Głóg chroni przed udarem

Kwiatostany i owoce pospolitych w Polsce gatunków tej rośliny chronią serce, obniżają ciśnienie, regulują poziom cholesterolu i działają przeciwzapalnie.

W medycynie ludowej stosuje się go od wieków w dolegliwościach związanych z przekwitaniem, przy nadmiernym stresie i lęku, a przede wszystkich kłopotach z krążeniem. Ze względu na właściwości przeciwskurczowe był polecany w przypadku astmy, a także przy bolesnych miesiączkach oraz problemach z jelitami, drogami moczowymi i naczyniami wieńcowymi. Stosowano go również jako płukankę przy stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Działa delikatnie moczopędnie (oczyszczając nerki z piasku i kamieni), poprawia trawienie, zapobiega wzdęciom, wspiera pracę wątroby, wzmacnia odporność na infekcje. Dziś, dzięki licznym badaniom naukowym, udowodniono skuteczność głogu jednoszyjkowego (Crataegus monogyna) i dwuszyjkowego (C. oxycantha).

Zastosowanie głogu

Napar z owoców: 1-2 g surowca zalej 150 ml wrzącej wody i odstaw pod przykryciem na 20 min. Pij do 4 razy dziennie (maksymalnie 6 g surowca), by złagodzić palpitacje oraz nadmierne uderzenia serca z powodu niepokoju i stresu, a także ułatwić zasypianie.

Napar z kwiatów: Łyżeczkę pokruszonych kwiatów z liśćmi (ok. 2 g) zalej szklanką wrzątku, zaparzaj pod przykryciem 10-15 min i przecedź. Pij 2-3 razy dziennie szklankę świeżego naparu. Może pomóc w dolegliwościach sercowych, przy początkach miażdżycy, nadciśnieniu, a także bólach reumatycznych, stawowych i mięśniowych.

Nalewka: 30 g wysuszonych i rozdrobnionych kwiatostanów głogu zalej w słoju 0,5 l wódki 40% i odstaw w ciemne i ciepłe miejsce na ok. 2 miesiące. Co pewien czas potrząsaj słojem. Po tym czasie przefiltruj przez gazę i przelej do ciemnej butelki. Pij 2-4 dziennie po 20-40 kropel zmieszanych z ¼ szklanki wody.

Intrakt: 100 g świeżych, rozdrobnionych kwiatów lub owoców zalej 500 g gorącego alkoholu 30-40%, odstaw na minimum 2 tygodnie, przecedź i dodaj trochę miodu do smaku. Zażywaj 1-2 razy dziennie po 1 łyżce, co najmniej przez 3 miesiące.

Konfitura: 0,5 kg owoców głogu starannie oczyść i umieść w garnku. Zalej gotowaną wodą (tak, by przykryła owoce). Gotuj na małym ogniu, aż zmiękną. Następnie wybierz owoce, a do wody dodaj ok. 0,5 kg cukru i gotuj ok. 10 min. Dodaj z powrotem owoce i gotuj kolejne 10 min. Zdejmij z ognia i odstaw na noc. Rano odlej syrop i gotuj go przez 3 min, po czym dodaj owoce i gotuj całość tak długo, aż staną się szkliste. Gorącą konfiturę przełóż do wyparzonych słoiczków, zakręć szczelnie i postaw do góry dnem.

Bogactwo flawonoidów

Oba surowce lecznicze - owoce i kwiatostany - mają podobny skład chemiczny. Najważniejsze są tu frakcje flawonoidowe, odpowiedzialne za działanie moczopędne i wspierające układ pokarmowy (pobudzają apetyt, poprawiają trawienie, zapobiegają wzdęciom, działają dobroczynnie na wątrobę). Ponadto w głogu znajdują się saponiny, taniny, cholina, antocyjanidy, pektyny, kwasy tłuszczowe oraz duże ilości witaminy C1. W jego owocach zidentyfikowano również sporo składników mineralnych, takich jak wapń, fosfor, potas, magnez i sód2.

