Raport specjalny

Jakie tajemnice skrywa krew?

Wszystkie artykuły
Co mówi twoja krew?

Co mówi twoja krew?

Artykuł pochodzi z magazynu

Holistic Health maj - czerwiec 2018

Kup ten numer

Naucz się odczytywać wyniki badań.

Przedstawione wartości referencyjne mają wyłącznie charakter informacyjny. Wyniki badań należy porównywać z wartościami referencyjnymi, które podaje pracownia analityczna wykonująca badanie. Lothar Ursinus1, wybitny naturopata i autor wielu bestsellerów, do których zalicza się m.in. książka pt. "Zegar ciała. Jak przywrócić prawidłowe funkcjonowanie Twoich organów", podkreśla, że w przypadku zaburzeń pracy narządów wewnętrznych wyniki badań laboratoryjnych zbliżają się do dolnej lub górnej granicy uważanej za właściwą, co oznacza brak stanu równowagi - jeszcze nie choroby, ale już zakłóconego zdrowia. Pojawiają się pierwsze symptomy, które łatwo przeoczyć. Dlatego interpretując wyniki badań laboratoryjnych, Ursinus porównuje je z innymi ważnymi wskaźnikami stanu zdrowia.

Oto przykład: żelazo i miedź są wzajemnie spolaryzowane, więc niedobór żelaza może być postrzegany zarówno przez pryzmat za małej ilości tego pierwiastka w organizmie, jak i zbyt wysokiego poziomu miedzi. W podobny sposób ocenia pracę układu hormonalnego oraz gospodarkę minerałami. Dopiero po skojarzeniu ze sobą określonych wskaźników badań laboratoryjnych tworzy się optymalną dla pacjenta terapię naturalną. Ten punkt widzenia obowiązuje również w medycynie konwencjonalnej. By jednak zagłębić się w szczegóły, warto dokonać przeglądu najważniejszych badań laboratoryjnych.

Morfologia to diagnostyczne badanie polegające na ilościowej i jakościowej ocenie występujących w krwi elementów morfotycznych. Podane wartości referencyjne, jak już zaznaczyliśmy, mają wyłącznie charakter informacyjny2.

Czerwone krwinki (erytrocyty)

Wartości referencyjne:

  • niemowlęta: 3,8 mln/μl
  • kobiety: 3,9-5,6 mln/μl
  • mężczyźni: 4,5-6,5 mln/μl 

Powstają w szpiku kostnym czerwonym. Od trzeciego do siódmego miesiąca życia płodowego miejscem ich wytwarzania jest również śledziona. Żyją około 120 dni. W zdrowym ciele proces ich tworzenia i rozkładu zachodzi nieprzerwanie. Odpowiadają głównie za transport tlenu z płuc, gdzie wiąże się on z hemoglobiną, czyli białkiem, któremu krew zawdzięcza czerwony kolor.

Zmniejszona liczba czerwonych krwinek to objaw anemii. Może być wynikiem znacznej utraty krwi (np. z wrzodów żołądka czy dwunastnicy), chorób szpiku kostnego, wątroby i nerek oraz nowotworów, a także powracających stanów zapalnych lub infekcji, zaburzeń funkcjonowania tarczycy, przysadki mózgowej i nadnerczy. Bywa także następstwem przyjmowania leków przeciwbólowych, niedoboru witamin, takich jak B12, C czy kwas foliowy, oraz niskiego poziomu żelaza. Obniżona liczba erytrocytów prowadzi do zaburzeń koncentracji, występowania zawrotów głowy, zmęczenia, zadyszki czy przyspieszonego bicia serca nawet podczas niewielkiego wysiłku fizycznego.

Zbyt duża liczba erytrocytów może być następstwem nadkrwistości (czerwienica), chorób krwi powiązanych z anormalnym namnażaniem tych krwinek, chorób płuc i serca (głównie wrodzonych tzw. siniczych wad serca). Występuje ponadto wskutek niedoboru tlenu w wyniku długotrwałego przebywania w wysokich górach. Może być efektem terapii hormonalnej z wykorzystaniem testosteronu i stosowania w ramach dopingu erytropoetyny (hormon peptydowy) lub preparatów z kortyzolem.

