Kortyzol. Nadmiar i brak tak samo szkodliwe

Dodano: 18 lipiec 2018

Jego zbyt wysoki poziom prowadzi do problemów zdrowotnych. Ale również niedostatek tego hormonu może być przyczyną choroby.

Kortyzol to jeden z ważniejszych hormonów. Należy do grupy glukokortykoidów, powstaje w korze nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu - razem z adrenaliną odpowiada za reakcję "walcz lub uciekaj".

Wydzielanie kortyzolu regulują hormony CRH i ACTH. Jego wyrzut trwa bez przerwy, jednak w sytuacji zagrożenia życia lub przewlekłego stresu poziom kortyzolu znacząco wzrasta.

Hormon ten wpływa na funkcjonowanie całego organizmu:

  • przyspiesza pracę serca (podnosi ciśnienie krwi)
  • mobilizuje układ odpornościowy (chroni przed infekcjami)
  • przyspiesza metabolizm białek, węglowodanów i tłuszczów
  • zmniejsza stany zapalne1

Stężenie kortyzolu powinno mieścić się między 50 a 190 μg/l (138-524 nmol/l)2.

Zbyt niski poziom kortyzolu jest przyczyną choroby Addisona. W jej przebiegu skóra na całym ciele zmienia kolor na ciemniejszy. Chory może doświadczać omdleń3.

Zbyt wysoki poziom kortyzolu może wiązać się z zespołem Cushinga. Sprzyjają mu przewlekły stres, otyłość, źle kontrolowana cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze. Choroba objawia się cienką skórą i większą tendencją do powstawania siniaków4, czerwonymi rozstępami, które nie bledną, otyłością tułowia oraz tzw. księżycową twarzą.

Bibliografia

  1. Handbook of Hormones. Comparative Endocrinology for Basic and Clinical Research; 2016, Pages 533-534, e95D-2. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-801028-0.00231-2
  2. NEJM 371;15. DOI: 0.1056/NEJMicm1314564
  3. Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 229–231
  4. Medycyna po Dyplomie; 2009: 07. Zespół Cushinga.  John Newell-Price MA, PhD, FRCP: Cushing's syndrome Clinical Medicine 2008;8:204-8. Tłum. dr n. med. Lucyna Bednarek-Papierska

Zobacz także

Parodontoza i alzheimer

Parodontoza i alzheimer

Przewlekła choroba dziąseł może prowadzić do choroby Alzheimera. Bakterie z jamy ustnej mogą przedostać się do mózgu i powodować powstawanie płytek amyloidowych.

Ryby łagodzą objawy astmy

Ryby łagodzą objawy astmy

Dieta bogata w tłuste ryby poprawia pracę płuc u dzieci chorych na astmę.

Niedobór cynku powiązano z epidemią autyzmu

Niedobór cynku powiązano z epidemią autyzmu

Według specjalistów ten minerał może być kluczem do zapobiegania i leczenia autyzmu.

Niebieskie światło chroni przed chorobami serca

Niebieskie światło chroni przed chorobami serca

30 min dziennie ekspozycji na niebieskie światło działa tak samo jak leki przeciwnadciśnieniowe.

Dieta ketogeniczna zapobiega demencji

Dieta ketogeniczna zapobiega demencji

Już 4 miesiące diety zmniejszają ryzyko alzheimera i innych neurodegeneracyjnych chorób wieku starczego.

Kolejny pacjent wyleczony z HIV

Kolejny pacjent wyleczony z HIV

Po 10 latach od pierwszego doniesienia naukowcy ogłosili, że udało się wyleczyć z HIV drugą osobę.

Raport specjalny

Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store