5 roślin dobrych dla wątroby

Pytanie:

Które zioła ułatwią odtruwanie, regenerację oraz pracę tego organu?

Odpowiedź:

Wątroba zdrowego człowieka odżywiającego się prawidłowo i prowadzącego aktywny tryb życia nie powinna być suplementowana. Żyjemy jednak w zanieczyszczonym środowisku, konsumujemy żywność wysokoprzetworzoną z wszechobecnymi konserwantami i sztucznymi barwnikami, spożywamy ciężkostrawne potrawy i pijemy alkohol. To wszystko obciąża ten organ. Niekorzystny wpływ na wątrobę ma również zażywanie preparatów przeciwbólowych zawierających popularny paracetamol.

- To jedynie część powodów uzasadniających przyjmowanie ziół lub substancji z nich wyizolowanych chroniących i regenerujących wątrobę - mówi Katarzyna Karłowicz-Bodalska z Zakładu Farmacji Przemysłowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. - Jednak trzeba to robić rozsądnie. Przede wszystkim istotne jest miejsce ich zakupu, gdyż wiąże się ono z jakością produktu, a w konsekwencji bezpieczeństwem stosowania i, zwłaszcza, skutecznością farmakologiczną. Hipermarkety oferują zioła jako herbatki spożywcze, które nie są badane na zawartość substancji czynnych odpowiedzialnych za efekt terapeutyczny, w przeciwieństwie do produktów leczniczych nabywanych w aptekach gwarantujących powtarzalną zawartość ciał czynnych. W przypadku ziół jest to bardzo ważne, gdyż ilość związków aktywnych jest zmienna, zależna m.in. od warunków atmosferycznych, jakości gleby, zabiegów agrotechnicznych. Zdarzyło mi się analizować skład chemiczny np. koszyczków rumianku ze sklepu, które praktycznie nie zawierały chamazulenu, pozbawiając kupione zioło działania przeciwzapalnego i rozkurczającego - wspomina.

W obrocie farmaceutycznym znajdują się liczne specyfiki produkowane na bazie wyciągów roślinnych bądź wyizolowanych z nich substancji o działaniu ochronnym i regenerującym wątrobę. Do najpopularniejszych surowców należą m.in. liście karczocha zwyczajnego, nasiona ostropestu plamistego oraz owoce cytryńca chińskiego. Ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania potwierdziły liczne badania naukowe.

Ostropest plamisty (Silybummarianum Gaertner)

Działanie lecznicze wykazują jego nasiona, które są najczęściej stosowanym na świecie surowcem odtruwającym wątrobę, a przy tym ułatwiającym jej regenerację. Warunkuje to kompleks flawonoidów nazywany sylimaryną. Mieszanina ta chroni komórki wątroby: hamuje przenikanie toksyn do ich wnętrza, zapobiega zwłóknieniu, utrudniając odkładanie kolagenu, wyłapuje wolne rodniki. Jej pozytywny wpływ na nasz organizm wciąż jest odkrywany i najnowsze badania wskazują, iż działa również przeciwnowotworowo wobec komórek raka okrężnicy, płuc, prostaty, sutka, szyjki macicy, a nawet skóry, chroniąc ją przed uszkodzeniami promieniami UV.

Nasiona ostropestu wchodzą w skład suplementów diety, natomiast sylimaryna w postaci tabletek jest produktem leczniczym.

Według zaleceń WHO dzienna dawka sylimaryny nie powinna przekraczać 200-400 mg. Dietetycy zalecają dodawanie 12-15 g świeżo zmielonych nasion do potraw (np. musli, owsianki, sałatek), ale pomysłów na ich kulinarne wykorzystanie może być tyle, ile posiłków przygotowujemy1.

Cytryniec chiński (Schisandra chinensis)

Cytryniec chiński

Wspomaganie wątroby może mieć przyjemny słodko-kwaśny smak jego owoców. Od tysiącleci stosowane są one przez chińską medycynę ludową m.in. w leczeniu osłabienia fizycznego i zmęczenia psychicznego.

Aktualnie prowadzone badania naukowe potwierdzają właściwości cytryńca chroniące wątrobę przed marskością i zwłóknieniem. Wykazały też pozytywny wpływ na procesy regeneracyjne po zatruciu różnymi związkami chemicznymi oraz przebytych infekcjach wirusowych. Zespół badawczy z Wydziału Farmacji Chińskiego Uniwersytetu Hongkongu analizował wpływ ekstraktu z nasion cytryńca na poprawę metabolizmu wątroby szczurów w pierwszej fazie zatrucia tetrachloranem metanu - substancją powszechnie wykorzystywaną w naukowych laboratoriach do wywoływania uszkodzeń komórek, by później sprawdzać skuteczność leczniczą różnych ziół i preparatów. Wyniki potwierdziły, że ekstrakt poprawił metabolizm oksydacyjny zatrutej wątroby2.

