Krwawnik - sprzymierzeniec kobiet

Badacze potwierdzają tradycyjne zastosowanie tej rośliny przy kłopotach z układem pokarmowym i odkrywają jej nowe właściwości - w tym kardioprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Ziele krwawnika już w starożytności stosowano do opatrywania i leczenia ran odniesionych przez wojowników. Później, w XIX w., odkryto, że działa ono rozkurczowo na mięśnie gładkie, silnie stymuluje procesy trawienne i pobudza wydzielanie soków.

Młode listki krwawnika zjadano wiosną, by wzmocnić i odtruć organizm. Stosowano je także przy schorzeniach wątroby, trzustki, śledziony, żołądka oraz jelit.

Dziś wiemy już, że silne i wielokierunkowe działanie krwawnika jest po prostu kwestią jego skomplikowanego składu chemicznego. Choć jakość surowca oceniana jest przede wszystkim na podstawie zawartości i składu olejku eterycznego oraz związków fenolowych, nie można zapominać, że obfituje on również w kwasy tłuszczowe (palmitynowy, linolenowy i olejowy), kwasy fenolowe (kawowy i salicylowy), flawonoidy, garbniki, saponiny, sterole i kumaryny.

Układ pokarmowy

Jak stosować ziele krwawnika?

Napar 1 łyżkę suszonego ziela zalej szklanką wrzątku i zaparzaj 15 min. Pij kilka razy dziennie po 100 ml, by poprawić trawienie lub płucz naparem włosy, by zapobiec ich wypadaniu i przetłuszczaniu.

Macerat Pół szklanki świeżego, zmielonego ziela zalej szklanką letniej, przegotowanej wody i odstaw na 8 godz. Przez 3-5 dni pij 2 razy dziennie ok. 100 ml maceratu, by wzmocnić organizm i oczyścić go z toksyn.

Ziołomiód Łyżeczkę zmielonych świeżych listków zalej łyżeczką wódki lub rumu i łyżką miodu. Wymieszaj. Zażywaj raz dziennie po łyżce jako środek wzmacniający odporność i trawienie. Jeśli już jesteś przeziębiony lub osłabiony - zwiększ dawkę do 3 łyżek dziennie.

Nalewka Zapełnij butelkę świeżymi, rozdrobnionymi w moździerzu kwiatami krwawnika (luźno - bez ugniatania) po samą szyjkę. Następnie zalej wódką owocową lub zwykłą (38-40%). Szczelnie zamkniętą butelkę odstaw w ciepłe, nasłonecznione miejsce na 14 dni. Po tym czasie przefiltruj i zlej do nowej butelki lub słoika. W przypadku niestrawności, skrętów jelit lub bólu na tle nerwowym zażywaj 1-2 łyżki nalewki co kilka godzin.

Maseczka Garść świeżego, posiekanego ziela wymieszaj z ubitym na sztywno białkiem z 1 jaja. Rozsmaruj na twarzy i zmyj po 20 min ciepłą wodą. Taka maseczka oczyszcza cerę tłustą i trądzikową.

Podstawowym tradycyjnym zastosowaniem Achillea millefolium jest leczenie niestrawności, braku apetytu i innych dolegliwości układu pokarmowego. Badania naukowe potwierdzają, że wyciągi z ziela krwawnika działają rozkurczająco na mięśnie gładkie oraz wpływają na motorykę żołądka, stymulując jego opróżnianie i skutecznie zwalczając niestrawność1. Przy czym w eksperymentach na myszach wyciąg z kwitnących szczytów ziela krwawnika nasilał opróżnianie zarówno żołądka zdrowego, jak i uszkodzonego przez cisplatynę.

Właściwości przeciwzapalne

W przypadku łagodzenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych dużą rolę odgrywają również przeciwzapalne właściwości krwawnika, wykorzystywane także w leczeniu uszkodzeń skóry i błon śluzowych.

W różnych badaniach wykazano, że wyciągi wodne i wodno-alkoholowe ziela m.in. hamują aktywność proteaz związanych z powstawaniem stanu zapalnego2.

Innym istotnym mechanizmem jest aktywność antyoksydacyjna: wyciąg z ziela krwawnika silnie wymiata wolne rodniki, zmniejszając stan zapalny i uszkodzenia komórek żołądka u zwierząt zakażonych Helicobacter pylori3.

Zbadano również skuteczność destylatu z Millefolii herba w łagodzeniu zapalenia śluzówki ust u 56 pacjentów z chorobą nowotworową. Ochotnicy, którzy przez 2 tygodnie płukali nim usta 4 razy dziennie, uzyskali dużo lepsze efekty niż ci stosujący roztwór rutyny4.

Działanie żółciotwórcze

To kolejny mechanizm, dzięki któremu krwawnik sprzyja poprawie trawienia. W jednym z badań frakcja wyciągu z ziela zawierająca głównie kwas dikawoilochinowy i glukuronid luteoliny powodowała znaczny wzrost wydzielania żółci przez izolowaną wątrobę szczura5. W porównaniu z żółciotwórczą i żółciopędną cynaryną (związkiem chemicznym wyizolowanym z liści karczocha) krwawnik działał nawet 3 razy silniej.

Sprzymierzeniec kobiet

W randomizowanym badaniu oceniono efekt stosowania wodnego wyciągu przy bolesnym miesiączkowaniu. Grupa studentek przyjmowała ziele krwawnika lub placebo 3 razy dziennie przez 3 dni w 2 cyklach miesięcznych. Leczenie krwawnikiem wyraźnie zmniejszało nasilenie bólu zarówno po 1, jak 2 miesiącach jego stosowania6.

