Szpiegując mózg

Pytanie:

Gdy w 2009 r. zmarł mój ojciec, zamieszkała z nami moja matka. Mimo że obecnie ma już 71 lat, prócz kiepskiego wzroku (do którego nie chce się przyznać) i wrażliwości na gluten (którą okresowo usiłuje ignorować), jest w dobrym stanie fizycznym, chociaż posiada nieco wysoki wskaźnik BMI. Jednak ostatnio obserwuję u niej niepokojące sygnały demencji albo alzheimera (nie jestem w stanie określić dokładnie). Kilka dni temu nie mogłam znaleźć okularów do czytania, które dwa dni później odnalazły się w zamrażalniku! Kluczyki od samochodu męża pojawiły się z kolei w doniczce z kwiatkiem. Mama upierała się, że to mąż je tam zakopał, twierdząc nawet, że sama go na tym przyłapała! Byłoby to nawet śmieszne, gdyby nas tak nie denerwowało. Jej pamięć krótkotrwała jest już wręcz w koszmarnym stanie. Co możemy zrobić, by jej pomóc?

Odpowiedź:

Jestem dyplomowaną pielęgniarką i wiem co nieco o leku nazywanym donopezil oraz jego wielu okropnych działaniach niepożądanych – zdaję sobie sprawę, że aby zachował skuteczność należy sukcesywnie zwiększać jego dawkę, oraz że powoduje m.in. utratę apetytu, zmęczenie, bezsenność, halucynacje, zachowania agresywne, nietrzymanie moczu, wrzody żołądka, żółtaczkę, przykurcze mięśni, drżenie oraz sztywność dłoni, twarzy, nóg i języka. Bardzo prosimy Was o pomoc.Czy wiesz, że kłopoty ze wzrokiem mogą świadczyć o zwiększonym ryzyku wystąpienia choroby Alzheimera?

O dziwo, badacze z Mayo Clinic w Rochester w amerykańskim stanie Minnesota odkryli związek między zespołem otępiennym (zwanym też demencją albo otępieniem) a celiakią, który powstaje u pacjentów po 64 roku życia. Ponadto kłopoty ze wzrokiem zwiększają często ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera.

W badaniach przeprowadzonych na Michigan University przeanalizowano dane 625 starszych pacjentów zebrane w okresie średnio 10 lat. Do oceny stanu ich wzroku wykorzystano skalę od 1 (doskonały wzrok) do 6 (całkowita ślepota). Badacze odkryli, że ryzyko wystąpienia demencji zwiększało się z każdym stopniem aż o 52%.

Na szczęście Alzheimera można wcześnie zdiagnozować za pomocą prostego badania oczu. Jak donoszą australijscy naukowcy, sfotografowanie naczyń krwionośnych siatkówki pozwala stwierdzić, czy ich szerokość odbiega od normy, co świadczy o zbliżającym się rozwoju choroby. Jeżeli pani matka miewa dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego, może to świadczyć o dwa razy większym zagrożeniu demencją i chorobą Alzheimera.

Mało kto spoza środowiska lekarskiego potrafi odróżnić objawy alzheimera od demencji. Oto obowiązujące obecnie definicje obu przypadłości: choroba Alzheimera to postępujące pogarszanie się kondycji umysłu, pojawiające się w wieku średnim lub starszym wywołane ogólnym zwyrodnieniem mózgu; jest najczęstszą przyczyną starczego zniedołężnienia.

Demencja zaś to utrata zdolności umysłowych, która jest na tyle poważna, że uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności, i która trwa ponad 6 miesięcy, ale nie postępuje od momentu narodzin i nie jest związana z utratą świadomości czy jej zaburzeniami.

Czy powyższe definicje wyjaśniły, czym różnią się obie choroby? Jeśli nie, to proszę pocieszyć się faktem, że mniej więcej w połowie przypadków sekcja zwłok wykazuje, iż pacjent, u którego za życia zdiagnozowano Alzheimera, chorował zamiast tego na zespół otępienny.

Wpływanie na czynniki ryzyka niewarunkowane genetycznie

Wiadomo nie od dziś, że u ludzi o wysokim poziomie homocysteiny (wyższym niż 11 mmol/L) częściej rozwija się choroba Alzheimera.

Losowe badanie placebo wykazało, że obniżenie poziomu homocysteiny u pacjentów cierpiących na tę przypadłość za pomocą wysokich dawek witamin z grupy B (kwas foliowy: 0,8 mg, B6: 20 mg, B12: 0,5 mg) pozwala zapobiec atrofii istoty szarej i skurczeniu całego mózgu w okresie 2 lat.

Jak sobie radzić z demencją?

