Dobroczynne właściwości witaminy D. Sięgaj po słońce!

Jak dowodzą badania, niedobór witaminy D może skutkować naprawdę poważnymi schorzeniami.

Tymczasem ok. 1/3 populacji ma zbyt niski poziom słonecznej witaminy. Wynika to z faktu, że nie spędzamy czasu na powietrzu, a gdy już to robimy, używamy kremów z filtrem. Poza tym trudno jest uzyskać właściwe stężenie witaminy D z diety. Pewnie można by na to machnąć ręką, gdyby nie fakt, że naukowcy odkryli, iż stężenie słonecznej witaminy oddziałuje na niemal 3 tys. genów, a jej receptory odkryto w całym ludzkim organizmie.

Zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi spożycia witaminy D wystarczająca dawka wynosi 600 j.m. dziennie. Jednak wielu ekspertów podaje, że tak naprawdę potrzebujemy znacznie więcej. Skąd te rozbieżności? Kiedy w 2010 r. Institute of Medicine zwiększył zalecane dawki słonecznej witaminy z 400 j.m. do 600 j.m., brał pod uwagę tylko badania nad jej znaczeniem dla zdrowych kości. Pominięto wiele doświadczeń z ostatnich lat wykazujących, że substancja ta jest bardzo istotna dla długości życia, zdrowych komórek, funkcji odporności oraz optymalnego zdrowia układu sercowo-naczyniowego1.

Dla kości

Głównym zadaniem witaminy D w organizmie jest regulacja poziomów wapnia i fosforu, co przekłada się na zdrowie i wytrzymałość naszych kości. Niedostateczna ilość tej witaminy przyczynia się do rozwoju krzywicy u małych dzieci, a u dorosłych do osteoporozy. Poza tym słabnie siła mięśni, w związku z czym mogą się pojawiać problemy z chodzeniem, a prawie zawsze występują bolesne kurcze.

Jak podaje badanie opublikowane w piśmie Journal of Gerontology: Medical Sciences u osób starszych z niskim poziomem witaminy D występuje o 30% większe ryzyko problemów z poruszaniem się oraz prawie dwukrotnie wyższe ryzyko niepełnosprawności2.

Wydłuża życie

Łap słońce

Badacze z Południowej Korei badali wpływ ekspozycji na słońce na poziom witaminy D u 20 młodych kobiet. Badanie przeprowadzono między październikiem a listopadem w miejscu o szerokości geograficznej Waszyngtonu. Początkowy średni poziom wynosił 11 ng/ml, a u żadnej z kobiet nie przekroczył 20 ng/ml. Panie miały wystawiać na słońce dłonie, przedramiona i twarz przez 20 min dziennie w południe każdego dnia przez 4 tygodnie. Mogły stosować kremy z filtrem do twarzy i nosić okulary przeciwsłoneczne. Po miesiącu okazało się, że poziom słonecznej witaminy nie wzrósł w ogóle. Zdaniem badaczy w większości przypadków ekspozycja na słońce twarzy i przedramion nie wystarcza, aby podnieść stężenie witaminy w organizmie - należy wystawiać na słońce co najmniej 40% skóry. Z tego powodu zaleca się suplementowanie witaminy D.

Witamina ta odgrywa istotną rolę w prawidłowym rozwoju komórek i długości ich życia. Okazuje się, że jej deficyt ma związek z większym ryzykiem nieprawidłowego rozwoju komórek okrężnicy3. Sprawozdanie z 2006 r. wykazało, że zwiększenie jej stężenia we krwi do 35 ng/ml zmniejsza ryzyko nieprawidłowego rozwoju komórek rakowych okrężnicy aż o 50%4!

Inne badania sugerują, że u osób przyjmujących umiarkowane dzienne dawki (400-800 j.m.) występuje o 7% mniejsze ryzyko zgonu z różnych przyczyn w porównaniu z nieprzyjmującymi suplementu tej witaminy5.

Wzmacnia odporność

Jakiś czas temu badacze zauważyli, że u osób mieszkających w krajach północnych choroby autoimmunizacyjne występują częściej niż w regionach, gdzie przeważnie świeci słońce. W 2006 r. publikacja Harvard School of Public Health podsumowała te odkrycia. Aktywna forma witaminy D wpływa na reakcje komórek odpornościowych, m.in. ograniczanie pewnych szkodliwych reakcji zapalnych oraz zwiększanie produkcji białek zwalczających mikroby. Jej wysokie stężenie wspomaga zatem funkcjonowanie układu immunologicznego.

Przyjaciółka od serca

Artykuł opublikowany w Molecular Nutrition & Food Research informuje, że choroby układu krążenia są znacznie częstsze u osób z niedoborem witaminy D. Substancja ta kontroluje ciśnienie krwi oraz utrzymuje zdrowe tętnice6. W trwającym 10 lat badaniu brało udział 50 tys. zdrowych mężczyzn. Wykazano, że u osób z deficytem słonecznej witaminy występowało 2 razy większe prawdopodobieństwo ataku serca w porównaniu z osobami z jej prawidłowym poziomem7.

Zapobiega nowotworom

Szacuje się, że przyjmowanie witaminy D3 oraz wapnia może zapobiegać rocznie 58 tys. nowych zachorowań na raka piersi oraz 49 tys. na raka jelita grubego w samych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie! Zdaniem Cedrica Garlanda, profesora medycyny rodzinnej i zapobiegawczej na UC San Diego School of Medicine, zbyt niski poziom tych 2 substancji zaburza komunikację między komórkami, co sprzyja rozwojowi nowotworów. Zatem gdy wyrównamy ich stężenie, będą powstawać zdrowe, a nie uszkodzone komórki.

