Pokrzywa w ziołolecznictwie i kosmetyce

Wydawałoby się, że pospolity chwast, który w dodatku nieprzyjemnie parzy, nie może kryć w sobie żadnych właściwości. Nic bardziej mylnego!

Lecznicze właściwości pokrzywy (czy też żgajki lub parzawki) opisali już Hipokrates i św. Hildegarda. A to dopiero początek. Przeprowadzone badania chemiczne dowiodły, że obecne w niej składniki mogą uzupełnić w organizmie deficyty witamin i biopierwiastków niezbędnych do prawidłowej przemiany materii¹.

Pokrzywa wspomaga układ moczowy

Podstawowym zastosowaniem korzeni pokrzywy jest leczenie chorób układu moczowego - Komisja Europejska zaleca jej wykorzystywanie w terapii pierwszego i drugiego stadium przerostu gruczołu krokowego (BPH), ponieważ spowalnia jego rozwój².

Pokrzywa sprawdza się też w zwalczaniu towarzyszących BPH stanów zapalnych i zakażeń bakteryjnych układu moczowego oraz zaburzeń oddawania moczu. Badania potwierdziły, że wyciąg z korzenia pokrzywy zmniejsza objętość moczu zalegającego w pęcherzu i bolesność jego oddawania³. W randomizowanych badaniach poprawę wykazano u 81% pacjentów stosujących wyciąg z korzenia pokrzywy w porównaniu do 16% w grupie placebo.

Pokrzywa obniża poziom cholesterolu i cukru

Metryczka

Występowanie: rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach oraz na żyznych siedliskach ruderalnych.

Surowiec leczniczy: liść (Folium Urticae), ziele (Herba Utricae dioicae), korzeń (Radix Urticae), nasiona (Semen Utricae dioicae).

Pora zbioru: ziele i liście pokrzywy zrywa się, gdy są jeszcze młode, a roślina nie kwitnie (w kwietniu i maju). Korzenie i kłącza wykopuje się wczesną wiosną lub jesienią.

Ważne: ścinamy tylko szczytowe części pędów pokrzywy (długości ok. 5 cm) z 3-4 parami liści. Ponieważ pokrzywa absorbuje zanieczyszczenia, nie należy zrywać jej w okolicach zakładów przemysłowych i dróg.

Spożywanie ekstraktu z pokrzywy wpływa pozytywnie na poziom lipidów we krwi szczurów. W jednym z eksperymentów okazało się, że po 30 dniach podawania zwierzętom ekstraktu spadł u nich ogólny poziom cholesterolu oraz tzw. "zły" cholesterol (frakcja LDL)4. Ponadto liście i ziele pokrzywy nieznacznie obniżają poziom cukru we krwi, dlatego stosowane są jako pomocnicze metody kontrolowania cukrzycy typu 25. Potwierdzają to badania na gryzoniach, u których wywołano sztucznie cukrzycę i podano mieszaninę ekstraktów z 6 ziół (w tym pokrzywy) - już po 3 godzinach wzrósł u nich poziom insuliny we krwi.

Pokrzywa poprawia przemianę materii

Dzięki dużej zawartości witamin i pierwiastków śladowych pokrzywa wpływa na procesy przemiany materii, pobudzając aktywność gruczołów wydzielania wewnętrznego oraz przyspieszając proces eliminacji chlorków, mocznika i szkodliwych produktów metabolizmu. Przetwory z liści pokrzywy zmniejszają stany zapalne przewodu pokarmowego i przeciwdziałają słabym biegunkom6. Pobudzają również wydzielanie soku żołądkowego.

Pokrzywa leczy ból w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS)

Badania kliniczne potwierdziły przeciwbólowe właściwości pokrzywy w chorobie zwyrodnieniowej stawów7. Okazało się, że wśród pacjentów ze zdiagnozowanymi stanami zapalnymi stawów i kości oraz bólami dysku i bólami wywołanymi urazami mechanicznymi podawanie pokrzywy łagodziło dolegliwości. Jedynym objawem niepożądanym była przemijająca wysypka.

