz pobudzić pracę mózgu w Twojej diecie powinien znaleźć się magnez, jod, kwasy tłuszczowe omega-3, witamina E, kwas foliowy, białko i żelazo.Inne składniki odżywcze, wymagane do funkcjonowania mózgu na pełnych obrotach, to magnez, jod, kwasy tłuszczowe omega-3, witamina E, kwas foliowy, białko i żelazo.

Z jednej strony naukowcy znajdują coraz więcej dowodów na wpływ odpowiedniego doboru składników odżywczych na prawidłowe funkcjonowanie mózgu - co umożliwia osiąganie wysokich wyników na egzaminach - a z drugiej strony na całym świecie obserwujemy tragiczny spadek jakości żywienia.

Raport Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa dotyczący produkcji rolnej wykazał znaczące niedobory białka, żelaza, wapnia, magnezu oraz witamin B2, C i E w codziennie spożywanych warzywach i owocach. Do podobnych wniosków doszedł jego brytyjski odpowiednik. Spadek poziomu miedzi przekracza 80%, natomiast wapnia (wpływającego na pamięć) - zdaniem Instytutu Linusa Paulinga - 19%.

Magnez jest istotny dla neuroplastyczności (rozwoju i formowania się nowych połączeń nerwowych) w mózgu. Jednak blisko połowa ludności w krajach uprzemysłowionych cierpi na deficyt tego pierwiastka. Niedobór magnezu jest wiązany z występowaniem ADHD u dzieci.

Badania przeprowadzone na szczurach wykazały jego wpływ na umiejętność uczenia się oraz na któtko- i długotrwałą pamięć.

„Nasze odkrycia wskazują, że podnoszenie poziomu magnezu w mózgu poprzez suplementację jest obiecującą strategią podnoszenia zdolności poznawczych”, twierdzi Guosong Liu, dyrektor Uniwersytetu Pekińskiego w Chinach.

Dr Group - założyciel Global Healing Center w Houston - zwraca uwagę, że oprócz spadku zawartości odpowiednich składników w naszej codziennej diecie, bezpośredni wpływ na spadek kondycji umysłowej u dzieci ma wzrost toksycznych dodatków i konserwantów w jedzeniu oraz wszechobecny cukier.

- Dzieci spożywają niezdrowe jedzenie tonami, a my później dziwimy się, że mają słabe wyniki w szkole. Jeśli dostarczasz mózgowi tylko połowę paliwa, nie dziw się, że działa tylko na pół gwizdka. Radzę wziąć te słowa na poważnie - twierdzi dr Group.

 
2

Pożywne śniadanie sprawia, że łatwiej nam się skupić na wykonywanych zadaniach. (fot. with wind, flickr.com, CC BY 2.0)

Zjedz śniadanie, by lepiej myśleć

Dawniej rodzice mogli przyczynić się do poprawy wydajności swoich dzieci na egzaminach, przyrządzając im zdrowe śniadanie. I to nadal jest bardzo efektywne podejście. Naukowcy są zgodni co do tego, że „brak śniadania ogranicza nasze możliwości uczenia się”.

Oprócz wpływu na poprawę skupienia, pamięci oraz kreatywności, zdolności matematycznych i umiejętności werbalnych, szkolne programy żywieniowe zwiększyły frekwencję, energiczność oraz wydolność akademicką i funkcje poznawcze.

Jest to szczególnie istotne u dzieci między czwartym a dziesiątym rokiem życia, gdyż w tym wieku glukoza - główne paliwo mózgu - jest przyswajana dwa razy szybciej niż u ludzi powyżej 16. roku życia, co wykazano w badaniach przy użyciu tomografu.

Jedna porcja słodkich płatków dziennie to rocznie ponad 4,6 kg cukru w diecie.Nieregularne spożywanie śniadania dotyczy około 40% dzieci w krajach rozwiniętych. Nawet codziennie spożywane śniadania nie zawsze są takie same. W Stanach Zjednoczonych najczęściej spożywanym śniadaniem są płatki na zimno i sok owocowy.

Węglowodany z owoców i produktów zbożowych - takich jak płatki czy chleb - są szybko rozkładane do glukozy, która zasila mózg. Wpływają także na uwolnienie neuroprzekaźnika wywołującego dobre samopoczucie - serotoniny, który pomaga uczniowi się uspokoić, zanim uda się na egzamin.