Achillea millefolium poleca się również kobietom zmagającym się z przewlekłym zapaleniem przymacicza tylnego - schorzeniem związanym ze wzmożonym napięciem i skurczami mięśni miednicy na podłożu zaburzeń neuro-wegetatywnych. Krwawnik skutecznie łagodzi jego objawy (przede wszystkim usuwa skurcze) dzięki właściwościom spazmolitycznym i przeciwzapalnym, a zawarte w nim goryczki działają jednocześnie tonizująco7. Wyciągi z ziela można stosować również jako dodatek do kąpieli w przypadku zaburzeń funkcjonowania narządów rodnych u kobiet.

Na choroby nerek

Obecne w roślinie związki chemiczne wpływają na pracę układu moczowego, a wyciąg wodno-etanolowy z ziela krwawnika zwiększa wydalanie moczu i elektrolitów (sodu i potasu) oraz obniża poziom szczawianów w moczu. W badaniach klinicznych 31 pacjentów z chronicznymi chorobami nerek podzielono na 2 grupy. Przez 2 miesiące jedna z nich stosowała 3 razy dziennie 1,5 g kwiatów krwawnika, a druga - placebo. U członków grupy kontrolnej wzrósł poziom tlenku azotu, którego nadmierna produkcja sprzyja rozwojowi chorób nerek i towarzyszących im krwawień z dróg moczowych8. Zdaniem badaczy sugeruje to, że ziele krwawnika może wspomagać leczenie i profilaktykę kamicy nerkowej, ale do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków potrzebne są dalsze analizy.

Wsparcie serca

Metryczka

Występowanie: pospolicie na nizinach, na suchych łąkach i miedzach.

Surowiec leczniczy: ziele (Millefolii herba); można też używać samych kwiatów (Millefolii flos).

Pora zbioru: w okresie kwitnienia (od czerwca do października).

Ważne: niektóre osoby są uczulone na olejek krwawnikowy i wówczas nie mogą stosować zioła.

W medycynie ludowej krwawnik stosowany był w leczeniu zaburzeń układu krążenia, a kilka lat temu w badaniach naukowych udało się potwierdzić jego pozytywny wpływ na naczynia krwionośne. Okazuje się, że wyciąg z ziela krwawnika stymuluje proliferację (namnażanie się) komórek naczyń mięśni gładkich. W kolejnych pracach dowiedziono, że wodno-alkoholowy wyciąg oraz izolowane z niego frakcje obniżają ciśnienie tętnicze krwi u szczurów9.

Największe znaczenie miała tu wysoka zawartość artemetyny - flawonoidu izolowanego m.in. z ziela krwawnika. Dodatkowo artemetyna w dawce 1,5 mg/kg masy ciała obniżała aktywność enzymów konwertujących angiotensynę (które powodują podwyższenie ciśnienia) nawet o 63%. W innej pracy wykazano, że wyciąg z ziela krwawnika działa też rozkurczająco na naczynia wieńcowe serca i oskrzeli, co może okazać się przydatne w leczeniu nadciśnienia i astmy10.

Środek przeciwlękowy

Badania przeprowadzone na myszach pokazały, że Achillea millefolium wpływa pozytywnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), wywołując efekt przeciwlękowy (anksjolityczny)11. Na podstawie testów naukowcy stwierdzili, że wyciąg wodno-alkoholowy, zarówno podany jednorazowo, jak i stosowany przez 25 dni, chroni gryzonie przed lękiem, nie zmniejszając ich ruchliwości. Jednak również w tym przypadku - podobnie jak w leczeniu chorób nerek - niezbędne są dalsze prace nad wpływem krwawnika na OUN.

 

Bibliografia

  1. Neurogastroenterology & Motility 2012; 24: 164-c90
  2. J Ethnopharmacol 2007; 113 (2): 312-317
  3. J. Ethnopharmacol 2012; 141 (1); 403-410
  4. Eur J Pncol Nurs 2015; 19 (3): 207- 213
  5. Phytomedicine 2006; 13: 702-706
  6. J Pediatr Adolesc Gynecol 2015; 28 (5): 402-404
  7. Postępy Fitoterapii 2000; 2: 10-16
  8. J. of Kidney Diseases 2012; 6 (5): 350-353
  9. Phytomedicine 2011; 18: 819-825
  10. Phytother Res 2011; 25 (4): 577-583
  11. J Ethnopharmacol 2012; 140 (1): 46-54

Zobacz też:

Zobacz także

Bez antybiotyków

Bez antybiotyków

Zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła ma charakter wirusowy, co oznacza, że nie wymaga antybiotykoterapii.

Mutacje DNA, czyli genetyczna ruletka

Mutacje DNA, czyli genetyczna ruletka

Szacuje się, że każdy człowiek jest nosicielem 7-10 mutacji - poważnych błędów w sekwencji DNA.

Borówka brusznica pomoże wątrobie

Borówka brusznica pomoże wątrobie

Jej zielone listki, tradycyjna dekoracja wielkanocnych koszyczków, odkażają drogi moczowe, a czerwone owoce poprawiają trawienie, łagodzą wzdęcia i działają lekko żółciopędnie.

Jarząb pospolity. Kiedy sięgnąć po owoce jarzębiny?

Jarząb pospolity. Kiedy sięgnąć po owoce jarzębiny?

Czerwone korale jarzębiny to nie tylko ozdoba jesiennego krajobrazu, ale i cenne źródło zdrowia.

Dopamina i choroba Parkinsona

Dopamina i choroba Parkinsona

Zasadniczą przyczyną choroby Parkinsona jest niedobór dopaminy. Zwiększenie syntezy tego neuroprzekaźnika może okazać się kluczem do zatrzymania objawów schorzenia, które staje się udziałem coraz większej liczby osób.