Serce pod ochroną

W badaniach na zwierzętach wykazano ochronne działanie wyciągów z głogu jedno- i dwuszyjkowego na serce podczas niedokrwienia, ale dopiero przy stężeniu 0,05% (mniejsze - 0,01% - nie wywoływało takiego efektu)3. Z kolei w innym eksperymencie sprawdzono, jak wyciągi z liści i kwiatostanu głogu wpływają na stan pacjentów cierpiących na zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF). Po 24 miesiącach suplementacji 900 mg ekstraktu na dobę okazało się, że udało się zredukować u nich ryzyko nagłej śmierci aż o 25-35%4. Badania nad skutecznością preparatów głogu przy niewydolności serca są niejednoznaczne. W niektórych z nich nie odnotowano żadnych pozytywnych efektów lub oceniono je jako mało znaczące, jednak uznaje się za zasadne przyjmowanie ekstraktów przy łagodnej postaci choroby (I lub II stopień). Wyciąg z owoców powoduje przy tym istotny statystycznie wzrost tolerancji na wysiłek, i to już po 8 tygodniach stosowania5.

Cholesterol w normie

Protekcyjny wpływ głogu na układ sercowo-naczyniowy jest wielokierunkowy. W wielu badaniach wykazano, że jego ekstrakty działają przeciwmiażdżycowo, ponieważ wpływają korzystnie na profil lipidowy, ograniczając gromadzenie się cholesterolu w osoczu, wątrobie i aorcie. U szczurów na diecie wysokotłuszczowej wykazano, że zarówno nalewka, jak i etanolowy ekstrakt z suszonych owoców głogu znacznie redukują podwyższony poziom cholesterolu, trójglicerydów i fosfolipidów, a ponadto zmniejszają niekorzystne zmiany w wątrobie6. Jednocześnie powodują wzrost stężenia frakcji dobrego cholesterolu HDL.

Ciśnienie pod kontrolą

Kolejną zaletą głogu, która decyduje o jego ochronnym wpływie na układ krążenia, jest jego działanie hipotensyjne. U pacjentów cierpiących na cukrzycę typu 2 spożywanie 1,2 g ekstraktu z jego kwiatów po 16 tygodniach spowodowało spadek skurczowego ciśnienia krwi7. Z kolei w innym eksperymencie osobom z łagodnym nadciśnieniem tętniczym ekstrakt z kwiatów głogu podawano przez 3 miesiące. Po tym czasie wykazano u nich obniżenie zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia8. Prawdopodobnie za ten efekt hipotensyjny odpowiadają głównie flawonoidy.

Profilaktyka udaru

Już niewielkie dawki ekstraktu z głogu (100, 200 lub 500 mg na kg masy ciała) spowodowały u szczurów zmniejszanie agregacji płytek krwi9. To działanie przeciwpłytkowe ma szczególne znaczenie w profilaktyce udarów mózgu i ostrych zespołów wieńcowych. Działanie przeciwzapalne Jedno z tradycyjnych zastosowań głogu potwierdzają badania, w których udowodniono, że zapobiega on syntezie i uwalnianiu promotorów zapalnych, takich jak histamina, prostaglandyny i leukotrienty10. Dodatkowo flawonoidy obecne w jego kwiatach i owocach przyczyniają się do obniżenia produkcji prostaglandyny E2 oraz tlenku azotu, a sitosterol wpływa na wzrost liczby leukocytów i zwiększenie aktywności makrofagów, dzięki czemu wpływa pozytywnie na pracę układu odpornościowego11.