Niestety obecnie większość płatków śniadaniowych jest wysoko przetworzona, zawiera genetycznie modyfikowaną pszenicę i kukurydzę oraz jest przeładowana cukrem. Według wyliczeń amerykańskiej organizacji Environmental Working Group (www.ewg. org) jedna porcja dziecięcych płatków dziennie to rocznie ponad 4,6 kg cukru w diecie.

Problem pogarszającej się wartości odżywczej dotyczy nie tylko popularnych płatków śniadaniowych, lecz także soków owocowych. Większość dostępnych na rynku soków jabłkowych zawiera dawkę cukru identyczną jak puszka coca-coli (10 łyżeczek), z kolei szklanka soku pomarańczowego zawiera aż 8 łyżeczek cukru.

Razem daje to średnio 22 łyżeczki cukru, spożywanego codziennie przez statystycznego Amerykanina oraz 18 łyżeczek cukru w przypadku brytyjskich nastolatków i 15 u dzieci poniżej 10. roku życia. Mimo że cukier powoduje chwilowe doładowanie organizmu poprzez podniesienie poziomu glukozy i insuliny we krwi, energia wymagana do jego metabolizmu szybko doprowadza organizm do załamania, objawiającego się dezorientacją, dekoncentracją, otępieniem oraz zmęczeniem.

Badania na zwierzętach wykazały, że nadmiar cukru pogarsza zapamiętywanie. Przekroczenie norm poziomu cukru prowadzi do obniżenia neurotropowego czynnika pochodzenia mózgowego (ang. Brain Derived Neurotrophic Factor, BDNF), odpowiedzialnego za rozwój dendrytów neuronowych (uważanych za istotę pamięci i uczenia się), poziomu neuroprzekaźników oraz zapamiętywanie informacji.

Jedna porcja słodkich płatków dziennie to rocznie ponad 4,6 kg cukru w diecie.

Breakfast cereal from miniestudio on Vimeo.

Nadmierne spożywanie cukru upośledza także zdolność mózgu do określania poziomu nasycenia po posiłku, co prowadzi do przejadania się i otyłości.

Nadmiar cukru nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na naszą kondycję intelektualną. Winne są także zboża, z których wytwarza się uwielbiane przez dzieci płatki, tosty i ciastka.

Neurolog Dawid Perlmutter, autor bestsellera Grain Brain i laureat Nagrody Linusa Paulinga za swoje badania w obszarze odżywiania, udowadnia, że spożywanie tak zwanych „dobrych zbóż”, nawet nieprzetworzonych, jest ogniskiem zapalnym, prowadzącym do ADHD, stanów lękowych, choroby Alzheimera, depresji i innych dolegliwości.

Jajka na śniadanie pozwolą nam zdrowo zacząć dzień i usprawnić myślenie.Zatem jakie śniadanie pomoże nam zdrowo zacząć dzień? Perlmutter wskazuje na jajka, więcej jajek i jeszcze więcej jajek - najlepiej z wolnego wybiegu - podane jako frittaty, omlety, a nawet gotowane z wędzonym łososiem.

Od dawna uważane za dietetycznych szkodników (razem ze wszystkim, co podnosi cholesterol), tak naprawdę są idealnym źródłem białka, wszystkich niezbędnych aminokwasów oraz witamin A, D, B12, żelaza, choliny, zdrowych nasyconych tłuszczy oraz cholesterolu, z którego zbudowane jest aż 25% mózgu.

Jako odskocznię od jajek proponuję „Szybkie chrupiące przekąski”, z niesolonych orzechów, płatków kokosowych, świeżych truskawek i borówek i mleka.

 

JEDZENIE NA LEPSZE MYŚLENIE

Jak zwiększyć moc naszego mózgu? Amerykańska dietetyczka Jill Castle poleca produkty, dzięki którym łatwiej się nam będzie myśleć.Amerykańska dietetyczka Jill Castle zaleca następujące potrawy, zwiększające wydajność umysłową.