Hemoglobina (oznaczana jako HB lub HGB)

Komputerowy obraz czerwonych krwinek

Fot. Pixabay / allinonemovie

Wartości referencyjne:

  • kobiety: 6,8-9,3 mmol/l lub 11,5-15,5 g/dl
  • mężczyźni: 7,4-10,5 mmol/l lub 13,5-17,5 g/dl

Jest zbudowana m.in. z żelaza, które wiąże się z dostarczanym przez płuca tlenem, docierającym dzięki temu za pomocą naczyń krwionośnych do wszystkich części ciała. W drodze powrotnej hemoglobina zabiera zaś dwutlenek węgla, który następnie jest wydalany przez płuca.

Obniżony poziom hemoglobiny powoduje takie same objawy, jak zbyt mała liczba erytrocytów. Jego najczęstszą przyczyną są niedobory żelaza (prowadzą do anemii), witaminy B12 i kwasu foliowego, a także choroby przewlekłe.

Podwyższony poziom hemoglobiny świadczy o odwodnieniu, ale może być też spowodowany zwiększoną liczbą czerwonych krwinek w organizmie. Często wiąże się to z długim przebywaniem na dużych wysokościach (np. w górach) lub z chorobami płuc i nerek, kiedy organizm próbuje wyrównać niedobór tlenu przez wzmożone wytwarzanie erytrocytów.

Hematokryt (oznaczany jako HCT)

Wartości referencyjne:

  • dzieci do 15 lat: 35-39%
  • kobiety: 37-48%
  • mężczyźni: 40-52%

To wskaźnik określający procentowy udział erytrocytów w odniesieniu do pozostałych elementów morfotycznych krwi, czyli leukocytów i trombocytów (płytki krwi). Te wzajemne proporcje są bardzo ważne dla zdrowia. Zarówno podniesiony, jak i obniżony poziom hematokrytu wskazuje na poważne choroby.

Podwyższony poziom hematokrytu oznacza zwiększoną lepkość krwi, co jest obciążające dla serca oraz powoduje mniejsze ukrwienie tkanek. Zazwyczaj jest to spowodowane odwodnieniem organizmu, a także zwiększonym wytwarzaniem czerwonych ciałek krwi w chorobie nazywanej czerwienicą.

Obniżony poziom hematokrytu wskazuje na niedokrwistość (anemię), a także ostre lub przewlekłe krwawienie z przewodu pokarmowego (co sugeruje obecność wrzodów, polipów czy rak jelita grubego), pęcherza moczowego i macicy (np. obfite krwawienia miesięczne) lub krwawienia będące wynikiem ciężkich urazów i chorób szpiku kostnego, np. białaczki. Hematokryt poniżej normy bywa również następstwem zatrzymania wody w organizmie oraz ciąży.

MCV (wskaźnik średniej objętości erytrocytów)

Zdjęcie mikroskopowe osocza krwi

Fot. Pixabay / geralt

Wartości referencyjne:

  • kobiety: 78-94 fl
  • mężczyźni: 80-94 fl

Podwyższony wskaźnik MCV (makrocytoza) nie zawsze świadczy o patologii, ale przekroczenie wartości 110 fl wskazuje na anemię wywołaną niedoborem witaminy B12 i kwasu foliowego. Makrocytoza może też towarzyszyć niedoczynności tarczycy oraz chorobom wątroby.

Obniżony wskaźnik MCV (mikrocytoza) może świadczyć o niedoborach żelaza, zaburzeniach gospodarki wodnej organizmu, pewnych odmianach niedokrwistości i występowaniu chorób nowotworowych.

Leukocyty (białe ciałka krwi)

Wartości referencyjne: 4,1-10,9 K/μl lub 4,0-10,8 × 109/l

To komórki niejednorodne, podlegają zróżnicowaniu w zależności od funkcji, jakie mają pełnić w organizmie, i dzielą się na agranulocyty (limfocyty, neutrofile) oraz granulocyty (bazofile, eozynofile i monocyty). Są prawie zupełnie bezbarwne, żyją od kilku dni (granulocyty) do nawet 20 lat (limfocyty T). Powstają w szpiku kostnym, węzłach chłonnych, grasicy i śledzionie. To właśnie one stoją na straży organizmu i bronią nas przed bakteriami i wirusami. Ich poziom rośnie również w związku z reakcjami alergicznymi, zatruciami, infekcjami pasożytniczymi oraz chorobami autoimmunologicznymi, w których układ odpornościowy wyniszcza tkanki organizmu.

