Kortyzol. Nadmiar i brak tak samo szkodliwe

Dodano: 18 lipiec 2018

Jego zbyt wysoki poziom prowadzi do problemów zdrowotnych. Ale również niedostatek tego hormonu może być przyczyną choroby.

Kortyzol to jeden z ważniejszych hormonów. Należy do grupy glukokortykoidów, powstaje w korze nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu - razem z adrenaliną odpowiada za reakcję "walcz lub uciekaj".

Wydzielanie kortyzolu regulują hormony CRH i ACTH. Jego wyrzut trwa bez przerwy, jednak w sytuacji zagrożenia życia lub przewlekłego stresu poziom kortyzolu znacząco wzrasta.

Hormon ten wpływa na funkcjonowanie całego organizmu:

  • przyspiesza pracę serca (podnosi ciśnienie krwi)
  • mobilizuje układ odpornościowy (chroni przed infekcjami)
  • przyspiesza metabolizm białek, węglowodanów i tłuszczów
  • zmniejsza stany zapalne1

Stężenie kortyzolu powinno mieścić się między 50 a 190 μg/l (138-524 nmol/l)2.

Zbyt niski poziom kortyzolu jest przyczyną choroby Addisona. W jej przebiegu skóra na całym ciele zmienia kolor na ciemniejszy. Chory może doświadczać omdleń3.

Zbyt wysoki poziom kortyzolu może wiązać się z zespołem Cushinga. Sprzyjają mu przewlekły stres, otyłość, źle kontrolowana cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze. Choroba objawia się cienką skórą i większą tendencją do powstawania siniaków4, czerwonymi rozstępami, które nie bledną, otyłością tułowia oraz tzw. księżycową twarzą.

Bibliografia

  1. Handbook of Hormones. Comparative Endocrinology for Basic and Clinical Research; 2016, Pages 533-534, e95D-2. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-801028-0.00231-2
  2. NEJM 371;15. DOI: 0.1056/NEJMicm1314564
  3. Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 229–231
  4. Medycyna po Dyplomie; 2009: 07. Zespół Cushinga.  John Newell-Price MA, PhD, FRCP: Cushing's syndrome Clinical Medicine 2008;8:204-8. Tłum. dr n. med. Lucyna Bednarek-Papierska

Zobacz też:

Zobacz także

Głodówka pozytywnie wpływa na zegar dobowy organizmu

Głodówka pozytywnie wpływa na zegar dobowy organizmu

24-godzinny post hamuje procesy powiązane ze starzeniem się organizmu.

Powstanie

Powstanie "rozrusznik mózgu"?

Amerykańscy eksperci stworzyli stymulator układu nerwowego, który potrafi naśladować prawidłową aktywność mózgu. Czy znajdzie on zastosowanie w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych?

Mózg, sen i przekąski

Mózg, sen i przekąski

Najnowsze badania pokazują, że długość snu wpływa na to, co chcemy zjeść.

Depresja zaczyna się w oczach?

Depresja zaczyna się w oczach?

Naukowcy są coraz bliżej zrozumienia mechanizmów prowadzących do sezonowej depresji.

Kontakt z naturą na zdrowie!

Kontakt z naturą na zdrowie!

Szkoccy lekarze mogą od tego roku przepisywać swoim pacjentom nowy lek jako uzupełnienie terapii. Chodzi o... kontakt z naturą.

Noworoczne postanowienia? Tak, ale do 12 stycznia!

Noworoczne postanowienia? Tak, ale do 12 stycznia!

Z danych CBOS wynika, że połowa Polaków robi postanowienia noworoczne. Jednocześnie niespełna 10 proc. realizuje postawione sobie cele.Z danych CBOS wynika, że połowa Polaków robi postanowienia noworoczne. Jednocześnie niespełna 10 proc. realizuje postawione sobie cele.

Raport specjalny

Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

 

 

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store