Zażywanie suplementów zawierających wysokie dawki witamin z grupy B może zmniejszyć szkody wywierane na istotę szarą mózgu w rejonach najbardziej zmienionych przez chorobę Alzheimera, w tym na płat skroniowy. (fot. digitalbob8, flickr.com, CC BY 2.0)Zdobycie suplementów o wysokiej zawartości wspomnianych witamin może okazać się trudne, dlatego też radzę szukać pomocy u naturopaty bądź innego doświadczonego specjalisty z dziedziny terapii naturalnych, który mógłby przepisać odpowiednie preparaty Pani matce.

Powinna się też gruntownie przebadać (morfologia krwi, ciśnienie, temperatura ciała, tętno, EKG, objaw Babińskiego itd.). Oprócz tego warto zbadać następujące rzeczy:

poziom kwasu foliowego

test MMSE (ang. Mini-Mental State Examination, pot. mini- mental), zajmujący ok. 10 minut

poziom witaminy B12

poziom homocysteiny

poziom białek C-reaktywnych

przeciwciała antyneuronalne

obecność genu APOE (E4)

test rysowania zegara (badany rysuje tarczę zegarka o wskazanej godzinie, a potem pytany jest, która godzina)

test odruchów prymitywnych (odruch pyszczkowy, gładziznowy, dłoniowo-bródkowy).

Wczesna interwencja ma tu kluczowe znaczenie, a szybkie testy zdolności kognitywnych pozwolą Pani i mężowi ocenić również swój własny stan.

Aby przekonać się, czy naszym bliskim lub nam samym grozi spadek sprawności umysłowych, wystarczy odwiedzić strony: www.prozdrowie.pl lub www.foodforthebrain.org

Jeszcze inne badanie udowodniło, że zażywanie suplementów zawierających wysokie dawki witamin z grupy B może zmniejszyć szkody wywierane na istotę szarą mózgu w rejonach najbardziej zmienionych przez chorobę Alzheimera, w tym na płat skroniowy.

Wśród pacjentów w grupie placebo wysoki poziom homocysteiny występujący na początku badania wiązano z szybszą atrofią istoty szarej, ten szkodliwy proces udało się natomiast wstrzymać za pomocą witamin z grupy B6.

Cholina i betaina to składniki odżywcze odpowiedzialne za niski poziom homocysteiny i niezbędne do prawidłowego rozwoju tkanki nerwowej oraz pracy mózgu.

Związek między poziomem choliny i betainy we krwi a zdolnościami kognitywnymi przeanalizowano w badaniu przekrojowym na 2195 pacjentach w starszym wieku.

Stwierdzono istnienie znaczącej zależności między niską zawartością choliny/betainy oraz witaminy B12 a upośledzeniem funkcji kognitywnych. Sugeruje to, że zażywanie preparatów choliny, betainy i witaminy B12 może okazać się bardzo pomocne (najlepiej absorbowane są tabletki podjęzykowe).

Ponadto zażywanie witamin E i C naraz może znacząco obniżać ryzyko rozwoju choroby Alzheimera u ludzi w podeszłym wieku. Przez 2 lata badacze oszacowali rozpowszechnienie demencji i alzheimera u ludzi w wieku powyżej 65 lat u grupy 4740 pacjentów, spośród których choroby te zdiagnozowano w 200 przypadkach.

Pacjentów tych obserwowano przez następne 3 lata, podczas których zdiagnozowano kolejne 104 przypadki – liczba ta jest o wiele niższa, niż spodziewana średnia populacyjna.

Najlepsze efekty w walce z chorobą Alzheimera przyniosło jednoczesne zażywanie suplementów witamin E oraz C w dwóch osobnych preparatach, bez względu na to, czy wzbogacane były o kompleks multiwitaminowy. Żadnych rezultatów nie dało natomiast branie suplementu tylko jednej witaminy, C albo E.

Powinienem przy tym nadmienić, że nadwaga – o której świadczy wspomniany przez Panią wysoki wskaźnik BMI matki – również może przyczyniać się do rozwoju alzheimera; pacjenci otyli odznaczają się bowiem wyższym poziomem homocysteiny we krwi w porównaniu ze szczupłymi pacjentami z grupy kontrolnej. Dodatkową pomoc może zatem stanowić stosowanie diety odchudzającej.

Wpływanie na czynniki ryzyka warunkowane genetycznie

Jako że nadmiar żelaza we krwi może przyspieszać rozwój choroby Alzheimera u pacjentów o predyspozycjach genetycznych, w pewnych przypadkach warto przeprowadzić stosowną terapię (zazwyczaj jest to terapia chelatowa usuwająca metale ciężkie z organizmu).

Niski poziom witaminy D często łączy się z pogorszeniem stanu umysłowego oraz rozwojem chorób układu nerwowego.