Antyoksydant

Wiele składników głogu, zwłaszcza katechiny i epikatechiny, wykazuje silne działanie przeciwutleniające. W badaniach porównawczych okazało się przy tym, że silniejsze właściwości mają w tym zakresie wyciągi alkoholowe (etanolowe) - są one ok. 2 razy bardziej efektywne niż ekstrakty wodne12. Co więcej, miąższ z owoców głogu redukuje jony żelaza lepiej niż 28 innych surowców roślinnych, takich jak kiwi, truskawki, pomarańcze, wiśnie, pomelo czy mango13.

 

Metryczka

Występowanie: pospolicie na nizinach i w niższych partiach gór. Jako roślina ozdobna często sadzony w parkach i ogrodach.

Surowiec leczniczy: kwiatostan (Crataegi folium cum flore) oraz owoce (Crataegi fructus) głogu jednoszyjkowego, dwuszyjkowego i ich mieszańców.

Pora zbioru: kwiaty zrywa się w początkowym okresie kwitnienia (maj-czerwiec), a owoce - jesienią (wrzesień-październik).

Ważne: nie należy jeść surowych owoców. Ze względu na brak wystarczających danych nie zaleca się stosowania głogu w okresie ciąży i laktacji, a także u dzieci poniżej 12. r.ż.

 

 

 

Bibliografia

  1. Cardiovasc Nurs 2002; 16: 1-8; Chin Chem Lett 2000; 11: 895-896
  2. J Food Eng 2006; 69: 409-413
  3. Arzneim 1993; 43: 945-949
  4. Eur J Heart Failure 2008; 12: 55-63
  5. Phytomed 2003; m10: 363-369
  6. Indian J Biuocehm Biophys 1994; 31: 143-146; Atheroscler 1996; 123: 235-241; Biomedica 2011; 27: 140-147
  7. Br J Gen Pract 2006; 56 (527): 437-443
  8. Drugs Exp Clin Res 2004; 30: 221-225
  9. Thromb Res 2012; 130 (1): 75-80
  10. J Herb Med. Toxicol 2007; 1: 65-71
  11. J Agric Food Chem 2005; 53 (2): 430-436; Nat Prod Res Dev 2009; 21: 60-63
  12. Medicina 2008; 44: 706-712

Zobacz też:

Zobacz także

Zespół Leigha: czy terapia mitochondrialna pomoże?

Zespół Leigha: czy terapia mitochondrialna pomoże?

Dotychczas nie odkryto sposobu na przywrócenie całkowitego zdrowia dzieciom z zespołem Leigha. Jest jednak światełko w tunelu: nie tylko nowe lekarstwa, ale też terapia, która zapobiegnie rozwojowi choroby.

Głóg chroni przed udarem

Głóg chroni przed udarem

Kwiatostany i owoce pospolitych w Polsce gatunków tej rośliny chronią serce, obniżają ciśnienie, regulują poziom cholesterolu i działają przeciwzapalnie.

Cholesterol: jak komponować posiłki

Cholesterol: jak komponować posiłki

Menu antycholesterolowe powinno się składać z 4-5 starannie przygotowanych posiłków, które, jeśli to możliwe, powinniśmy jeść o stałych porach. Organizm do sprawnego funkcjonowania nie potrzebuje więcej cholesterolu, niż sam wytwarza. Dlatego to, co jemy, nie powinno zawierać go zbyt dużo, aby dzienna porcja nie przekraczała 300 mg.

Kolorowe choroby

Kolorowe choroby

Nietypowy odcień skóry, oczu lub włosów może mieć szeroki wachlarz przyczyn: od całkowicie niegroźnych, po śmiertelne choroby.

Niech żyje hirudoterapia! 9 zastosowań pijawek

Niech żyje hirudoterapia! 9 zastosowań pijawek

To mit, że pijawki wysysają z nas "złą krew". Jednak hirudozwiązki, które znajdują się w ich gruczołach ślinowych i przenikają do ludzkiego organizmu po wkłuciu, wywołują w nim istotne biochemiczne zmiany i naprawdę są pomocne.

Raport specjalny

Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

 

 

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store