Liczba leukocytów ulega obniżeniu m.in. wskutek niedoboru limfocytów oraz granulocytów lub wszystkich białych ciałek krwi jednocześnie. Wskazuje na osłabienie odporności. Zmniejsza się także przy nadczynności śledziony, zakażeniach grzybiczych oraz pasożytniczych, a także w następstwie radioterapii stosowanej w chorobach nowotworowych. Spadek liczby leukocytów może być również powiązany z przyjmowaniem leków przeciwbólowych, środków na tarczycę i psychofarmaceutyków.

Liczba białych krwinek wzrasta, gdy w organizmie rozwija się choroba lub stan zapalny. Przyczynia się do tego również intensywny wysiłek fizyczny i długotrwały stres, jednak w tym przypadku poziom białka C-reaktywnego (CRP) wytwarzanego przez wątrobę tylko wskutek infekcji nie ulega zmianie, co jest istotne w procesie diagnostycznym.

Limfocyty (rodzaj leukocytów)

Wartości referencyjne: 0,6-4,1 K/μl lub 1,0-4,5 × 109/l

Udział w liczbie leukocytów: 25-33%

Tworzą skuteczną barierę przed wszelkimi obcymi substancjami, wirusami i bakteriami. Występują w dwóch rodzajach. Pierwszy to limfocyty B odpowiedzialne za standardową obronę organizmu przed czynnikami chorobotwórczymi. W tym celu tworzą tzw. przeciwciała. Drugi to limfocyty T stale kontrolujące skład błon śluzowych. W momencie pojawienia się na nich zmian chorobowych niszczą zajęte komórki.

Zwiększona liczba limfocytów u dzieci wskazuje na takie choroby wirusowe jak świnka różyczka i odra, a także poważne niedobory witaminy B12. Z kolei u niemowlaków jest wynikiem niedojrzałości układu odpornościowego. U rocznego dziecka limfocyty mogą stanowić nawet 50-70% wszystkich białych ciałek krwi. Znacznie podwyższoną liczbę limfocyów stwierdza się w toksoplazmozie i w przypadku chorób nowotworowych, np. białaczki limfocytowej czy szpiczaka limfatycznego.

Obniżona liczba limfocytów występuje w przebiegu złośliwej choroby nowotworowej, przy niewydolności nerek, w zastoinowej niewydolności serca oraz w rozszerzeniu naczyń chłonnych jelit. Zmniejszoną liczbę tych krwinek obserwuje się również u osób w trakcie chemio- i radioterapii oraz przyjmujących kortyzon lub środki immunosupresyjne, czyli leki osłabiające obronę immunologiczną. Prawdopodobną przyczyną są również choroby wirusowe (AIDS, WZW) i niektóre choroby dziedziczne.

Neutrofile (granulocyty obojętnochłonne, rodzaj leukocytów)

Neutrofile pochłaniające bakterie

Fot. Wikimedia

Wartości referencyjne: 2,5-6,5 K/μl lub 1,8-7,7 x 109/l

Udział w liczbie leukocytów: 54-62%

Pełnią zasadniczą funkcję w odpowiedzi odpornościowej przeciwko bakteriom, ale oddziałują również na inne patogeny. Ich znaczenie wynika głównie stąd, że szybko reagują na obce organizmowi substancje.

Wzrost liczby neutrofili oznacza zakażenie miejscowe lub ogólne, chorobę nowotworową, choroby krwi (zwłaszcza białaczkę szpikową). Występuje także po urazach, krwotokach, zawałach, w chorobach metabolicznych, u palaczy oraz kobiet w trzecim trymestrze ciąży.

Obniżony liczba neutrofili występuje w przypadku uszkodzeń szpiku, ostrych białaczek, chorób wirusowych (grypa, różyczka), bakteryjnych (gruźlica, dur, bruceloza) i pierwotniakowych (np. malaria), a także w leczeniu cytostatykami.

Eozynofile (granulocyty kwasochłonne, rodzaj leukocytów)

Wartości referencyjne: 0,1-0,3 K/μl lub 0-0,45 x 109/l

Udział w liczbie leukocytów: 1-6

Ich główną funkcją jest obrona organizmu przed pasożytami.