Receptory witaminy D znajdują się w całym mózgu, w związku z czym witamina D może pełnić funkcję ochronną poprzez łagodzenie stanu zapalnego. W ramach projektu OPTIMA (czyli projektu Uniwersytetu Oksfordzkiego Badającego Pamięć i Proces Starzenia) badacze przyjrzeli się dwóm odmianom receptorów witaminy D (Apal oraz Taql) w DNA 255 pacjentów chorujących na alzheimera oraz 260 pacjentów z grupy kontrolnej.

Okazało się, że receptory te mają wpływ na chorobę Alzheimera, zwłaszcza u osób przed 75. rokiem życia, dlatego podawanie suplementów witaminy D3 również może poprawić stan Pani matki.

Harald Gaier to jeden z czołowych ekspertów w dziedzinie medycyny alternatywnej w Wielkiej Brytanii.

Jest zarejestrowanym naturopatą, osteopatą, homeopatą i zielarzem.

Pracuje w The Allergy and Nutrition Clinic, 22 Harley Street w Londynie.

Jego strona internetowa znajduje pod adresem www.drgaier.com

Bibliografia

  1. Arch Neurol, 2006; 63: 1440–6
  2. Am J Epidemiol, 2010; 171: 728–35
  3. www.dailymail.co.uk PLoS One, 2013; 8: e68741
  4. Int J Geriatr Psychiatry, 2012; 27: 592–600
  5. Proc Natl Acad Sci U S A, 2013; 110: 9523–8
  6. Br J Nutr, 2013; 109: 511–9
  7. Arch Neurol, 2004; 61: 82–8
  8. Turkish J Endocrinol Metab, 2004; 3: 107–11
  9. Neurobiol Aging, 2012; 33: 202.e1–13
  10. Neurosci Lett, 2011; 504: 79–82

Zobacz też:

Zobacz także

Spowolnić chorobę Alzheimera

Spowolnić chorobę Alzheimera

Moja żona, jej tata oraz mój własny ojciec wykazują oznaki spadku sprawności umysłowej. Sytuacja pogarsza się z każdym miesiącem. Czy mógłby Pan polecić jakieś domowe sposoby na zatrzymanie lub nawet odwrócenie okropnych skutków choroby Alzheimera?

Jak żyć długo i szczęśliwie

Jak żyć długo i szczęśliwie

Jestem emerytowanym żołnierzem. Moja żona odeszła 9 miesięcy temu. Była wierną czytelniczką Waszego pisma, które nadal przychodzi do mnie pocztą. Z zainteresowaniem czytam rubrykę o domowych sposobach na różne dolegliwości, chociaż mnie samemu akurat nic nie dolega. Ogólnie rzecz biorąc, jestem zdrowym 65-latkiem o żelaznej dyscyplinie: nie palę, prawidłowo się odżywiam, a alkohol zdarza mi się pić niezwykle rzadko. Czy mógłby Pan podsunąć mi jakieś porady, jak żyć jeszcze dłużej i jeszcze zdrowiej?

Zdrowy sen bez chrapania

Zdrowy sen bez chrapania

Mój mąż bardzo głośno chrapie, co jest tak uciążliwe, że czasami muszę sypiać w pokoju gościnnym. Czy możne Pan nam jakoś pomóc?

Domowe sposoby na 10 problemów zdrowotnych

Domowe sposoby na 10 problemów zdrowotnych

Proszę o wskazówki, jak radzić sobie z drobnymi obrażeniami i chorobami, które zawsze przytrafiają się w najgorszym możliwym momencie. Mam na myśli oparzenia, zwichnięcia, skaleczenia, gorączkę, biegunkę itp. Wydaje się, że jak na złość zdarzają się wieczorami bądź w weekend, kiedy ciężko dostać się do lekarza i apteki są już pozamykane, a nie warto kłopotać lekarzy na ostrym dyżurze. Czy mógłby Pan polecić jakieś proste, domowe sposoby na takie problemy?

Choroba Alzheimera. Zmiany, które warto wprowadzić

Choroba Alzheimera. Zmiany, które warto wprowadzić

Moja rodzina jest obciążona chorobą Alzheimera i demencją, chociaż nie jestem pewna, jaka jest między nimi różnica. Najpierw mózg ojca zaczął szwankować, kiedy był on jeszcze w dość młodym wieku. Opiekowałyśmy się nim na zmianę z moją siostrą, lecz kiedy stało się to niemożliwe, musiałyśmy umieścić go w wyspecjalizowanym ośrodku. Później oznaki choroby pojawiły się u mojej matki, a ponieważ od początku była niezbyt skora do współpracy, byłyśmy zmuszone również i ją umieścić w placówce opiekuńczej. Później przyszła kolej na moją teściową. To było dość przygnębiające. Obecnie zastanawiamy się z mężem, jakie są nasze szanse na uniknięcie podobnego losu. Czy można się tego dowiedzieć i co możemy zrobić, by się przed tym ustrzec?

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store