5 roślin dobrych dla wątroby

Pytanie:

Które zioła ułatwią odtruwanie, regenerację oraz pracę tego organu?

Odpowiedź:

Wątroba zdrowego człowieka odżywiającego się prawidłowo i prowadzącego aktywny tryb życia nie powinna być suplementowana. Żyjemy jednak w zanieczyszczonym środowisku, konsumujemy żywność wysokoprzetworzoną z wszechobecnymi konserwantami i sztucznymi barwnikami, spożywamy ciężkostrawne potrawy i pijemy alkohol. To wszystko obciąża ten organ. Niekorzystny wpływ na wątrobę ma również zażywanie preparatów przeciwbólowych zawierających popularny paracetamol.

- To jedynie część powodów uzasadniających przyjmowanie ziół lub substancji z nich wyizolowanych chroniących i regenerujących wątrobę - mówi Katarzyna Karłowicz-Bodalska z Zakładu Farmacji Przemysłowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. - Jednak trzeba to robić rozsądnie. Przede wszystkim istotne jest miejsce ich zakupu, gdyż wiąże się ono z jakością produktu, a w konsekwencji bezpieczeństwem stosowania i, zwłaszcza, skutecznością farmakologiczną.

Hipermarkety oferują zioła jako herbatki spożywcze, które nie są badane na zawartość substancji czynnych odpowiedzialnych za efekt terapeutyczny, w przeciwieństwie do produktów leczniczych nabywanych w aptekach gwarantujących powtarzalną zawartość ciał czynnych. W przypadku ziół jest to bardzo ważne, gdyż ilość związków aktywnych jest zmienna, zależna m.in. od warunków atmosferycznych, jakości gleby, zabiegów agrotechnicznych. Zdarzyło mi się analizować skład chemiczny np. koszyczków rumianku ze sklepu, które praktycznie nie zawierały chamazulenu, pozbawiając kupione zioło działania przeciwzapalnego i rozkurczającego - wspomina.

W obrocie farmaceutycznym znajdują się liczne specyfiki produkowane na bazie wyciągów roślinnych bądź wyizolowanych z nich substancji o działaniu ochronnym i regenerującym wątrobę. Do najpopularniejszych surowców należą m.in. liście karczocha zwyczajnego, nasiona ostropestu plamistego oraz owoce cytryńca chińskiego. Ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania potwierdziły liczne badania naukowe.

Ostropest plamisty (Silybummarianum Gaertner)

Działanie lecznicze wykazują jego nasiona, które są najczęściej stosowanym na świecie surowcem odtruwającym wątrobę, a przy tym ułatwiającym jej regenerację. Warunkuje to kompleks flawonoidów nazywany sylimaryną. Mieszanina ta chroni komórki wątroby: hamuje przenikanie toksyn do ich wnętrza, zapobiega zwłóknieniu, utrudniając odkładanie kolagenu, wyłapuje wolne rodniki. Jej pozytywny wpływ na nasz organizm wciąż jest odkrywany i najnowsze badania wskazują, iż działa również przeciwnowotworowo wobec komórek raka okrężnicy, płuc, prostaty, sutka, szyjki macicy, a nawet skóry, chroniąc ją przed uszkodzeniami promieniami UV.

Nasiona ostropestu wchodzą w skład suplementów diety, natomiast sylimaryna w postaci tabletek jest produktem leczniczym.

Według zaleceń WHO dzienna dawka sylimaryny nie powinna przekraczać 200-400 mg. Dietetycy zalecają dodawanie 12-15 g świeżo zmielonych nasion do potraw (np. musli, owsianki, sałatek), ale pomysłów na ich kulinarne wykorzystanie może być tyle, ile posiłków przygotowujemy1.

Cytryniec chiński (Schisandra chinensis)

Wspomaganie wątroby może mieć przyjemny słodko-kwaśny smak jego owoców. Od tysiącleci stosowane są one przez chińską medycynę ludową m.in. w leczeniu osłabienia fizycznego i zmęczenia psychicznego.

Aktualnie prowadzone badania naukowe potwierdzają właściwości cytryńca chroniące wątrobę przed marskością i zwłóknieniem. Wykazały też pozytywny wpływ na procesy regeneracyjne po zatruciu różnymi związkami chemicznymi oraz przebytych infekcjach wirusowych. Zespół badawczy z Wydziału Farmacji Chińskiego Uniwersytetu Hongkongu analizował wpływ ekstraktu z nasion cytryńca na poprawę metabolizmu wątroby szczurów w pierwszej fazie zatrucia tetrachloranem metanu - substancją powszechnie wykorzystywaną w naukowych laboratoriach do wywoływania uszkodzeń komórek, by później sprawdzać skuteczność leczniczą różnych ziół i preparatów. Wyniki potwierdziły, że ekstrakt poprawił metabolizm oksydacyjny zatrutej wątroby2.