Czarnuszka siewna (Nigella sativa)

Jeszcze 50 lat temu była w Polsce tylko przyprawą do pieczywa. Dziś, obok czystka, stała się modnym ziołem i w jej przypadku ma to mocne naukowe podstawy. W ośrodkach badawczych całego świata potwierdzono jej właściwości bakterio-, grzybo-, a w niektórych przypadkach wirusobójcze. Pomocna jest także w leczeniu uszkodzeń płuc wywołanych zanieczyszczonym powietrzem, zapobiega astmie, działa przeciwbólowo, przeciwcukrzycowo, bywa też stosowana w terapiach atopowej skóry i trądziku. Czy osoby zażywające czarnuszkę otrzymają w tym cudownym pakiecie również i ochronę wątroby?

Taką nadzieję dają eksperymenty wykonywane m.in. przez tureckich naukowców, którzy sprawdzali, czy silne antyoksydanty: witaminy C i E, selen oraz czarnuszka zapobiegną włóknieniu i marskości wątroby u królików. Dowiodły one, że czarnuszka jest bardziej skuteczna niż pozostałe substancje. Z kolei w Egipcie na Uniwersytecie Assiut badano wpływ jej nasion na ochronę organu zatruwanego ołowiem. Okazało się, iż zwierzęta na diecie z ich dodatkiem miały mniej uszkodzoną wątrobę i lepsze wyniki biochemiczne i histopatologiczne niż grupa kontrolna niewspomagana nasionami czarnuszki3.

Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus)

Karczoch zwyczajny

Na karczocha uwagę naukowców zwróciła medycyna ludowa od wieków stosująca jego liście do ochrony wątroby. A setki eksperymentów potwierdziły, że miała rację. Karczoch mobilizuje wątrobę do produkcji zwiększonej ilości żółci, przyspiesza jej przepływ, co ma ogromne znaczenie dla ochrony przed powstawaniem kamieni żółciowych. Zażywanie karczochów daje dodatkowe korzyści w postaci obniżenia poziomu cholesterolu oraz w walce z nadwagą.

Gdy poskarżymy się na kłopoty trawienne, będąc na Dominikanie, z pewnością otrzymamy tabletki z karczochem. W Meksyku oprócz wątroby leczą nim zapalenie pęcherza i nadciśnienie, natomiast w Brazylii jest panaceum na niemal wszystkie choroby.

Zalecane dzienne dawkowanie: 6 g suszonych rozdrobnionych liści.

Rzodkiew czarna (Raphanus dativus)

To wyjątkowe warzywo ma silne właściwości żółciotwórcze. Od wieków jest również pomocne w jej zastojach, bywa też stosowane w stanach zapalnych wątroby, kamicy żółciowej oraz kłopotach z woreczkiem żółciowym.

Badania nad leczniczym wykorzystaniem rzodkwi czarnej cały czas trwają, np. niedawno uczeni z węgierskiego Narodowego Instytutu Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia dowiedli, iż szczury karmione dietą obfitującą w tłuszcze, którym jednocześnie podawano sok z czarnej rzodkwi, miały wątroby w zdecydowanie lepszym stanie niż zwierzęta pozbawione soku. Amerykanie natomiast stwierdzili, iż wodne ekstrakty tego warzywa indukują enzymy detoksykacyjne w linii komórkowej ludzkiego wątrobiaka4.

Słowem: czarną rzodkiew trzeba często zapraszać na talerz.

Dr. Haralda Gaiera na stanowisku naszego Medycznego Detektywa zastąpiła Anna Toott. Z zawodu biolog, z zamiłowania ogrodniczka, która w swoim "smakowitym ogrodzie" uprawia ponad 200 gatunków i odmian warzyw, owoców i ziół, a ich właściwości lecznicze nie mają przed nią tajemnic. Swoją wiedzą dzieli się na blogu >>

Artykuł  pt. "Gdy coś leży na wątrobie" ukazał się w numerze Listopad 2018 >>

Bibliografia

  1. Karłowicz-Bodalska K., Bodalski T.: Znaczenie surowców roślinnych w leczeniu wątroby, (2007) Postępy Fitoterapii;
  2. Zhu M., Yeung R. Y., Lin K. F., Li R. C.: Improvement od phase I drug metabolism with Schisandra chinensis  against CCl4 hepatotoxicity in a rat model (2000). Planta Medica; Sung M., Park S.S., Kim, S-S, Han, C-K, Hur, J-M.: Antioxidant activity and hepatoprotective effect of Schizandra chinensis Baill. Extracts containing active components in alcohol-induced HepG2 cells (2014), Food Science and Biotechnology;
  3. Farrag AR, Mahdy KA, Abdel Rahman GH, Osfor MM: Protective effect of Nigella sativa seeds against lead-induced hepatorenal damage in male rats. (2007), Pakistan Journal of Biological Sciences;
  4. Hanlon PR., Webber DM., Barnes DM.: Aqueous extract from Spanish black radish (Raphanussativus L. Var. niger) induces detoxification enzymes in the HepG2 human hepatoma cell line. (2007), Journal of Agricultural and Food Chemistry.