Prawdopodobnie skuteczność pokrzywy w chorobach reumatycznych wynika z tego, że pozwala ona wydalić z organizmu złogi moczowe odkładające się w przebiegu tych schorzeń w tkankach okołostawowych.

Pokrzywa a pielęgnacja

Pokrzywa stosowana jest jako naturalny składnik licznych kosmetyków: kremów, maseczek, toników i szamponów stosowanych w pielęgnacji skóry i włosów skłonnych do przetłuszczania się8. Włosy można płukać samodzielnie robionym roztworem: wystarczy posiekać ok. 100 g liści pokrzywy, zalać je 0,5 l gorącej wody, a po ostudzeniu dodać 0,5 l octu. Taka regularna kuracja zapobiega wypadaniu włosów i pomaga zwalczyć łupież. Zewnętrzne stosowanie pokrzywy może jednak powodować reakcje alergiczne.

Bibliografia

  1. Ożarowski A, Rumińska A, Suchorska K i wsp. Leksykon roślin leczniczych. PWRiL, Warszawa 1990.
  2. Blumenthal M, Busse WR, Goldberg A i wsp. The Complete German Commission E Monographs. Austin, TX: American Botanical Council; Boston: Integr Med Com 1998
  3. Różański H. Pokrzywa - Urtica w fitoterapii. Poznań - Swarzędz 2007
  4. Fitoter 2006; 77: 183-188
  5. Eliza Lamer-Zarawska, Barbara Kowal-Gierczak, Jan Niedworok (red.): Fitoterapia i leki roślinne. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, s. 220.
  6. Teresa Lewkowicz-Mosiej: Rośliny lecznicze. Warszawa: Świat Książki, 2012, s. 256.
  7. Complement Ther Med, 1999, 7(3): 126-131
  8. Phytomedicine 2007, 14(6): 423-435

Zobacz też:

Zobacz także

Zespół Leigha: czy terapia mitochondrialna pomoże?

Zespół Leigha: czy terapia mitochondrialna pomoże?

Dotychczas nie odkryto sposobu na przywrócenie całkowitego zdrowia dzieciom z zespołem Leigha. Jest jednak światełko w tunelu: nie tylko nowe lekarstwa, ale też terapia, która zapobiegnie rozwojowi choroby.

Głóg chroni przed udarem

Głóg chroni przed udarem

Kwiatostany i owoce pospolitych w Polsce gatunków tej rośliny chronią serce, obniżają ciśnienie, regulują poziom cholesterolu i działają przeciwzapalnie.

Cholesterol: jak komponować posiłki

Cholesterol: jak komponować posiłki

Menu antycholesterolowe powinno się składać z 4-5 starannie przygotowanych posiłków, które, jeśli to możliwe, powinniśmy jeść o stałych porach. Organizm do sprawnego funkcjonowania nie potrzebuje więcej cholesterolu, niż sam wytwarza. Dlatego to, co jemy, nie powinno zawierać go zbyt dużo, aby dzienna porcja nie przekraczała 300 mg.

Kolorowe choroby

Kolorowe choroby

Nietypowy odcień skóry, oczu lub włosów może mieć szeroki wachlarz przyczyn: od całkowicie niegroźnych, po śmiertelne choroby.

Niech żyje hirudoterapia! 9 zastosowań pijawek

Niech żyje hirudoterapia! 9 zastosowań pijawek

To mit, że pijawki wysysają z nas "złą krew". Jednak hirudozwiązki, które znajdują się w ich gruczołach ślinowych i przenikają do ludzkiego organizmu po wkłuciu, wywołują w nim istotne biochemiczne zmiany i naprawdę są pomocne.

Raport specjalny

Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

 

 

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store