Głóg chroni przed udarem

Kwiatostany i owoce pospolitych w Polsce gatunków tej rośliny chronią serce, obniżają ciśnienie, regulują poziom cholesterolu i działają przeciwzapalnie.

W medycynie ludowej stosuje się go od wieków w dolegliwościach związanych z przekwitaniem, przy nadmiernym stresie i lęku, a przede wszystkich kłopotach z krążeniem. Ze względu na właściwości przeciwskurczowe był polecany w przypadku astmy, a także przy bolesnych miesiączkach oraz problemach z jelitami, drogami moczowymi i naczyniami wieńcowymi. Stosowano go również jako płukankę przy stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Działa delikatnie moczopędnie (oczyszczając nerki z piasku i kamieni), poprawia trawienie, zapobiega wzdęciom, wspiera pracę wątroby, wzmacnia odporność na infekcje. Dziś, dzięki licznym badaniom naukowym, udowodniono skuteczność głogu jednoszyjkowego (Crataegus monogyna) i dwuszyjkowego (C. oxycantha).

Zastosowanie głogu

Napar z owoców: 1-2 g surowca zalej 150 ml wrzącej wody i odstaw pod przykryciem na 20 min. Pij do 4 razy dziennie (maksymalnie 6 g surowca), by złagodzić palpitacje oraz nadmierne uderzenia serca z powodu niepokoju i stresu, a także ułatwić zasypianie.

Napar z kwiatów: Łyżeczkę pokruszonych kwiatów z liśćmi (ok. 2 g) zalej szklanką wrzątku, zaparzaj pod przykryciem 10-15 min i przecedź. Pij 2-3 razy dziennie szklankę świeżego naparu. Może pomóc w dolegliwościach sercowych, przy początkach miażdżycy, nadciśnieniu, a także bólach reumatycznych, stawowych i mięśniowych.

Nalewka: 30 g wysuszonych i rozdrobnionych kwiatostanów głogu zalej w słoju 0,5 l wódki 40% i odstaw w ciemne i ciepłe miejsce na ok. 2 miesiące. Co pewien czas potrząsaj słojem. Po tym czasie przefiltruj przez gazę i przelej do ciemnej butelki. Pij 2-4 dziennie po 20-40 kropel zmieszanych z ¼ szklanki wody.

Intrakt: 100 g świeżych, rozdrobnionych kwiatów lub owoców zalej 500 g gorącego alkoholu 30-40%, odstaw na minimum 2 tygodnie, przecedź i dodaj trochę miodu do smaku. Zażywaj 1-2 razy dziennie po 1 łyżce, co najmniej przez 3 miesiące.

Konfitura: 0,5 kg owoców głogu starannie oczyść i umieść w garnku. Zalej gotowaną wodą (tak, by przykryła owoce). Gotuj na małym ogniu, aż zmiękną. Następnie wybierz owoce, a do wody dodaj ok. 0,5 kg cukru i gotuj ok. 10 min. Dodaj z powrotem owoce i gotuj kolejne 10 min. Zdejmij z ognia i odstaw na noc. Rano odlej syrop i gotuj go przez 3 min, po czym dodaj owoce i gotuj całość tak długo, aż staną się szkliste. Gorącą konfiturę przełóż do wyparzonych słoiczków, zakręć szczelnie i postaw do góry dnem.

Bogactwo flawonoidów

Oba surowce lecznicze - owoce i kwiatostany - mają podobny skład chemiczny. Najważniejsze są tu frakcje flawonoidowe, odpowiedzialne za działanie moczopędne i wspierające układ pokarmowy (pobudzają apetyt, poprawiają trawienie, zapobiegają wzdęciom, działają dobroczynnie na wątrobę). Ponadto w głogu znajdują się saponiny, taniny, cholina, antocyjanidy, pektyny, kwasy tłuszczowe oraz duże ilości witaminy C1. W jego owocach zidentyfikowano również sporo składników mineralnych, takich jak wapń, fosfor, potas, magnez i sód2.