Liczba eozynofili rośnie wskutek infekcji i przewlekłych procesów zapalnych, w tym chorób autoimmunologicznych. Przyczyną może być także atopia, czyli genetycznie uwarunkowana predyspozycja do nadmiernego wytwarzania przeciwciał klasy IgE w odpowiedzi na kontakt z alergenem, który występuje w środowisku. Powoduje ona rozwój takich chorób alergicznych jak astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry (AZS) czy przewlekły katar sienny.

Liczbę eozynofili obniżają przebyte poważne infekcje, stres i terapia kortyzonem.

Bazofile (granulocyty zasadochłonne, rodzaj leukocytów)

Wartości referencyjne: < 0,1 K/μl lub 0-0,2 x 109/l

Udział w liczbie leukocytów: mniej niż 1%

Odgrywają kluczową rolę w obronie immunologicznej. Powstają w czerwonym szpiku kostnym, biorą udział w reakcjach alergicznych i anafilaktycznych. W ich cytoplazmie gromadzi się histamina, która rozszerza naczynia krwionośne i zwiększa ich przepuszczalność, a także heparyna (obniża krzepliwość krwi) oraz serotonina. Nieprawidłowe wartości liczby granulocytów zasadochłonnych zakłócają więc również funkcjonowanie układu hormonalnego.

Podwyższona liczba bazofili wskazuje na ciężką nadczynność tarczycy oraz przewlekłą białaczkę limfatyczną, czyli raka krwi. Poza tymi przypadkami występuje rzadko.

Obniżona liczba bazofili występuje w ostrych infekcjach, nadczynności tarczycy, gorączce reumatoidalnej, zapaleniu płuc oraz przy dużym stresie. Wiąże się też z ogólnym osłabieniem pracy gruczołów wydzielania wewnętrznego.

Monocyty (rodzaj leukocytów)

Wartości referencyjne: 0,1-0,4 K/μl lub 0-0,8 x 109/l

Udział w liczbie leukocytów: 2-10%

Są największe z leukocytów, wchłaniają bakterie, wirusy i grzyby, a także szkodliwe substancje powstające w procesie przemiany materii. Dojrzałe monocyty, które przedostały się poza światło naczynia krwionośnego, to makrofagi - jako komórki żerne odpowiadają m.in. za usuwanie z organizmu obumarłych i zdegenerowanych komórek oraz zdenaturowanych białek.

Podwyższona liczba monocytów pojawia się zazwyczaj po przebytych chorobach. Następuje wówczas namnażanie się komórek "sprzątających". Szczególnie widoczne jest to w przypadku odry, ospy wietrznej i chorób autoimmunologicznych, a także przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, zatruciach i podczas terapii kortyzonem.

Obniżona liczba monocytów występuje bardzo rzadko i zazwyczaj świadczy o ogólnych problemach związanych z procesem tworzenia się krwi.

Trombocyty

Wartości referencyjne: 140-440 K/μl lub 130-450 x 109/l

Zdjęcie krwi pod mikroskopem

Fot. Pixabay / geralt

To najmniejsze komórki krwi. Powstają w szpiku kostnym. Już po 5-10 dniach ulegają rozkładowi w śledzionie. Pełnią funkcje naprawcze w przypadku zranień. Zawarta w nich serotonina przyczynia się do odbudowy uszkodzonych tkanek, a fibryna skleja naczynia krwionośne i chroni organizm przed utratą krwi.

Liczba trombocytów wzrasta po usunięciu śledziony, a także przy większych zranieniach, po porodzie, w przewlekłych zakażeniach, wskutek niedoboru żelaza i wysiłku fizycznego. Nadprodukcją płytek krwi charakteryzuje się choroba szpiku kostnego nazywana nadpłytkowością samoistną.

Do obniżenia liczby trombocytów przyczyniają się infekcje wirusowe oraz takie czynniki jak niski poziom witaminy B12, uszkodzenie szpiku kostnego, chemio- i radioterapia czy promieniowanie elektromagnetyczne, emitowane np. przez telefony komórkowe. Powodem niskiego stężenia trombocytów może być także przyjmowanie preparatów hormonalnych, leków przeciwbólowych, przeciwreumatycznych oraz odwadniających.