  • Awokado Bogate w zdrowe tłuszcze (kwasy tłuszczowe omega- 3), które zwiększają przepływ krwi do mózgu. Rozetrzyj je na miazgę i posmaruj kanapkę lub pokrój na plasterki i posyp solą himalajską.
  • Borówki Pełne flawonoidów, usprawniają pamięć, zdolność uczenia się oraz ogólne możliwości umysłowe. Wymieszaj je z jedną porcją tłustego jogurtu greckiego. Świetnie nadają się na desery podawane z mlekiem.
  • Gorzka czekolada Kakao jest również dobrym źródłem flawonoidów, dzięki czemu usprawnia procesy myślowe oraz poprawia nastrój.
  • Jajka Jedno żółtko zawiera około 200 mg choliny, niezwykle ważnej dla dzieci do ósmego roku życia. Zawierają także żelazo, kwas foliowy oraz witaminę A. Należy jednak unikać jajek zawierających dodatkową witaminę D.
  • Tłuste ryby Kwasy tłuszczowe omega-3, obecne w rybach, wzmagają zdolność logicznego myślenia, koncentrację i pamięć. Najlepszy jest złowiony w morzu (nie hodowany) łosoś. Zalecane są także makrele i sardynki.
  • Orzechy Dobre źródło kwasów jednonienasyconych oraz witaminy E, która chroni mózg przed chorobami degeneracyjnymi. Idealne do podjadania lub jako dodatek do sałatek.
  • Oliwki Inne źródło kwasów jednonienasyconych – usprawniają dotlenienie mózgu oraz dostarczają fenolowych przeciwutleniaczy.

 

3

Badania jasno pokazują, że u dzieci, które należycie się wysypiają, spada ryzyko przepracowania, występowania depresji, bycia ofiarą potrącenia przez samochód; mają one lepsze oceny, osiągają wyższe wyniki na egzaminach i ogólną wyższą jakość życia.

Śpij i śnij, by mieć piękny umysł

„Wydajność mózgu zależy od wielu czynników - aktywności fizycznej, snu i pożywienia”, twierdzi Jill Castle - ekspert żywienia dzieci. Odpowiednia ilość snu jest tak istotna dla wydajności intelektualnej uczniów, że Amerykańskie Stowarzyszenie Pediatrów (AAP) w sierpniu 2014 zaleciło wszystkim gimnazjom i liceom w Stanach przesunięcie pierwszych godzin lekcyjnych co najmniej na 8.30.

„Badania jasno pokazują, że u dzieci, które należycie się wysypiają, spada ryzyko przepracowania, występowania depresji, bycia ofiarą potrącenia przez samochód; mają one lepsze oceny, osiągają wyższe wyniki na egzaminach i ogólną wyższą jakość życia”, uważa dr Judith Owens, autorka apelu AAP.

Sleep and live from Adam Blumert on Vimeo.

 
4
Ćwiczenia poprawiają myślenie zadaniowe i są zalecane dzieciom mającym problemy z czytaniem.

Trening dla mózgu

Aktywność fizyczna łączy się z poprawą ogólnej sprawności umysłowej, inteligencji oraz funkcjonowania psychospołecznego.

Ćwiczenia poprawiają myślenie zadaniowe i są zalecane dzieciom mającym problemy z czytaniem.

Jak dotąd jednak nie opisano dokładnej zależności między ilością i intensywnością ćwiczeń oraz ogólną sprawnością fizyczną a poprawą zdolności umysłowych. Korzyści płynące z aktywności fizycznej są różne u różnych dzieci i więcej niekoniecznie oznacza lepiej.

Na przykład dzieci z trudnościami w czytaniu odnoszą większe korzyści z ćwiczeń wymagających równowagi, wyczucia czasu oraz koordynacji niż z typowych ćwiczeń kondycyjnych.

Także czas poświęcony na ogólną zabawę podczas dnia w szkole, w szczególności w szkole podstawowej, jest nieoceniony w budowaniu umiejętności społecznych, nabywaniu zdolności rozwiązywania problemów, zdolności językowych czy rozumowania.

Badania na zwierzętach wskazują także na wydzielanie BDNF w mózgu. W japońskich szkołach - znanych z rygoru i doskonałości - dziesięciominutowe przerwy przypadają na każde 50 minut lekcji.

W Wielkiej Brytanii są zazwyczaj dwie przerwy - jedna rano i po południu (po 15 minut każda) - w szkołach podstawowych oraz zaledwie jedna dwudziestominutowa po południu w gimnazjach.

W amerykańskich szkołach, obrano strategię „ciężkiego zakuwania”, przez co dążono do ograniczania i skracania przerw lekcyjnych. Jednak w 2013 AAP opublikowało raport, mówiący, że „bezpieczna i dobrze nadzorowana przerwa przynosi wiele umysłowych, społecznych, emocjonalnych i fizycznych korzyści (…), jest niezbędnym elementem dziecięcego rozwoju (…) oraz służy jako konieczne oderwanie się od rygorów wzmożonej koncentracji i zadań lekcyjnych w klasach”.