Zobacz także

Alternatywne i naturalne terapie przewlekłego stresu

Alternatywne i naturalne terapie przewlekłego stresu

Na początku roku przeprowadziliśmy się do dużego miasta, w związku z czym musiałam zmienić pracę. Moja nowa szefowa jest bardzo wymagająca. W tym samym czasie poważnie zachorowała moja mama i spadła na mnie opieka nad nią. Ostatnio mąż zwrócił mi uwagę, że jestem stale rozdrażniona i ciągle narzekam na zmęczenie, bóle pleców i głowy. Faktycznie - gdy się nad tym zastanowiłam - budzę się zmęczona, mam kłopoty z koncentracją, zaczęłam też tyć. Lekarz rodzinny zlecił mi badania, ale gdy zobaczył, że wszystkie wyniki mam w normie, stwierdził, że to najpewniej efekt stresu i zalecił mi kupno psa. Czy to możliwe, żeby wszystkie te problemy wynikały z napięcia?

Dieta i suplementy pomogą przy atopowym zapaleniu skóry (AZS)

Dieta i suplementy pomogą przy atopowym zapaleniu skóry (AZS)

dziecko zmagałam się z egzemą. Przez wiele lat nie dokuczały mi objawy, więc byłam pewna, że choroba minęła z wiekiem. Teraz jednak coraz częściej odczuwam świąd i suchość skóry i obawiam się, że może wracać. Staramy się z mężem o dziecko i zastanawiam się, czy będzie ono bardziej narażone na AZS, jeśli ja na nie cierpię? Perspektywa ciąży zniechęca mnie również do stosowania sterydów czy innych silnych leków. Czy istnieją bezpieczniejsze sposoby na tę dermatozę?

Menopauza - objawy, dieta, suplementy

Menopauza - objawy, dieta, suplementy

Mam 48 lat, od jakiegoś czasu moje miesiączki są nieregularne, coraz częściej pojawiają się problemy ze snem, kiepskie samopoczucie, uderzenia gorąca i zaczerwienia na twarzy. Czy to możliwe, że już rozpoczyna się u mnie menopauza? A jeśli tak, to w jaki sposób mogę opóźnić, a przynajmniej złagodzić jej przebieg?

Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy

Od 10 lat cierpię na chorobę refluksową przełyku, która objawia się u mnie uczuciem pieczenia i bólu oraz wzdęciami i częstymi wiatrami. Już dawno temu lekarz przepisał mi polprazol, jednak mimo zwiększenia dawki co kilka dni łapie mnie atak, który wyłącza mnie z życia na kilka godzin. W związku z tym zostałam skierowana na gastroskopię, która wykazała las polipów w moim żołądku. Po kilku tygodniach wyniki histopatologii pokazały, że szczęśliwie były to łagodne zmiany. Jednak gastrolog, który wydawał mi wynik, powiedział, że łykając te wszystkie zobojętniacze soku żołądkowego, prędzej czy później dorobię się raka. Ta wiadomość mnie przeraziła. Jednak nie wiem, jak miałabym funkcjonować bez leków. Czy istnieją jakieś inne skuteczne metody leczenia refluksu?

Miód i propolis pomogą przy zapaleniu krtani

Miód i propolis pomogą przy zapaleniu krtani

Jestem nauczycielką i na co dzień pracuję głosem. Niestety często zdarzają mi się problemy z gardłem: pojawiają się chrypka, suchość i kaszel. Najgorzej jest w sezonie jesienno-zimowym, ponieważ łatwo łapię infekcję i co najmniej raz w roku trafiam do lekarza z zapaleniem krtani, które nieraz ciągnie się tygodniami. Czy istnieją jakieś naturalne sposoby, by radzić sobie z tym schorzeniem i zapobiec jego nawrotom?

Szczególnie polecamy
CCSVI - nadzieja dla chorych na stwardnienie rozsiane

CCSVI - nadzieja dla chorych na stwardnienie rozsiane

Czym jest CCSVI i co ma wspólnego ze stwardnieniem rozsianym?

Raport specjalny

Czas na detoks

Czas na detoks

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store