Raport specjalny

Prawa pacjenta

Wszystkie artykuły
Triaż - sortowanie na szpitalnych oddziałach ratunkowych

Triaż - sortowanie na szpitalnych oddziałach ratunkowych

Dramatyczne historie 2 pacjentów, którzy umarli w placówce medycznej niemal na oczach lekarzy, po wielogodzinnym oczekiwaniu na udzielenie pomocy, wstrząsnęły całym krajem. I postawiły przed służbą zdrowia istotne pytanie: jak tego uniknąć w przyszłości? Na razie swoją propozycję przedstawiło Ministerstwo Zdrowia.

Środowisko lekarzy dość krytycznie odniosło się do planu segregowania chorych. Jednak jak dotąd nie zaproponowało innych rozwiązań. Gdzieniegdzie pojawiają się głosy, że wstępna kwalifikacja chorych w ramach opracowanego schematu odciążyłaby nieco lekarzy, a przez to usprawniła przebieg rejestracji i udzielania pomocy chorym.

Triaż (od francuskiego słowa triage - segregowanie, sortowanie) to procedura medyczna stosowana w medycynie ratunkowej, która umożliwia służbom medycznym segregację rannych w katastrofach lub wypadkach masowych w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania. Skala oceny ciężkości urazów (SCU lub od angielskiej nazwy Revised Trauma Score - RTS) jest stosowana do określania stanu zdrowia poszkodowanego i prawdopodobieństwa jego przeżycia.

Obejmuje ona ocenę przytomności według Glasgow, skurczowego ciśnienia tętniczego oraz częstości oddechu. RTS może przyjąć wartości od 0 do 7.8408. Pacjenci z wartością RTS <4 powinni być leczeni w centrach urazowych. W systemie START (Simple Triage And Rapid Treatment, czyli prosty triaż i leczenie w nagłych wypadkach) wyróżnia się 4 kategorie poszkodowanych, którym odpowiadają 4 kolory opasek lub plakietek przyznawanych na miejscu zdarzenia, w zależności od stanu ich zdrowia i poniesionych obrażeń.

Podział na określone grupy wygląda następująco:

  • czarny (poniżej 4 pkt. SCU) - brak oddechu i tętna,
  • czerwony - transportować w pierwszej kolejności, 
  • żółty - transport w drugiej kolejności, 
  • zielony - transportować jako ostatni. 

Taki system segregacji medycznej ma za zadanie umożliwić przeżycie jak największej liczbie osób z grona poszkodowanych.

Triaż - skąd ten pomysł?

W dość krótkim odstępie czasu na Górnym Śląsku doszło do 2 tragedii. W Sosnowcu po 9 godz. czekania na szpitalnym oddziale ratunkowym zmarł 39-letni mężczyzna, który zgłosił się tam ze zsiniałą nogą, z której sączył się płyn. Niedługo potem po 10 godz. czekania na Izbie Przyjęć w szpitalu w Wodzisławiu Śląskim zmarł na zawał kolejny pacjent.

Po tych wydarzeniach resort zdrowia postanowił wprowadzić triaż jako obowiązkową procedurę na 86 szpitalnych oddziałach ratunkowych. Obecnie tylko nieliczne placówki stosują triaż rutynowo. Tak jest np. na SOR Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, które jest też centrum urazowym. Pozostałe szpitale segregują pacjentów jedynie w przypadku katastrofy masowej, oznaczając chorych odpowiednimi kolorami - od najpilniejszych czerwonych, przez żółtych, po najlżejszych zielonych.

Zgodnie z założeniami doświadczeni ratownicy medyczni mieliby oceniać, którzy z przybywających na SOR pacjenci wymagają najpilniejszej pomocy, a którzy mogą na nią jeszcze poczekać.

Kolejka według kolorów

Wstępne plany resortu zakładają, że czas oczekiwania pacjentów oznaczonych na niebiesko miałby wynosić nawet do 6 godz., chorych oznaczonych kolorem zielonym - nawet do kilku godzin, żółtym - do godziny, pomarańczowym - do 10 min. Natomiast osoby oznaczone czerwoną plakietką otrzymywałyby pomoc natychmiast.

Triaż - kto podejmuje decyzję?

Wstępny projekt programu zakłada, że w rejestracji pacjenta pomoże system elektroniczny, ale to triażysta, czyli doświadczony ratownik medyczny, pielęgniarka lub lekarz, dokonają wstępnego badania i oznaczą go właściwym kolorem. W przypadku przywiezienia do szpitala przez zespół ratownictwa medycznego triażysta obejrzy chorego jeszcze przed rejestracją.