Aktywność fizyczna podczas przerw działa stymulująco i jest pożądana, ale istota polega na jej nieuporządkowanej naturze. Zajęcia z wychowania fizycznego nie mogą być traktowane jako substytut luźnej zabawy.

 
5

Woda na dobrą pamięć

Kolejnym niedocenianym czynnikiem mającym pozytywny wpływ na wyniki w nauce jest nawodnienie. Większość dzieci unika zwykłej wody, kupując raczej napoje energetyczne, gazowane lub smakowe.

Wyniki badań wskazują jednak, że spożywanie zwykłej wody w szkole wzmacnia koncentrację, zdolność krytycznego myślenia i pamięć, podczas gdy nawet niewielkie odwodnienie – rzędu 1-2% – może ograniczyć zdolności poznawcze.
Wyniki badań wskazują jednak, że spożywanie zwykłej wody w szkole wzmacnia koncentrację, zdolność krytycznego myślenia i pamięć, podczas gdy nawet niewielkie odwodnienie – rzędu 1-2% – może ograniczyć zdolności poznawcze.

 

 

 
5
Aromaterapia może nie tylko pobudzić nasze zmysły, ale także ułatwić koncentrację. Szczególnie, jeśli użyjemy olejku z rozmarynu lub mięty pieprzowej. (fot. Dejan Hudoletnjak, flickr.com, CC BY 2.0)

Niech Ci się przyjemnie myśli

Wpływ metod alternatywnych na proces uczenia się jest przedmiotem badań. Na przykład aromaterapia - wykorzystująca olejki zapachowe do wytworzenia atmosfery sprzyjającej dobremu samopoczuciu - okazała się skuteczna w pobudzaniu funkcji poznawczych.

Badania na ochotnikach, wykonujących różne zadania umysłowe w pomieszczeniach wypełnionych zapachem olejku rozmarynowego, zawierającego cyneol, wykazały, że wdychanie oparów miało istotny wpływ na szybkość i precyzję wykonywanych zadań.

W innych badaniach olejek z mięty pieprzowej poprawił zdolność zapamiętywania informacji oraz zwiększył czujność 144 ochotników, w przeciwieństwie do olejku ylang-ylang.

Odpowiednie kolory mogą wspomóc pracę naszego mózgu. Czerwony pobudza koncentrację, a niebieski kreatywność.Także kolory mają wpływ na zwiększenie uwagi oraz pomagają w nauce. Wyniki badań wskazują, że informacje przekazane za pomocą wielokolorowych prezentacji multimedialnych są łatwiej zapamiętywane niż takie same informacje zaprezentowane w odcieniach szarości.

Seria eksperymentów przeprowadzona przez parę naukowców z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej w Vancouver w Kanadzie wykazała, że najlepszym kolorem do przekazania zadań wymagających koncentracji na szczegółach jest czerwony, podczas gdy niebieski pobudza kreatywność.

Czy zatem dobrym pomysłem jest pomalowanie pokoju w ciepłe barwy, by pobudzić koncentrację dziecka? A może na niebiesko, by pobudzić w nim myślenie nieszablonowe? Być może.

Zdaniem Andrea Thompsona, nauczyciela ze szkoły podstawowej w Nowej Południowej Walii w Australii, uczniowie osiągali lepsze wyniki w testach przeprowadzanych w klasach o niższym suficie, pomalowanym na kolor jasnoniebieski, żółty, żółtozielony oraz pomarańczowy, podczas gdy w salach z sufitami białymi, brązowymi lub czarnymi wyniki te były znacznie gorsze.

Color dancer  from tomoya kimpara on Vimeo.

 
6
Prawidłowy poziom witamin w ogranizmie może wpływać na nasz nastrój i ułatwiać koncentrację.

Rozważnie dobieraj suplementy

Wprawdzie nie istnieje magiczna pigułka, mogąca zwielokrotnić IQ w ciągu jednej nocy, jednak badania dowodzą, że zaledwie 12 tygodni odpowiedniej suplementacji daje wyraźną poprawę kondycji umysłowej (i przy okazji nastroju).