Serce pod ochroną

W badaniach na zwierzętach wykazano ochronne działanie wyciągów z głogu jedno- i dwuszyjkowego na serce podczas niedokrwienia, ale dopiero przy stężeniu 0,05% (mniejsze - 0,01% - nie wywoływało takiego efektu)3. Z kolei w innym eksperymencie sprawdzono, jak wyciągi z liści i kwiatostanu głogu wpływają na stan pacjentów cierpiących na zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF). Po 24 miesiącach suplementacji 900 mg ekstraktu na dobę okazało się, że udało się zredukować u nich ryzyko nagłej śmierci aż o 25-35%4. Badania nad skutecznością preparatów głogu przy niewydolności serca są niejednoznaczne. W niektórych z nich nie odnotowano żadnych pozytywnych efektów lub oceniono je jako mało znaczące, jednak uznaje się za zasadne przyjmowanie ekstraktów przy łagodnej postaci choroby (I lub II stopień). Wyciąg z owoców powoduje przy tym istotny statystycznie wzrost tolerancji na wysiłek, i to już po 8 tygodniach stosowania5.

Cholesterol w normie

Protekcyjny wpływ głogu na układ sercowo-naczyniowy jest wielokierunkowy. W wielu badaniach wykazano, że jego ekstrakty działają przeciwmiażdżycowo, ponieważ wpływają korzystnie na profil lipidowy, ograniczając gromadzenie się cholesterolu w osoczu, wątrobie i aorcie. U szczurów na diecie wysokotłuszczowej wykazano, że zarówno nalewka, jak i etanolowy ekstrakt z suszonych owoców głogu znacznie redukują podwyższony poziom cholesterolu, trójglicerydów i fosfolipidów, a ponadto zmniejszają niekorzystne zmiany w wątrobie6. Jednocześnie powodują wzrost stężenia frakcji dobrego cholesterolu HDL.

Ciśnienie pod kontrolą

Kolejną zaletą głogu, która decyduje o jego ochronnym wpływie na układ krążenia, jest jego działanie hipotensyjne. U pacjentów cierpiących na cukrzycę typu 2 spożywanie 1,2 g ekstraktu z jego kwiatów po 16 tygodniach spowodowało spadek skurczowego ciśnienia krwi7. Z kolei w innym eksperymencie osobom z łagodnym nadciśnieniem tętniczym ekstrakt z kwiatów głogu podawano przez 3 miesiące. Po tym czasie wykazano u nich obniżenie zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia8. Prawdopodobnie za ten efekt hipotensyjny odpowiadają głównie flawonoidy.

Profilaktyka udaru

Już niewielkie dawki ekstraktu z głogu (100, 200 lub 500 mg na kg masy ciała) spowodowały u szczurów zmniejszanie agregacji płytek krwi9. To działanie przeciwpłytkowe ma szczególne znaczenie w profilaktyce udarów mózgu i ostrych zespołów wieńcowych. Działanie przeciwzapalne Jedno z tradycyjnych zastosowań głogu potwierdzają badania, w których udowodniono, że zapobiega on syntezie i uwalnianiu promotorów zapalnych, takich jak histamina, prostaglandyny i leukotrienty10. Dodatkowo flawonoidy obecne w jego kwiatach i owocach przyczyniają się do obniżenia produkcji prostaglandyny E2 oraz tlenku azotu, a sitosterol wpływa na wzrost liczby leukocytów i zwiększenie aktywności makrofagów, dzięki czemu wpływa pozytywnie na pracę układu odpornościowego11.

Antyoksydant

Wiele składników głogu, zwłaszcza katechiny i epikatechiny, wykazuje silne działanie przeciwutleniające. W badaniach porównawczych okazało się przy tym, że silniejsze właściwości mają w tym zakresie wyciągi alkoholowe (etanolowe) - są one ok. 2 razy bardziej efektywne niż ekstrakty wodne12. Co więcej, miąższ z owoców głogu redukuje jony żelaza lepiej niż 28 innych surowców roślinnych, takich jak kiwi, truskawki, pomarańcze, wiśnie, pomelo czy mango13.

 

Metryczka

Występowanie: pospolicie na nizinach i w niższych partiach gór. Jako roślina ozdobna często sadzony w parkach i ogrodach.