Odczyn Biernackiego (wskaźnik OB)

Wartości referencyjne:

  • noworodki: 0-2 mm/h
  • niemowlęta:12-17 mm/h
  • kobiety < 60. roku życia: do 12 mm/h
  • kobiety > 60. roku życia: do 20 mm/h
  • mężczyźni < 60. roku życia: do 8 mm/h
  • mężczyźni > 60. roku życia: do 15 mm/h

Jest to badanie laboratoryjne polegające na pomiarze drogi opadania krwinek czerwonych w niekrzepnącej krwi w ciągu 1 godziny.

Podwyższony wynik może świadczyć o chorobie. Wysoki wskaźnik OB sygnalizuje ostre lub przewlekłe zakażenie wirusowe, bakteryjne lub grzybicze, schorzenia tkanki łącznej, takie jak np. reumatoidalne zapalenie stawów i toczeń, zaburzenia czynności tarczycy, zatrucie metalami ciężkimi i wiele innych chorób, również nowotworowych. OB jest zazwyczaj lekko podwyższone tuż przed menstruacją, a także wskutek przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych i w anemii.

Wartość OB poniżej normy występuje w trakcie menstruacji oraz przy zwiększonej liczbie czerwonych krwinek.

Białko C-reaktywne

Wartości referencyjne: Poniżej 5 mg/l

Jest wytwarzane głównie w wątrobie i komórkach tłuszczowych, skąd przenika do krwi. Stanowi marker stanów zapalnych.

Występuje w organizmie w większym stężeniu w przypadku rozwijającego się stanu zapalnego, jako reakcja na infekcje bakteryjne, choroby nowotworowe i urazy. Szybciej i bardziej precyzyjnie niż OB wskazuje na niekorzystne zmiany w organizmie.

Medycyna tradycyjna o wynikach morfologii krwi

W medycynie ludowej erytrocytom przypisuje się szczególne znaczenie dla naszego zdrowia, dlatego spadek sił witalnych jest postrzegany jako skutek obniżenia ich liczby w organizmie. W przypadku osłabienia organizmu należy spożywać produkty zawierające żelazo. Dodajmy, że według tradycyjnej medycyny chińskiej wrotami, przez które energia qi dociera do ciała, są nerki (według medycyny akademickiej w nerkach powstają związki regulujące ciśnienie krwi i uczestniczące w powstawaniu czerwonych krwinek)

  • Podwyższony poziom hematokrytu wg medycy konwencjonalnej powoduje słabsze ukrwienie tkanek i nadmierne obciążenie serca. Medycyna ludowa widzi w tym źródło spowolnienia naszych myśli i tempa, w jakim przetwarzamy informacje
  • Wysoki wskaźnik MCV (średnia objętość erytrocytów) wg medycyny ludowej świadczy o braku siły potrzebnej do realizacji życiowych celów. Towarzyszy temu brak konsekwencji w działaniu. Jak twierdzi Lothar Ursinus1, najlepsze rezultaty terapeutyczne osiąga się wtedy dzięki uzupełnianiu niedoborów witaminy B12
  • Obniżona wartość wskaźnika MCV cechuje osoby o niskim poczuciu własnej wartości, niewykorzystujące swojego potencjału. Może to prowadzić do uzależnień i depresji
  • Obniżona liczba leukocytów, powiązana - jak wiemy - ze zmniejszoną odpornością organizmu, ma według tradycyjnej medycyny powodować zachwianie wewnętrznej równowagi i zanik poczucia niezależności. Zwiększona liczba leukocytów może się przejawiać skłonnością do agresji, której tłumienie prowadzi do zastojów w pęcherzyku żółciowym i rozwoju chorób autoimmunologicznych
  • Zbyt mała liczba monocytów w organizmie wskazuje na altruistyczne podejście do życia i kierowanie się cudzymi opiniami, a także na brak świadomości własnych potrzeb i pragnień. Zwiększona liczba monocytów wskazuje zaś na egoizm, stawianie swoich potrzeb na pierwszym miejscu

Katarzyna Tatarkiewicz

Więcej na temat wyników badań krwi w numerze 3/2018 Holistic Health

Bibliografia

  1. Ursinus L., Co mówi Twoja krew. Holistyczne spojrzenie na wyniki badań laboratoryjnych, 2015
  2. http://www.strona.net.pl/info_prakt/wyniki_badan/interpre.htm
Holistic Health maj - czerwiec 2018

Pozostałe artykuły

Badania krwi pozwalają wykryć wiele chorób

Badania krwi pozwalają wykryć wiele chorób

Jej głównym zadaniem jest transport tlenu i składników pokarmowych do komórek. Można też powiedzieć, że krew gra rolę wewnętrznego telefonu - zapewnia komunikację między poszczególnymi narządami. Nic więc dziwnego, że jest najlepiej poinformowana w całym organizmie.