Czarnuszka siewna (Nigella sativa)

Jeszcze 50 lat temu była w Polsce tylko przyprawą do pieczywa. Dziś, obok czystka, stała się modnym ziołem i w jej przypadku ma to mocne naukowe podstawy. W ośrodkach badawczych całego świata potwierdzono jej właściwości bakterio-, grzybo-, a w niektórych przypadkach wirusobójcze. Pomocna jest także w leczeniu uszkodzeń płuc wywołanych zanieczyszczonym powietrzem, zapobiega astmie, działa przeciwbólowo, przeciwcukrzycowo, bywa też stosowana w terapiach atopowej skóry i trądziku. Czy osoby zażywające czarnuszkę otrzymają w tym cudownym pakiecie również i ochronę wątroby?

Taką nadzieję dają eksperymenty wykonywane m.in. przez tureckich naukowców, którzy sprawdzali, czy silne antyoksydanty: witaminy C i E, selen oraz czarnuszka zapobiegną włóknieniu i marskości wątroby u królików. Dowiodły one, że czarnuszka jest bardziej skuteczna niż pozostałe substancje. Z kolei w Egipcie na Uniwersytecie Assiut badano wpływ jej nasion na ochronę organu zatruwanego ołowiem. Okazało się, iż zwierzęta na diecie z ich dodatkiem miały mniej uszkodzoną wątrobę i lepsze wyniki biochemiczne i histopatologiczne niż grupa kontrolna niewspomagana nasionami czarnuszki3.

Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus)

Na karczocha uwagę naukowców zwróciła medycyna ludowa od wieków stosująca jego liście do ochrony wątroby. A setki eksperymentów potwierdziły, że miała rację. Karczoch mobilizuje wątrobę do produkcji zwiększonej ilości żółci, przyspiesza jej przepływ, co ma ogromne znaczenie dla ochrony przed powstawaniem kamieni żółciowych. Zażywanie karczochów daje dodatkowe korzyści w postaci obniżenia poziomu cholesterolu oraz w walce z nadwagą.

Gdy poskarżymy się na kłopoty trawienne, będąc na Dominikanie, z pewnością otrzymamy tabletki z karczochem. W Meksyku oprócz wątroby leczą nim zapalenie pęcherza i nadciśnienie, natomiast w Brazylii jest panaceum na niemal wszystkie choroby.

Zalecane dzienne dawkowanie: 6 g suszonych rozdrobnionych liści.

Rzodkiew czarna (Raphanus dativus)

To wyjątkowe warzywo ma silne właściwości żółciotwórcze. Od wieków jest również pomocne w jej zastojach, bywa też stosowane w stanach zapalnych wątroby, kamicy żółciowej oraz kłopotach z woreczkiem żółciowym.

Badania nad leczniczym wykorzystaniem rzodkwi czarnej cały czas trwają, np. niedawno uczeni z węgierskiego Narodowego Instytutu Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia dowiedli, iż szczury karmione dietą obfitującą w tłuszcze, którym jednocześnie podawano sok z czarnej rzodkwi, miały wątroby w zdecydowanie lepszym stanie niż zwierzęta pozbawione soku. Amerykanie natomiast stwierdzili, iż wodne ekstrakty tego warzywa indukują enzymy detoksykacyjne w linii komórkowej ludzkiego wątrobiaka4.

Słowem: czarną rzodkiew trzeba często zapraszać na talerz.

Dr. Haralda Gaiera na stanowisku naszego Medycznego Detektywa zastąpiła Anna Toott. Z zawodu biolog, z zamiłowania ogrodniczka, która w swoim "smakowitym ogrodzie" uprawia ponad 200 gatunków i odmian warzyw, owoców i ziół, a ich właściwości lecznicze nie mają przed nią tajemnic. Swoją wiedzą dzieli się na blogu >>