Surowiec leczniczy: kwiatostan (Crataegi folium cum flore) oraz owoce (Crataegi fructus) głogu jednoszyjkowego, dwuszyjkowego i ich mieszańców.

Pora zbioru: kwiaty zrywa się w początkowym okresie kwitnienia (maj-czerwiec), a owoce - jesienią (wrzesień-październik).

Ważne: nie należy jeść surowych owoców. Ze względu na brak wystarczających danych nie zaleca się stosowania głogu w okresie ciąży i laktacji, a także u dzieci poniżej 12. r.ż.

 

 

 

Bibliografia

  1. Cardiovasc Nurs 2002; 16: 1-8; Chin Chem Lett 2000; 11: 895-896
  2. J Food Eng 2006; 69: 409-413
  3. Arzneim 1993; 43: 945-949
  4. Eur J Heart Failure 2008; 12: 55-63
  5. Phytomed 2003; m10: 363-369
  6. Indian J Biuocehm Biophys 1994; 31: 143-146; Atheroscler 1996; 123: 235-241; Biomedica 2011; 27: 140-147
  7. Br J Gen Pract 2006; 56 (527): 437-443
  8. Drugs Exp Clin Res 2004; 30: 221-225
  9. Thromb Res 2012; 130 (1): 75-80
  10. J Herb Med. Toxicol 2007; 1: 65-71
  11. J Agric Food Chem 2005; 53 (2): 430-436; Nat Prod Res Dev 2009; 21: 60-63
  12. Medicina 2008; 44: 706-712

Zobacz także

Przepuklina: nowe sposoby leczenia

Przepuklina: nowe sposoby leczenia

W Polsce co roku wykonuje się ponad 40 tys. operacji przepuklin. Wciąż jednak pozostaje problemem bezpieczne przeprowadzenie pacjenta przez zabieg, jak i okres rehabilitacji, oba bowiem wiążą się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń oddechowych. Na szczęście wynalazek szczecińskiej uczonej w połączeniu z rehabilitacją oddechową mogą wiele zmienić.

Onkologia: zioła kontra nowotwory

Onkologia: zioła kontra nowotwory

Zioła wspomagają funkcjonowanie osłabionego organizmu zarówno po chemioterapii, jak i w jej trakcie. Wzmacniające działanie wykazują m.in. owoce dzikiej róży, ziele pokrzywy, ziele krwawnika, nasiona kozieradki, kwiaty i owoce czarnego bzu, owoce jarzębiny, głogu, tarniny, berberysu, maliny i porzeczki czarnej, a także wszystkie owoce jagodowe świeże lub suszone.

5 sposobów na zapalenie pęcherza

5 sposobów na zapalenie pęcherza

Zapomnij o infekcjach dolnych dróg moczowych dzięki tym skutecznym metodom naturalnym.

Zespół Angelmana: wiecznie uśmiechnięte dzieci

Zespół Angelmana: wiecznie uśmiechnięte dzieci

Kiedy Harry Angelman spojrzał na renesansowy obraz Giovanniego Caroto "Chłopiec z marionetką", w grymasie twarzy modela dostrzegł ten sam objaw choroby, co u swoich pacjentów. Tajemniczy uśmiech oraz nietypowy gest chłopca miały zainspirować go do opisania chorych jako "dzieci-marionetek".

Rokitnik przyspiesza gojenie ran. 6 mocnych stron rokitnika zwyczajnego

Rokitnik przyspiesza gojenie ran. 6 mocnych stron rokitnika zwyczajnego

Nie tylko olej z nasion tej rośliny ma cenne właściwości zdrowotne - jej owoce zawierają więcej witaminy C niż jeżyna czy czarna porzeczka.

Szczególnie polecamy
CCSVI - nadzieja dla chorych na stwardnienie rozsiane

CCSVI - nadzieja dla chorych na stwardnienie rozsiane

Czym jest CCSVI i co ma wspólnego ze stwardnieniem rozsianym?

Raport specjalny

Czas na detoks

Czas na detoks

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store