Porady

Detektyw medyczny

Zdrowy sen bez chrapania

Zdrowy sen bez chrapania

Pytanie:

Mój mąż bardzo głośno chrapie, co jest tak uciążliwe, że czasami muszę sypiać w pokoju gościnnym. Czy możne Pan nam jakoś pomóc?

Odpowiedź:

Charakterystyczny odgłos chrapania towarzyszy wibracjom miękkiego podniebienia i innych tkanek w obrębie jamy ustnej, gardła i nosa (czyli górnych dróg oddechowych), do których dochodzi w wyniku blokady jednego z tych odcinków. Przyczyny powstania tej blokady mogą być rozmaite, dlatego warto na początek sprawdzić, co leży u jej podstaw. Oto kilka najczęstszych przyczyn chrapania:

1 Nadwaga Nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie oraz zwiotczałe mięśnie mogą przyczyniać się do chrapania, zwłaszcza jeśli zbędny tłuszcz występuje w okolicy szyi. Być może aktywność fizyczna i utrata wagi wystarczą, by chrapanie męża ustało, a Pani mogła znów porządnie się wyspać!

2 Wiek Już w średnim wieku mięśnie w obrębie gardła zaczynają wiotczeć, a samo gardło stopniowo się zwęża. Czasu nie da się zatrzymać, ale starzenie mięśni - również tych w gardle - można opóźnić dzięki treningowi. Pomóc mogą wykonywane kilka razy w tygodniu ćwiczenia, takie jak powtarzanie na głos rożnych samogłosek lub przemieszczanie żuchwy na lewo i prawo (z zatrzymaniem po każdej stronie przez 30 s).

3 Genetyka Mężczyźni chrapią częściej niż kobiety, gdyż ich drogi oddechowe są węższe. Chrapanie może być wzmacniane przez pewne dziedziczne zmiany fizyczne, takie jak rozszczep podniebienia, powiększone migdałki czy wąskie gardło.

Tradycyjne terapie chrapania i bezdechu sennego

Do najbardziej rozpowszechnionych metod należą ingerencje chirurgiczne oraz tzw. terapia CPAP (ang. Continuous Positive Airway Pressure - stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych).

Wymaga ona od pacjenta spania w specjalnej masce przymocowanej z tyłu głowy paskami. Prowadzi do niej rurka pompująca sprężone powietrze do nosa bądź ust śpiącego. Urządzenie wymaga ciągłych zabiegów higienicznych i może znacząco utrudniać zasypianie.

Duże grono pacjentów (ok. 20%) prędzej czy później po prostu rezygnuje z uciążliwej terapii.

Różnorodne interwencje chirurgiczne, np. uwulopalatofaryngoplastyka (UPPP) czy somnoplastyka, rzadko przynoszą zamierzony skutek, a co gorsza niosą ze sobą ryzyko wystąpienia trwałych działań niepożądanych, takich jak utrzymujące się ból i podrażnienie błon śluzowych podniebienia miękkiego, języczka i ust, trudności w przełykaniu oraz stałe uczucie "guli w gardle". Operacje mogą prowadzić nawet do zmiany tonu głosu1!

4 Alkohol, papierosy, leki Picie alkoholu, palenie tytoniu lub e-papierosów (tzw. wapowanie) oraz zażywanie niektórych leków - takich jak uspokajający oksazepam czy diazepam - mogą powodować nadmierne rozluźnienie mięśni gardła, co wzmaga chrapanie.

5 Schorzenia nosa i zatok Blokada przepływu powietrza związana z zatkanym nosem utrudnia oddychanie, co możne przyczyniać się do głośnego chrapania. Być może da się je zatrzymać, lecząc problemy z zatok ami czy nosem.

6 Pozycja snu Gdy śpimy na wznak, ciężar szyi przygniata gardło i może blokować przepływ powietrza. Jeśli Pani mąż leży w nocy na plecach, być może warto go przekonać, by układał się na boku.

Terapie chrapania

Jeżeli zbadanie możliwych przyczyn, które przedstawiłem wyżej, nie przyniosło rezultatów i chrapanie nadal się utrzymuje, czas wypróbować stare, sprawdzone sposoby.

Śpiew

Słabe mięśnie w obrębie podniebienia miękkiego i górnych partii gardła dodatkowo wiotczeją podczas snu, co skutkuje chrapaniem oraz bezdechem sennym, w którym czynność mięśni oddechowych ustaje i oddech zanika. Osoby zawodowo zajmujące się śpiewem wykonują specjalne ćwiczenia wokalne mające na celu wzmocnienie mięśni gardła i podniebienia. Techniki te doskonale sprawdzą się również w przypadku problemów z chrapaniem.

W toku randomizowanego badania 127 pacjentów cierpiących na bezdech senny bądź nadmierne chrapanie przydzielono losowo do jednej z 2 grup. Członkowie pierwszej z nich codziennie przez 20 min samodzielnie wykonywali ćwiczenia wokalne na podstawie 3 płyt CD. W drugiej, kontrolnej grupie, nie podjęto żadnych działań.