Poniższa lista zawiera rekomendację Centrum Informacji o Mikroelementach Instytutu Linusa Paulinga dotyczącą suplementów, która – oprócz regularnej diety – pozwala pokryć 100% dziennego zapotrzebowania na witaminy i minerały.

Dla dzieci w wieku od 4 do 13 lat. Zalecane dzienne spożycie: witamina A (połowa jako beta-karoten) 750 mcg; witamina D 180-300 mcg

Dla dzieci w wieku od 4 do 8 lat: Zalecane dzienne spożycie: wapń 1000 mg; magnez 130 mg

Dla dzieci w wieku od 8 do 13 lat: Zalecane dzienne spożycie: wapń 1400 mg; magnez 240 mg

Dietetyk Leo Galland zaleca dietę niskocukrową, niskotłuszczową, bogatą w błonnik, wspomaganą siemieniem lnianym, tranem lub olejem z orzechów włoskich, co korzystnie wpłynie na koncentrację i zapobiegnie stanom depresyjnym, oraz następujące dawki witamin B.

Dla nastolatków Zalecane dzienne spożycie: B1: 25 mg; B6: 50 mg; B12: 1 mg (pod język); kwas foliowy: 0,4 mg; cholina: 1000 mg (dla wzmocnienia pamięci i koncentracji); B5: 500 mg trzy razy dziennie (dla poprawienia kondycji umysłowej); glutamina: 250 mg (unikać u dzieci z zaburzeniami epileptycznymi lub dolegliwościami wątrobowymi).

 

DIETA DLA KREATYWNYCH

Wypracowanie zdrowych nawyków żywieniowych jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania mózgu. Zdrowa dieta oznacza rezygnację z żywności przetworzonej i cukru oraz szerokiej gamy napojów gazowanych i zawierających spore ilości cukru. Zamiast tego lepiej kupować i przyrządzać (nie w kuchence mikrofalowej) pełnowartościowe potrawy, które dostarczają wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Jak wykryć niedobór witamin i mikroelementów?

Objawy znacznego deficytu składników odżywczych obejmują generalne zmęczenie, osłabienie mięśni, nieprawidłowy rytm serca, drętwienie kończyn, zaniki pamięci, bladość skóry oraz rozdrażnienie.

Łagodniejsze oznaki to rozmazanie wzroku (brak witamin B2, B5 oraz B6), tiki powiek (niedobór magnezu, B2, B6 oraz cynku), trądzik (niedobór witamin A, E, B2, B6, niacyny, biotyny, cynku oraz nasyconych kwasów tłuszczowych), białe plamy na paznokciach (niedobór cynku i B6).

Jeśli podejrzewasz niedobór mikroelementów u dziecka:

  • Wykonaj niezbędne badania u lekarza bądź dietetyka
  • Oddaj włosy do analizy - włosy zmieniają się powoli i mogą dokładnie wykazać niedobór minerałów oraz obecność metali ciężkich

Według Krajowego Centrum ds. Uzależnień (CASA) przy Uniwersytecie Columbia dzieci i nastolatkowie, którzy regularnie jedzą rodzinne posiłki, lepiej radzą sobie w szkole i rzadziej palą papierosy, piją alkohol czy zażywają narkotyki.

Twój koszyk w sklepie powinien zawierać ekologiczne owoce i warzywa, jajka od kur z wolnego wybiegu, mięso zwierząt roślinożernych, drób, orzechy i pestki, żywność fermentowaną (np. kefir), niepasteryzowany jogurt oraz kiszoną kapustę.

Jednak przestawienie się na zdrową dietę może być trudne, zwłaszcza w przypadku dzieci, które bywają wybredne w kwestiach jedzeniowych i spożywają blisko połowę posiłków poza domem.

Poniższe wskazówki mogą okazać się pomocne:

  • Śniadanie musi być obowiązkowe i zaplanowane. Unikaj słodzonych płatków oraz przetworzonych i przepełnionych glutenem ciast i chlebów. Jednym ze sposobów jest traktowanie śniadania jak obiadu czy kolacji – ugotuj warzywa i jajka i przyrządź to, czego nie zjadłeś poprzedniego dnia, jako zapiekanki.
  • Gotuj dużo w weekendy albo wieczorami. W ten sposób rano będziesz mieć do dyspozycji gotowe potrawy. Przygotowane mięso czy pokrojone warzywa można zamrozić, rozmrażać przez noc i rano cieszyć się gotowym posiłkiem.
  • Drugie śniadanie w szkole. Spakuj produkty bogate w białko, warzywa, niskopasteryzowane pełnotłuste sery i świeże owoce. Daj dobry przykład, samemu jedząc zdrowe posiłki.
  • Zapewnij sobie wsparcie dziecka. Wyjaśnij, dlaczego wprowadzasz zmiany, zachęć je do poznania zasad zdrowego żywienia. Zabierz je do sklepu, niech pomoże Ci wybrać produkty. Starajcie się wybierać je na zmianę i poznawać nowe. Czytajcie razem etykiety. Zachęć dziecko do pomocy w przyrządzaniu posiłków. Pamiętaj, że w ten sposób robisz więcej niż tylko podnoszenie jego ilorazu inteligencji - inwestujesz w jego zdrowie i kondycję oraz kreujesz dobre nawyki żywieniowe na resztę życia.
  • Intelligence Test: Effort - Reward from Lee Daniels on Vimeo.

    Bibliografia

    1. Fremont County Group Homes, Inc. Wellness Policy; www.fremontcountygrouphomes.com
    2. Pharmacol Res, 1999; 40: 211–25
    3. Br J Nutr, 2008; 100: 1086–96
    4. Prog Neurobiol, 2014; 116: 33–57
    5. J Clin Res Pediatr Endrocrinol, 2012; 4: 25–9
    6. J Am Coll Nutr, 2004; 23: 669–82
    7. Br Food J, 1997; 99: 207–11
    8. Neuron, 2010; 65: 165–77
    9. Am J Clin Nutr, 1998; 67 [suppl]: 804S–13S
    10. J Sch Health, 2005; 75: 199–213; Front Hum Neurosci, 2013; 7: 425
    11. Prev Med, 1998; 27: 184–8
    12. Neuroscience, 2001; 112: 803–14
    13. Pediatrics, 2014; 134: 642–9
    14. Prev Chronic Dis, 2013; 10: 130010
    15. Dev Neurorehabil, 2008; 11: 236–40
    16. Dewar G. ‘The cognitive benefi ts of play: Effects on the learning brain’; www.parentingscience.com
    17. Pediatrics, 2013; 131: 183–8
    18. Educ Res, 2005; 34: 13–9
    19. ACSMs Health Fit J, 2013; 17: 21–8
    20. Ther Adv Psychopharmacol, 2012; 2: 103–13
    21. Int J Neurosci, 2008; 118: 59–77
    22. Malays J Med Sci, 2013; 20: 3–9
    23. Science, 2009: 323: 1226–9
    24. TEACH J Christian Educ, 2012; 6, Article 4; www.research.avondale.edu.au
    25. Br J Nutr, 2008; 100: 1086–96

Polecamy

Zobacz także

7 mocnych stron herbaty

7 mocnych stron herbaty

Bez względu na to, czy preferujesz delikatny smak białej, lekką goryczkę zielonej czy tradycyjny aromat czarnej - herbata wywiera korzystny wpływ na choroby układu krążenia, może pobudzać lub uspokajać, a nawet wykazuje potencjał antynowotworowy.

Dziadkowie i wnuki razem na wakacjach

Dziadkowie i wnuki razem na wakacjach

Latem dziadkowie mogą spędzić więcej czasu ze swoimi wnukami. Warto odpowiednio zaplanować te wspólne chwile i wybrać aktywności, które są bezpieczne dla seniorów, a przy tym atrakcyjne dla dzieci.

Magnez - cudowny lek na serce

Magnez - cudowny lek na serce

Standardowe leczenie chorób serca polega na przyjmowaniu garści pigułek o niebezpiecznych działaniach niepożądanych, a to ten wielozadaniowy minerał jest najskuteczniejszym ze wszystkich środków.

Kiedy potrzebny jest logopeda? Rozwój mowy u dziecka

Kiedy potrzebny jest logopeda? Rozwój mowy u dziecka

To, że dziecko zaczyna mówić nieco później niż jego rówieśnicy, nie zawsze oznacza konieczność wizyty u specjalisty.

Żyć 120 lat? To możliwe!

Żyć 120 lat? To możliwe!

Założenie, by dożyć 120 lat, nie jest marzeniem ściętej głowy. Według biologów prawie dotarliśmy do punktu, w którym jesteśmy w stanie przedłużyć życie na tyle, by znacznie przekroczyć setkę.