Cukrzyca

Wydaje się, że witamina D zmniejsza ryzyko oporności na insulinę u osób otyłych, a przez to rozwoju cukrzycy typu 2. Badanie wykazało, że u ludzi otyłych, u których jej poziom wynosił mniej niż 20 ng/ml, występowało 12-stokrotnie większe ryzyko oporności na insulinę niż u mających problem w nadwagą z dostatecznym jej stężeniem. Dzienna dawka słonecznej witaminy wynosząca ponad 500 j.m. zmniejszyła ryzyko cukrzycy typu 2 o 13% w porównaniu z dawką mniejszą niż 200 j.m. Podobnie u osób, u których jej poziom wynosił ponad 25 ng/ml, występowało o 43% mniejsze ryzyko cukrzycy typu 2 w porównaniu z osobami, u których jej stężenie było niższe niż 14 ng/ml.

Przeciwdziała astmie

Recenzja badań opublikowanych w latach 1950-2009, która skupiała się m.in. na przyjmowaniu witaminy D i jej wpływie na astmę, sugeruje, że jej niedobór może mieć związek ze stanami zapalnymi dróg oddechowych, osłabieniem funkcji płuc i małą kontrolą nad chorobą. Zdaniem badaczy uzupełnienie diety suplementem z witaminą D w ilości 1200 j.m. dziennie istotnie wpłynęło na zmniejszenie się ilości ataków astmy oraz ich osłabienie.

Mięśniaki macicy

Badanie przeprowadzone na kobietach w wieku 35-49 lat wykazało, że u pań, których poziom witaminy D wynosił ponad 20 ng/ml, występowało o 32% mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia mięśniaków macicy niż u tych z niższym jej stężeniem. Również u kobiet, które spędzały co najmniej godzinę dziennie na słońcu, występowało o 40% mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia mięśniaków macicy niż u tych, które robiły to rzadziej. Prawdopodobnie wynika to z faktu, że witamina D w aktywnej postaci hamuje nadprodukcję tkanek w macicy - przyczynę mięśniaków8.

Depresja

Według badań przedstawionych w periodyku medycznym The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism kobiety, u których wykryto niedobór witaminy D, były 2 razy bardziej narażone na zapadnięcie na depresję niż te, które miały jej prawidłowe poziomy.

Stwardnienie rozsiane

Badania wykazały, że geografia ma znaczenie, jeśli chodzi o szanse zachorowania na tę chorobę. Im mieszkasz dalej od równika, co przekłada się na mniejszą ekspozycję na słońce, prawdopodobieństwo choroby jest znacznie wyższe. To sugeruje silny związek między stwardnieniem rozsianym a witaminą D.

Choroby przyzębia

Zapalenie dziąseł może powodować ból, krwawienie i utratę zębów. Witamina D pomaga w tworzeniu katelicydyny i defensyny, które z kolei obniżają ilość szkodliwych bakterii w jamie ustnej.

Lubi towarzystwo

Jeśli przyjmujesz wysokie dawki witaminy D w formie suplementów, potrzebujesz koniecznie witaminy K2. Pomaga ona przenieść wapń do kości i zębów, a usunąć go z miejsc, gdzie nie powinno go być, np. tętnic i tkanek miękkich. Deficyt witaminy K2 wywołuje objawy toksyczności witaminy D! Współdziałając, obie witaminy, wzmacniają kości i poprawiają zdrowie serca. Dr Kate Rheaume-Bleue, autorka "Vitamin K2 and the Calcium Paradox: How a Little Known Vitamin Could Save Your Life", sugeruje, że na każde 1 000 j.m. słonecznej witaminy powinniśmy przyjmować ok. 100 mcg witaminy K2, a nawet większe dawki, tj. 150-200 g.

Kenay AG

 

Bibliografia

  1. Institute of Medicine, Food and Nutrition Board. Dietary Reference Intakes: Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D and Fluoride
  2. Journal of Gerontology: Medical Sciences, doi: 10.1093/ gerona/gls136
  3. Garland CF, Garland FC. Int J Epidemiol. 1980; 9(3):227-31
  4. Am J Public Health. 2006; 96(2): 252-261
  5. Autier P, Gandini S. Arch Intern Med. 2007; 167:1730-7
  6. Holick MF. Mol Aspects Med. 2008; 29:361
  7. Arch Intern Med. 2008; 168:1174-80.
  8. Baird, Epidemiology 2013

Zobacz też:

Zobacz także

Bez antybiotyków

Bez antybiotyków

Zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła ma charakter wirusowy, co oznacza, że nie wymaga antybiotykoterapii.

Mutacje DNA, czyli genetyczna ruletka

Mutacje DNA, czyli genetyczna ruletka

Szacuje się, że każdy człowiek jest nosicielem 7-10 mutacji - poważnych błędów w sekwencji DNA.

Borówka brusznica pomoże wątrobie

Borówka brusznica pomoże wątrobie

Jej zielone listki, tradycyjna dekoracja wielkanocnych koszyczków, odkażają drogi moczowe, a czerwone owoce poprawiają trawienie, łagodzą wzdęcia i działają lekko żółciopędnie.

Jarząb pospolity. Kiedy sięgnąć po owoce jarzębiny?

Jarząb pospolity. Kiedy sięgnąć po owoce jarzębiny?

Czerwone korale jarzębiny to nie tylko ozdoba jesiennego krajobrazu, ale i cenne źródło zdrowia.

Dopamina i choroba Parkinsona

Dopamina i choroba Parkinsona

Zasadniczą przyczyną choroby Parkinsona jest niedobór dopaminy. Zwiększenie syntezy tego neuroprzekaźnika może okazać się kluczem do zatrzymania objawów schorzenia, które staje się udziałem coraz większej liczby osób.