Artykuł  pt. "Gdy coś leży na wątrobie" ukazał się w numerze Listopad 2018 >>

Bibliografia

  1. Karłowicz-Bodalska K., Bodalski T.: Znaczenie surowców roślinnych w leczeniu wątroby, (2007) Postępy Fitoterapii;
  2. Zhu M., Yeung R. Y., Lin K. F., Li R. C.: Improvement od phase I drug metabolism with Schisandra chinensis  against CCl4 hepatotoxicity in a rat model (2000). Planta Medica; Sung M., Park S.S., Kim, S-S, Han, C-K, Hur, J-M.: Antioxidant activity and hepatoprotective effect of Schizandra chinensis Baill. Extracts containing active components in alcohol-induced HepG2 cells (2014), Food Science and Biotechnology;
  3. Farrag AR, Mahdy KA, Abdel Rahman GH, Osfor MM: Protective effect of Nigella sativa seeds against lead-induced hepatorenal damage in male rats. (2007), Pakistan Journal of Biological Sciences;
  4. Hanlon PR., Webber DM., Barnes DM.: Aqueous extract from Spanish black radish (Raphanussativus L. Var. niger) induces detoxification enzymes in the HepG2 human hepatoma cell line. (2007), Journal of Agricultural and Food Chemistry.

Zobacz także

Ból brzucha - przyczyny, naturalnie metody leczenia

Ból brzucha - przyczyny, naturalnie metody leczenia

Gdy ostatnio córka zostawiła u nas wnuczka na święta, zaczął go boleć brzuch. Lekarka, z którą się skonsultowałam, powiedziała, że to może być zakażenie wirusem rota i trzeba obserwować i uzupełniać płyny, żeby się nie odwodnił. Tak też zrobiliśmy. Jednak w nocy skurcze były coraz mocniejsze, dziecko miało dreszcze. Wezwaliśmy pogotowia. Jej obsługa poinstruowała nas surowo, że do bólu brzucha nie wzywa się karetki. Tymczasem lekarz w szpitalu stwierdził, że to może być zapalenie wyrostka robaczkowego i nakrzyczał na nas, że zbyt długo zwlekaliśmy. Koniec końców okazało się, że było to zapalenie żołądka i jelit wywołane przez jakąś bakterię. Zastanawiam się, jak w przyszłości mam rozróżnić, co jest bólem brzucha wymagającym kontroli lekarskiej, a co nie? I jak sobie radzić z tymi mniej groźnymi dolegliwościami? Nie ukrywam, że bardzo mnie przestraszyła sytuacja z wnuczkiem i chciałabym uniknąć podobnej w przyszłości.

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Po roku bezowocnych starań w końcu udało mi się zajść w ciążę. Teraz najważniejsze jest dla mnie zdrowie dziecka. Wiem, że większość leków może mieć negatywny wpływ na jego rozwój, ale z drugiej strony obawiam się o własne samopoczucie - co robić, gdy pojawią się ataki migreny (z którą się zmagam), nudności czy zaparcia, by nie zaszkodzić dziecku? I jak uniknąć groźnych komplikacji, takich jak niedokrwistość?

Parkinsonizm (zespół parkinsonowski) - objawy, leczenie niekonwencjonalne, dieta

Parkinsonizm (zespół parkinsonowski) - objawy, leczenie niekonwencjonalne, dieta

Mój dziadek chorował na parkinsona. Teraz również ojciec zaczyna mieć problemy z poruszaniem się i drżeniem rąk. Obawiam się, że na razie dość dyskretne objawy staną się coraz silniejsze, ale lekarz twierdzi, że nie jest to choroba Parkinsona, a parkinsonizm. Nie bardzo rozumiem, na czym polega różnica? I co możemy robić, aby choroba taty nie postępowała, a ominęła mnie i moje dzieci?

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Jakiś czas temu zaczęłam mieć problemy z trawieniem, zwłaszcza tłustych potraw. Z czasem pojawiły się kłopoty z wypróżnieniami, a później dziwne swędzenie skóry. Lekarz rodzinny podejrzewa, że to cholestaza, choć usg nie wykazało żadnych kamieni w pęcherzyku. Czy to możliwe, że mimo braku złogów mam zastój żółci? A jeśli tak, to co robić, by usprawnić jej przepływ?

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Od dziecka miałam dość wrażliwą skórę i łatwo nabijałam sobie siniaki. Teraz podobną przypadłość obserwuję u swojej córki. Martwi mnie jednak, że zmiany na ciele pojawiają się u niej nawet przy mocniejszym dotknięciu. Czy może to oznaczać jakiś większy problem zdrowotny? I co robić, kiedy po kilkunastu dniach siniak nadal nie chce zniknąć?

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Zgaś światło w sypialni dziecka

Zgaś światło w sypialni dziecka

13 wrzesień 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store