Jeśli pacjent sam przybędzie do placówki, najpierw pobierze numerek i poczeka, aż ten wyświetli się na tablicy zbiorczej z wezwaniem do rejestracji. Dopiero wówczas zajmie się nim triażysta, który dokona segregacji i przydzieli mu właściwy kolor, decydujący o czasie oczekiwania.

Retriaż - ponowna ocena pacjenta

W planach jest również wprowadzenie retriażu, czyli ponownej oceny parametrów pacjentów, aby zweryfikować, czy ich stan w czasie oczekiwania się nie pogorszył i czy nie jest konieczna zmiana przypisanego koloru. Retiaż ma zapewnić monitorowanie chorych i zapewnić możliwość szybkiej reakcji.

Wynagrodzenia dla triażystów

Resort chciałby zmotywować do dobrego triażu, wprowadzając zachęty finansowe dla triażystów, których funkcję pełnią najczęściej doświadczeni ratownicy. Nie wiadomo jednak jeszcze, jaką formę przybierze ta gratyfikacja.

Triaż - od kiedy w Polsce?

Program ma zacząć obowiązywać od 1 października w dużych SOR-ach, m.in. w instytutach, szpitalach klinicznych i wojewódzkich, których jest 86 i które skupiają 80% polskich pacjentów. Obecnie pilotaż programu o nazwie TOPSOR odbywa się w kilku szpitalach w Polsce.

A co z nocną pomocą?

Włączone do podstawowego systemu zabezpieczenia (czyli sieci) placówki prowadzące szpitalne oddziały ratunkowe od 1 października 2017 r. obowiązkowo muszą udzielać nocnej pomocy lekarskiej. W jej ramach pacjenci uzyskają pomoc w podmiotach zakwalifikowanych do sieci, tzn. w szpitalach I, II i III stopnia, jak i w pediatrycznych. Zgodnie z założeniami są to świadczenia w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej udzielane od poniedziałku do piątku w godzinach od 18 do 8 rano dnia następnego oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.

W razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia pacjent może udać się po pomoc do dowolnego punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, niezależnie od tego, gdzie mieszka i do którego lekarza/pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej złożył swoją deklarację. Dyżurujący medyk może udzielić porady w warunkach ambulatoryjnych, telefonicznie lub w domu pacjenta (w przypadkach medycznie uzasadnionych).

Z pomocy lekarza i pielęgniarki w nocy, w dni wolne i w święta można skorzystać w razie:

  • nagłego zachorowania;
  • nagłego pogorszenia stanu zdrowia, gdy nie ma objawów sugerujących bezpośrednie zagrożenie życia lub istotny uszczerbek zdrowia, a zastosowane środki domowe lub leki dostępne bez recepty nie przyniosły spodziewanej poprawy;
  • gdy zachodzi obawa, że oczekiwanie na otwarcie przychodni podstawowej opieki zdrowotnej może znacząco niekorzystnie wpłynąć na stan zdrowia.

Projekt wprowadzenia triażu nie będzie obejmował udzielanej przy SOR-ach pomocy w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Nadal jest ona traktowana jako POZ i, jako taka, nie będzie wymagała triażowania.

Gdzie do lekarza w nocy?

Wykazy wszystkich placówek, które udzielają pomocy w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej znajdują się na stronach internetowych poszczególnych Oddziałów Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia.

 Artykuł ukazał się w wydaniu papierowym O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą Czerwiec 2019.

Znajdź terapeutę i uzyskaj pomoc
Zgodnie ze swoimi potrzebami medycyny niekonwencjonalnej

Pozostałe artykuły

Gdy przychodzi śmierć

Gdy przychodzi śmierć

Co zrobić, gdy nasi najbliżsi odchodzą w domu albo w szpitalu? Jaki los czeka zmarłego? Jak długo bezpłatnie można przechować zwłoki w oczekiwaniu na pochówek? I co się dzieje, jeśli po śmierci pacjenta nie zgłosił się nikt z rodziny? Zasady postępowania w takich sytuacjach określone są w ustawach, jednak szczegółowe procedury zależą od szpitali i mogą nieco się różnić. Jeszcze inne są w przypadku sprowadzenia ciała z obcego państwa, a nawet miasta.

Ból - ocena nasilenia w stopniach

Ból - ocena nasilenia w stopniach

Aż 75% Polaków odczuwa ból, który uniemożliwia im normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych obowiązków. Zgodnie z założeniami resortu już niebawem będą oni mogli skuteczniej walczyć z dolegliwościami, i to na każdym etapie choroby. Aby do tego doszło, Ministerstwo Zdrowia chce nałożyć na lekarzy placówek wszystkich szczebli obowiązek określania stopnia natężenia bólu, leczenia go oraz monitorowania skuteczności podejmowanych działań.

