Kortyzol. Nadmiar i brak tak samo szkodliwe

Dodano: 18 lipiec 2018

Jego zbyt wysoki poziom prowadzi do problemów zdrowotnych. Ale również niedostatek tego hormonu może być przyczyną choroby.

Kortyzol to jeden z ważniejszych hormonów. Należy do grupy glukokortykoidów, powstaje w korze nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu - razem z adrenaliną odpowiada za reakcję "walcz lub uciekaj".

Wydzielanie kortyzolu regulują hormony CRH i ACTH. Jego wyrzut trwa bez przerwy, jednak w sytuacji zagrożenia życia lub przewlekłego stresu poziom kortyzolu znacząco wzrasta.

Hormon ten wpływa na funkcjonowanie całego organizmu:

  • przyspiesza pracę serca (podnosi ciśnienie krwi)
  • mobilizuje układ odpornościowy (chroni przed infekcjami)
  • przyspiesza metabolizm białek, węglowodanów i tłuszczów
  • zmniejsza stany zapalne1

Stężenie kortyzolu powinno mieścić się między 50 a 190 μg/l (138-524 nmol/l)2.

Zbyt niski poziom kortyzolu jest przyczyną choroby Addisona. W jej przebiegu skóra na całym ciele zmienia kolor na ciemniejszy. Chory może doświadczać omdleń3.

Zbyt wysoki poziom kortyzolu może wiązać się z zespołem Cushinga. Sprzyjają mu przewlekły stres, otyłość, źle kontrolowana cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze. Choroba objawia się cienką skórą i większą tendencją do powstawania siniaków4, czerwonymi rozstępami, które nie bledną, otyłością tułowia oraz tzw. księżycową twarzą.

Bibliografia

  1. Handbook of Hormones. Comparative Endocrinology for Basic and Clinical Research; 2016, Pages 533-534, e95D-2. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-801028-0.00231-2
  2. NEJM 371;15. DOI: 0.1056/NEJMicm1314564
  3. Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 229–231
  4. Medycyna po Dyplomie; 2009: 07. Zespół Cushinga.  John Newell-Price MA, PhD, FRCP: Cushing's syndrome Clinical Medicine 2008;8:204-8. Tłum. dr n. med. Lucyna Bednarek-Papierska

Zobacz także

8 szklanek napoju dziennie: piwo też się liczy

8 szklanek napoju dziennie: piwo też się liczy

Tajemnica nie tkwi jedynie w wodzie. Eksperci informują, że z czystym sumieniem możesz sięgnąć po lekki alkohol i napoje z kofeiną - ale wszystko z umiarem!

Lipcowa lista leków refundowanych - niewidzialni pacjenci z rakiem

Lipcowa lista leków refundowanych - niewidzialni pacjenci z rakiem

Za kilka dni pojawi się nowa lista leków refundowanych. Niestety, zabraknie na niej leków dla tysięcy ciężko chorych pacjentów.

Monitory snu pogarszają bezsenność

Monitory snu pogarszają bezsenność

Niektórzy pacjenci tak bardzo skupiają się na poprawie snu, że jedynie pogłębiają objawy bezsenności.

4 kroki do zdrowego serca

4 kroki do zdrowego serca

Wystarczy kilka prostych zmian, by zapanować nad nieregularnym rytmem serca.

Pełna moc marihuany

Pełna moc marihuany

Wbrew temu, co próbuje nam wmówić medyczny establishment, to właśnie marihuana zawierająca CBD i THC ma silne właściwości terapeutyczne.

Moczenie nocne - błędnie postrzegany problem

Moczenie nocne - błędnie postrzegany problem

Problem mokrego łóżka nie dotyczy jedynie dzieci. Również dorośli mogą doświadczać nocnego nietrzymania moczu.

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Poznaj moc spiruliny

Poznaj moc spiruliny

Mikroalga z odległych Hawajów wspiera odtruwanie wątroby, przeciwdziała...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store