Badania krwi: metabolizm (przemiana materii)

Badania krwi: metabolizm (przemiana materii)

Przemiana materii, inaczej nazywana metabolizmem, stanowi siłę napędową naszego organizmu. Dzięki niej dochodzi do trawienia przyjmowanych pokarmów, co z kolei umożliwia dostarczenie do wszystkich tkanek organizmu niezbędnych substancji odżywczych.

Grupa krwi ma znaczenie. Historia transfuzji krwi

Grupa krwi ma znaczenie. Historia transfuzji krwi

Przekonanie o tym, że krew ma uzdrawiającą, życiodajną moc, jest niemal tak stare, jak medycyna. Idee wyrażone w mitach i baśniach mogły ziścić się dopiero w XX w. po odkryciach podstawowych zjawisk fizjologicznych zachodzących w ciele człowieka. Dziś w Polsce wykonuje się rocznie ok. 1,5 mln przetoczeń składników krwi.

Kontrowersyjne badania żywej kropli krwi

Kontrowersyjne badania żywej kropli krwi

Testy żywej krwi to metoda diagnostyczna odrzucana przez medycynę konwencjonalną. Jednak tysiącom ludzi pozwoliła ona odkryć przyczyny ich dolegliwości.

Badania krwi: poziom elektrolitów

Badania krwi: poziom elektrolitów

Elektrolity, do których zalicza się sód, potas, wapń i magnez, znajdują się we krwi, osoczu i płynach tkankowych. Utrzymują w równowadze gospodarkę wodną i elektryczną aktywność komórek mięśniowych oraz nerwowych. Organizm nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć elektrolitów. Muszą być dostarczane wraz z pożywieniem.

Badania krwi: witaminy

Badania krwi: witaminy

Witaminy to substancje, których organizm ludzki nie jest w stanie wytworzyć, tymczasem pełnią one ważną funkcję w utrzymaniu zdrowia, ponieważ oddziałują również na układ immunologiczny i nerwowy.

Pozostałe raporty

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store

Zdrowie publiczne

Czym jest zdrowie publiczne? Jeżeli interesują cię ciekawe zagadnienia związane ze zdrowiem i zdrowym stylem życia, to koniecznie powinieneś śledzić na bieżąco nasz dział, w którym publikujemy raporty specjalne, których tematem jest zdrowie publiczne.

Nasze zdrowie jest czymś, o czym zwykle nie myślimy za dużo, a dopiero kiedy pojawia się kłopoty, to reagujemy. Tymczasem wielu codziennym dolegliwościom można zapobiec, jeżeli posiadać będziemy przynajmniej podstawową wiedzę na temat różnych zagrożeń.

Wiedz więcej!

Wśród najciekawszych tekstów, które warto przeczytać, z pewnością znajdują się te poświęcone zagadnieniom chorób nowotworowych, długości życia bądź też sposobów przeciwdziałania osteoporozie. Osoby, które fascynują się zagadnieniem możliwości wydłużania ludzkiego życia, z pewnością zaciekawi artykuł pokazujący przyszłościowe możliwości rozwoju technologii, dzięki którym możliwe będzie przeniesienie ludzkiej pamięci na urządzenie komputerowe bądź badania związane z kriogeniką. Oprócz informacji, związanych z prób wydłużenia życia przy pomocy inżynierii genetycznej w raporcie znaleźć można także informację o zdrowych nawykach, które charakteryzują mieszkańców tak zwanych niebieskich stref, czyli obszarów, gdzie ludzie żyją dłużej niż przeciętnie.

Kobiety, zwłaszcza w okolicach pięćdziesiątego roku życia koniecznie powinny zapoznać się z artykułami dotyczącymi osteoporozy, gdyż dzięki tym tekstom rozwiać można wiele mitów związanych z tą chorobą, a także poznać sposoby, które pomogą się przed nią uchronić. Osteoporoza jest zmorą dzisiejszych czasów, jednak przy pomocy odpowiedniej dawki ruchu oraz prawidłowego odżywiania można spowolnić postępowanie osteoporozy, co gwarantuje lepszą jakość życia w starszym wieku.