RODO - w przychodni bez nazwisk? Nie do końca.

RODO - w przychodni bez nazwisk? Nie do końca.

Lekarz staje w drzwiach gabinetu i, patrząc w kartę, mówi: "jako że w związku z RODO nie mogę używać nazwisk, zapraszam pana z hemoroidami" - tego typu anegdoty o tym, jak personel placówek medycznych radzi sobie z przepisami rozporządzenia o ochronie danych osobowych, krążą wśród pacjentów. Niestety czasami są niepokojąco bliskie prawdy. Zatem jak po wejściu w życie regulacji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) powinno wyglądać przetwarzaniem danych osobowych w placówkach medycznych. Co wolno rejestratorce, a co lekarzowi? I czego możemy się spodziewać w szpitalu?

E-skierowania i e-zwolnienia

E-skierowania i e-zwolnienia

18 lutego Minister zdrowia prof. Łukasz Szumowski oraz wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński na konferencji prasowej w Centrum Olimpijskim w Warszawie opowiedzieli, jakie są zalety elektronicznego skierowania oraz jak szybko i prosto można je zrealizować.

Jak wezwać pomoc w górach?

Jak wezwać pomoc w górach?

Odpowiednie zaplanowanie wyprawy w góry i przygotowanie się do niej jest podstawą bezpiecznego przemierzania szlaków. Podobnie jak wybór trasy narciarskiej pod kątem własnych możliwości oraz warunków atmosferycznych. Czasem jednak zdarzają się nieprzewidziane wypadki - uraz, zmiana pogody, lawina. Wtedy ratownicy z Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego ruszają na pomoc. Wiele osób decyduje się też na zagraniczny wyjazd w czasie ferii lub wakacji. Gdzie w razie potrzeby szukać pomocy poza miejscem zamieszkania lub na obczyźnie? I z czym się liczyć?

Ustawa „Za życiem” - Na co może liczyć przyszła matka?

Ustawa „Za życiem” - Na co może liczyć przyszła matka?

Ustawa "Za życiem" określa uprawnienia ciężarnych i ich rodzin do wsparcia w zakresie dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej i diagnostyki prenatalnej, zapewnienia odpowiednich świadczeń w okresie ciąży, porodu i połogu, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży powikłanej oraz w sytuacji niepowodzeń położniczych, jak również pomocy zarówno zdrowotnej, jak i socjalnej. Bez względu na przebieg ciąży wszystkie przyszłe matki mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Skrining i badania przesiewowe

Skrining i badania przesiewowe

Najczęściej prowadzone są w ramach programów profilaktyki i leczenia konkretnych chorób. Nazywane są też skriningowymi (od angielskiego słowa screening). Mogą obejmować całą populację lub, co zdarza się znacznie częściej, jedynie grupy wysokiego ryzyka (dotyczy to, m.in. profilaktyki cukrzycy i nowotworów piersi).

Dobrowolne ubezpieczenie w ramach NFZ

Dobrowolne ubezpieczenie w ramach NFZ

Ukończenie studiów albo utrata pracy etatowej automatycznie wiążą się z brakiem prawa do ubezpieczenia zdrowotnego, a co za tym idzie do możliwości korzystania z leków refundowanych oraz szeroko pojętej pomocy medycznej. Co zatem zrobić, jeśli właśnie zakończyło się naukę, a o pracy na etacie można tylko pomarzyć?

Czym jest tajemnica lekarska?

Czym jest tajemnica lekarska?

Przedostatni akapit przysięgi Hipokratesa głosi: "cokolwiek bym podczas leczenia, czy poza nim, z życia ludzkiego ujrzał, czy usłyszał, czego nie należy na zewnątrz rozgłaszać, będę milczał, zachowując to w tajemnicy".

Zintegrowany Informator Pacjenta (ZIP)

Zintegrowany Informator Pacjenta (ZIP)

Chcesz odtworzyć historię swoich wizyt u lekarza? A może sprawdzić swoje zrealizowane recepty? Wszystkie te dane znajdziesz w Zintegrowanym Informatorze Pacjenta (ZIP). To wygodne internetowe narzędzie dla pacjentów.

Zwrot kosztów leczenia w ramach dyrektywy transgranicznej

Zwrot kosztów leczenia w ramach dyrektywy transgranicznej

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej powstała w celu ulepszenia funkcjonowania usług medycznych.

Skierowanie lekarskie - kiedy jest potrzebne?

Skierowanie lekarskie - kiedy jest potrzebne?

