Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jajnika

Pytanie:

Słyszałam, że badania przesiewowe nie są zbyt skuteczne w wykrywaniu raka jajnika. Co mogę zrobić, by zmniejszyć ryzyko zapadnięcia na tę chorobę?

Odpowiedź:

To co słyszałaś o badaniach przesiewowych to prawda. Rak jajnika jest piątym co do częstości występowania nowotworem u kobiet i czwartą najczęstszą przyczyną śmierci w wyniku choroby nowotworowej. Niestety, dane sugerują, że dostępne obecnie badania przesiewowe w zasadzie nie przyczyniają się do zmniejszenia ogólnego wskaźnika umieralności.

W badaniu przeprowadzonym w USA stwierdzono, że w zbyt wielu przypadkach badania przesiewowe nie były w stanie wykryć problemu do momentu, gdy na wyleczenie było już za późno. Zdaniem badaczy nawet najlepsza dostępna strategia przesiewowa może co najwyżej zmniejszyć liczbę kobiet umierających na ten nowotwór o 15%.

Dobra wiadomość jest taka, że istnieje wiele prostych sposobów na zmniejszenie ryzyka zapadnięcia na tę śmiertelną chorobę i na choroby nowotworowe w ogóle.

Wysiłek fizyczny

Kobiety aktywne fizycznie, czy to w trakcie pracy, czy w czasie wolnym, obciążone są znacznie mniejszym ryzykiem zachorowania na raka jajnika niż kobiety prowadzące siedzący tryb życia. Dlatego postaraj się przez większość dni w tygodniu wykonywać co najmniej 30 minutowy trening, składający się z umiarkowanie intensywnych do forsownych ćwiczeń.

Chcesz uniknąć raka jajnika? Rzuć palenie!

W badaniu przeprowadzonym w Australii wśród czynnych palaczy występowało dwukrotnie większe ryzyko zachorowania na śluzowego raka jajnika - odmianę, która stanowi 12-15 procent wszystkich guzów jajnika. Rzucenie palenia może w dłuższej perspektywie obniżyć ryzyko do normalnego.

Badanie przeprowadzone na ponad 900.000 kobiet powyżej 50 roku życia wykazało, że obecne stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) odpowiada za ponad 40-procentowy wzrost ryzyka zachorowania na raka jajnika

Pilnuj wagi, by uniknąć raka jajnika

Kobiety otyłe częściej zapadają na raka jajnika, przy czym najwyższe ryzyko zachorowania występuje u otyłych pań w okresie pomenopauzalnym.

Odżywiaj się zdrowo

Jedzenie dużej ilości drobiu, ryb, owoców i warzyw może chronić przed rakiem jajnika, natomiast spożywanie zbyt dużej ilości przetworzonego mięsa - oraz tłustych, smażonych, peklowanych lub wędzonych produktów - może mieć odwrotny skutek.

Szczególnie korzystne jest jedzenie świeżych warzyw, zwłaszcza zielonych warzyw liściastych. Są one bogate we flawonoidy - związki fitochemiczne o właściwościach antyoksydacyjnych, przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych - co może wyjaśniać ich działanie ochronne.

Faktem jest, że niektórym roślinnym flawonoidom przypisuje się obniżanie ryzyka zachorowania na raka jajnika o 40 do 50 proc.

Poza warzywami flawonoidy obecne są też w owocach, przyprawach, herbacie i czerwonym winie.

Ryzyko zachorowania na raka jajnika jest niższe, jeśli pijesz herbatę

U kobiet, które piją herbatę ryzyko zachorowania na raka jajnika jest niższe niż u pań, które nie mają tego zwyczaju. Codzienne picie co najmniej 4 filiżanek herbaty - czarnej, zielonej lub ziołowej - znacząco obniża ryzyko zachorowania. Szczególnie zdrowa jest herbata zielona, ze względu na wysoką zawartość katechin - związków znanych ze swej skuteczności w zwalczaniu nowotworów.

Unikaj akrylamidu

Ten związek chemiczny jest naturalnym produktem ubocznym powstającym podczas przygotowywania pewnych produktów w wysokich temperaturach. Występuje w wielu popularnych pokarmach, zwłaszcza bogatych w węglowodany poddanych smażeniu lub pieczonych, jak frytki i chipsy. Spożywanie akrylamidu w dużej ilości może podwoić ryzyko zachorowania na raka jajnika. Poniżej wymieniamy sposoby utrzymania spożycia akrylamidu na niskim poziomie:

  • ograniczanie spożycia smażonych pokarmów, a także pieczonych kartofli - smażenie powoduje powstawanie większości akrylamidu;
  • moczenie surowych plastrów kartofli w wodzie przez 15-30 minut (a następnie ich osuszenie) przed ich smażeniem lub pieczeniem;
  • unikanie przechowywania kartofli w lodówce, ponieważ może to prowadzić do zwiększonego powstawania akrylamidu podczas gotowania;
  • przygotowywanie produktów z krojonych ziemniaków na kolor żółto-złoty, zamiast ciemnobrązowego;
  • ograniczenie spożycia kawy - akrylamid powstaje podczas palenia ziaren.