Jak wykazało badanie, codzienne ćwiczenia wokalne usprawniły i wzmocniły mięśnie gardła i podniebienia, jednocześnie ograniczając chrapanie, które w rezultacie stało się rzadsze i cichsze. Sam sen ochotników był głębszy. U osób nie wykonujących ćwiczeń nie zaobserwowano żadnej poprawy1.

Urządzenia na chrapanie

W toku pewnego niewielkiego badania (25 mężczyzn i 1 kobieta), przeprowadzonego przez duńską chirurg szczękową Natashę Gunnarsson-Matzen, u 91% uczestników chrapanie uległo ograniczeniu o ponad 50%, a 78% pacjentów całkowicie przestało chrapać po użyciu specjalnie skonstruowanego urządzenia2.

Wytworzono je ze stomatologicznego termoplastiku, który po prostu wkłada się do ust przed snem, co ma zapobiec opadaniu szczęki i języka.

Niektóre osoby nie powinny jednak korzystać z urządzeń tego typu (np. pacjenci z obluzowanymi zębami lub zapaleniem przyzębia). Również zatkany nos stanowi przeciwwskazanie do ich stosowania.

Jako alternatywę zastosować można również zwykły pasek pod brodę, który, jak wykazują pewne badania, w redukcji chrapania i bezdechu sennego sprawdza się nawet lepiej niż terapia CPAP (patrz ramka), przez wielu specjalistów uważana za sztandarową metodę leczenia tych schorzeń3. Najświeższe badania wykazują natomiast, że najlepiej sprawdza się połączenie obu tych sposobów4.

Paski pod brodę są niedrogie i powszechnie dostępne w aptekach, sklepach medycznych oraz w internecie.

Bibliografia

  1. Int J Otolaryngol Head Neck Surg, 2013; 2: 97–102
  2. https://goo.gl/scn3uL
  3. J Clin Sleep Med, 2007; 3: 729–30
  4. J Clin Sleep Med, 2014; 10: 377–83

Zobacz też:

Zobacz także

Pasożyty - jak się ich pozbyć?

Pasożyty - jak się ich pozbyć?

Jestem ciągle zmęczona, na skórze pojawiły się wypryski, a mam już 30 lat! Do tego dochodzą wzdęcia, uczucie pełnego brzucha oraz stany podgorączkowe. Mam synka w wieku przedszkolnym i moja mama uważa, że najpewniej przyniósł do domu jakieś pasożyty. Badanie kału nie potwierdziło jej podejrzeń. Jednak mama upiera się, że Krzyś ma owsiki, bo w nocy zgrzyta zębami i ostatnio stał się drażliwy. Co możemy zrobić?

Zaburzenia hormonalne

Zaburzenia hormonalne

W ostatnich tygodniach zauważyłam u siebie kilka niepokojących objawów. Mam problemy ze snem, na mojej skórze pojawiają się dziwne plamy, przytyłam - choć nie zmieniłam nawyków żywieniowych czy stylu życia - i ogólnie czuję się osłabiona i pozbawiona energii. Rozregulował się również mój cykl miesiączkowy. Nie przechodziłam żadnej infekcji, więc raczej nie są to efekty choroby. Z drugiej strony moja siostra od prawie roku bezskutecznie stara się o dziecko, a lekarze twierdzą, że wszystko przez zaburzenia hormonalne. Zastanawiam się, czy moje problemy też mogą mieć związek z hormonami? I co w tej sytuacji powinnyśmy zrobić, bo nie ukrywam, że terapia z użyciem syntetycznych leków nie przekonuje żadnej z nas?

Zdrowe stopy

Zdrowe stopy

Od jakiegoś czasu, gdy wieczorem zdejmuję buty i staję na płaskiej powierzchni boso, czuję ból w śródstopiu i przy dużym palcu. Moja siostra długo walczyła z ostrogą piętową i zastanawiam się, czy ja mogę cierpieć na podobne schorzenie? Co mogę zrobić, by ograniczyć bóle i zapobiec kłopotom?

Pomóż wątrobie, zanim będzie za późno

Pomóż wątrobie, zanim będzie za późno

Ostatnio zauważyłam, że coraz trudniej jest mi trawić ciężkie, tłuste potrawy. Odczuwam też dyskomfort po wypiciu alkoholu. Mój lekarz rodzinny twierdzi, że prawdopodobnie to kwestia uszkodzenia wątroby, zwłaszcza że w mojej rodzinie pojawiały się przypadki marskości. Zastanawiam się, co powinnam robić w tym przypadku? W jaki sposób poprawić pracę wątroby, by nie dopuścić do jej poważniejszych uszkodzeń?

Pierwsza pomoc. Jak pomóc poszkodowanemu?

Pierwsza pomoc. Jak pomóc poszkodowanemu?

Kilka dni temu widziałam, jak na placu zabaw przed moim blokiem zakrztusił się mały chłopczyk. Przerażona matka wzywała pomoc, a zgromadzeni rodzice radzili jej, by "wytrzepała" dziecko do góry nogami. Gdzieś czytałam, że właśnie tak nie wolno robić. Sama jestem mamą trzylatki i zaczęłam się zastanawiać, jak w takiej chwili powinnam postąpić? Uświadomiłam sobie, że tak naprawdę nie wiem, jak skutecznie i poprawnie udzielić pierwszej pomocy, przywróć oddech i krążenie.