Bibliografia

  1. Cancer, 2011; 117: 545-53
  2. Int J Cancer, 2005; 117: 300-7
  3. Gynecol Oncol, 2006; 103: 1122-9
  4. Int J Cancer, 2010; 126: 2404-155
  5. Am J Clin Nutr, 2010; 91: 1752-63; Br J Cancer, 2002; 86: 712-7
  6. Br J Cancer, 2004; 90: 2167-70; Int J Cancer, 2008; 123: 895-8
  7. Cancer Causes Control, 2010; 21: 1485-91; Curr Med Chem Anticancer Agents, 2002; 2: 441-63
  8. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2007; 16: 2304-13
  9. JAMA, 2009; 302: 298-305
  10. N Engl J Med, 1994; 331: 771-6
  11. Obstet Gynecol, 1992; 80: 19-26; Int J Cancer, 2009; 124: 1409-15

Odstaw HTZ

Badanie na ponad 900 tys. kobiet powyżej 50 roku życia wykazało, że stosowana obecnie hormonalna terapia zastępcza (HTZ) odpowiada za niemal 40 proc. wyższe ryzyko zapadnięcia na raka jajnika.

Oznacza to jeden dodatkowy przypadek co roku na każde 8 300 kobiet stosujących HTZ, lub dodatkowych 140 przypadków w czasie 8 lat trwania badania, co stanowi 5 proc. wszystkich przypadków raka jajnika.

Co więcej, HTZ łączono ze zwiększonym ryzykiem zachorowania bez względu na długość okresu jej stosowania, skład, zawartość estrogenu w preparacie i drogę jego podawania.

Unikaj leków zwiększających płodność

Przyjmowanie innych leków hormonalnych także zwiększa ryzyko zachorowania na raka jajnika. W jednym badaniu stwierdzono, że długotrwałe stosowanie selektywnego modulatora receptora estrogenowego (ang. SERM), klomifenu, w celu podniesienia płodności, więcej niż podwajało ryzyko powstawania guzów jajnika o granicznej złośliwości i inwazyjnych.

Zrezygnuj z talku

Istnieją dowody sugerujące, że u kobiet, które na okolice narządów płciowych regularnie stosują talk, ryzyko wystąpienia raka jajnika jest wyższe niż u tych, które go nie używają.

Teoretyczne wytłumaczenie tego faktu jest takie, że talk przedostaje się w głąb pochwy a następnie do jajników, gdzie może wywoływać podrażnienia i potencjalnie stany zapalne, mogące prowadzić do zmian nowotworowych w komórkach.

Zobacz także

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Po roku bezowocnych starań w końcu udało mi się zajść w ciążę. Teraz najważniejsze jest dla mnie zdrowie dziecka. Wiem, że większość leków może mieć negatywny wpływ na jego rozwój, ale z drugiej strony obawiam się o własne samopoczucie - co robić, gdy pojawią się ataki migreny (z którą się zmagam), nudności czy zaparcia, by nie zaszkodzić dziecku? I jak uniknąć groźnych komplikacji, takich jak niedokrwistość?

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Jakiś czas temu zaczęłam mieć problemy z trawieniem, zwłaszcza tłustych potraw. Z czasem pojawiły się kłopoty z wypróżnieniami, a później dziwne swędzenie skóry. Lekarz rodzinny podejrzewa, że to cholestaza, choć usg nie wykazało żadnych kamieni w pęcherzyku. Czy to możliwe, że mimo braku złogów mam zastój żółci? A jeśli tak, to co robić, by usprawnić jej przepływ?

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Od dziecka miałam dość wrażliwą skórę i łatwo nabijałam sobie siniaki. Teraz podobną przypadłość obserwuję u swojej córki. Martwi mnie jednak, że zmiany na ciele pojawiają się u niej nawet przy mocniejszym dotknięciu. Czy może to oznaczać jakiś większy problem zdrowotny? I co robić, kiedy po kilkunastu dniach siniak nadal nie chce zniknąć?

Medycyna kontra sucha skóra

Medycyna kontra sucha skóra

Zawsze miałam przesuszoną cerę, ale teraz, zimą dokucza mi to szczególnie. Zwłaszcza na twarzy i rękach łuszczy się, jest napięta, swędzi, a czasem wręcz boli. Nie da się nałożyć podkładu, bo łuszczące się skórki stają się jeszcze bardziej widoczne. Jak zapobiec temu zimowemu odwodnieniu?

Bezsenność - sposoby na lepszy sen

Bezsenność - sposoby na lepszy sen

Od jakiegoś czasu mam kłopoty z zasypianiem, a nigdy wcześniej nie miałam takich problemów. Owszem, spałam ok. 6 godz. na dobę, ale wstawałam wypoczęta. Nie zmieniłam nawyków ani stylu życia, od lat codziennie biegam. Kolację jadam na 3 godz. przed spoczynkiem. Ze względu na niedawno zdiagnozowaną niedoczynność tarczycy zwracam baczniejszą uwagę na to, co jem. Lekarz podejrzewa, iż za moją bezsenność odpowiada fakt, że wcześniej zbyt krótko spałam, albo powodują ją u mnie przyjmowane hormony tarczycy. Zastanawiam się, czy to możliwe? A jeśli tak, to co robić? Przecież nie mogę ich odstawić, a permanentny niedobór snu bardzo źle się na mnie odbija.

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Poznaj moc spiruliny

Poznaj moc spiruliny

Mikroalga z odległych Hawajów wspiera odtruwanie wątroby, przeciwdziała...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Leki zawierają alergeny

Leki zawierają alergeny

16 lipiec 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store