Prawo określa, do jakich specjalistów możemy się wybrać bez skierowania. Prócz lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) są to m.in. ginekolog, dentysta oraz psychiatra. W 2015 r. listę lekarzy, których możemy odwiedzić bez skierowania, zawężono, wyłączając z niej dermatologów i okulistów.

Rejestracja wizyty w placówce medycznej krok po kroku

Rejestracja wizyty w placówce medycznej krok po kroku

Syn, będący już studentem, poszedł do lekarza rodzinnego. Jednak w systemie e-WUŚ wyświetlił się na czerwono (to oznacza, że nie znajduje się wśród osób ubezpieczonych - przyp. red.) i odmówiono mu przyjęcia na wizytę w ramach NFZ. Syn jest zgłoszony do ubezpieczenia przez mojego pracodawcę, więc sprawa wydała mi się dziwna. Sprawdziłam w kadrach, jednak tam wszystko było w porządku i syn był zgłoszony do ubezpieczenia. Jednak gdy zadzwoniłam do ZUS, dowiedziałam się, że nie jestem płatnikiem składki, więc nie mogę otrzymać informacji - napisała do nas Anna z Wodzisławia.

Błędy lekarskie

Błędy lekarskie

Każdy z nas słyszał to określenie, każdy też może przytoczyć jego przykłady. Dlatego zaskoczeniem może być informacja, że termin ten nie jest zdefiniowany ustawowo. Bo choć zarówno w języku potocznym, jak i prawnym funkcjonują określenia: błąd medyczny, błąd w sztuce lekarskiej, czy też błąd lekarski, to jednak Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta posługuje się sformułowaniem "zdarzenie medyczne".

Uzdrowisko - jak przygotować się na wyjazd?

Uzdrowisko - jak przygotować się na wyjazd?

Wyjazd jest kontynuacją leczenia specjalistycznego lub szpitalnego. Jego celem jest rehabilitacja, terapia chorób przewlekłych oraz szeroko pojęta profilaktyka. W uzdrowisku można to robić na 3 sposoby: w sanatorium, w szpitalu sanatoryjnym albo ambulatoryjnie.

Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień

Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień

Aż 8 mln dorosłych Polaków cierpi na różnego rodzaju problemy i zaburzenia psychiczne. To aż 1/4 mieszkańców! Gdyby w statystykach uwzględnić dzieci i młodzież, wówczas liczba ta wzrosłaby do 12 mln.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Przezorny zawsze ubezpieczony - mówi stare porzekadło i nie kłamie. Jeśli planujesz wyjechać zimą np. na narty w Alpach, koniecznie zadbaj o ubezpieczenie zdrowotne, w razie potrzeby które pozwoli Ci skorzystać z bezpłatnej wizyty u lekarza.

Zasady refundacji leków

Zasady refundacji leków

Jakie są zasady wpisywania na listę leków refundowanych, czyli takich, do których dopłaca nam Narodowy Fundusz Zdrowia? Kto może je kupić? Jak powstaje istotny dla polskich pacjentów wykaz leków, za które płacimy niższe kwoty?

Sieć szpitali

Sieć szpitali

System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), popularnie określany siecią szpitali, zaczął obowiązywać 1 października 2017 r. Na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia można znaleźć wykaz szpitali, które zakwalifikowały się do sieci w poszczególnych regionach. Jakie zmiany niesie to dla pacjentów?

Prawa honorowego krwiodawcy

Prawa honorowego krwiodawcy

Krwiodawstwo jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Jednak aby docenić poświęcenie tych osób, państwo lub podmioty prywatne przyznają im różnego rodzaju przywileje.

Prawa kobiet w ciąży

Prawa kobiet w ciąży

Bez względu na to, czy przed zajściem w ciążę posiadałaś ubezpieczenie zdrowotne, czy nie, podczas oczekiwania na dziecko możesz liczyć na pełną opiekę medyczną oraz przywileje w przychodniach i aptekach.

Wizyty lekarskie poza miejscem zamieszkania

Wizyty lekarskie poza miejscem zamieszkania

Każdy ubezpieczony wybiera swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, wypełniając odpowiednią deklarację. Z oczywistych względów to do niego udajemy się na wizytę w razie nagłego zachorowania, urazu czy konieczności przepisania leków. Co jednak zrobić, kiedy potrzebujemy pomocy medycznej w czasie wakacyjnego wyjazdu?

Pozostałe raporty

Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store

Zdrowie publiczne

Czym jest zdrowie publiczne? Jeżeli interesują cię ciekawe zagadnienia związane ze zdrowiem i zdrowym stylem życia, to koniecznie powinieneś śledzić na bieżąco nasz dział, w którym publikujemy raporty specjalne, których tematem jest zdrowie publiczne.

Nasze zdrowie jest czymś, o czym zwykle nie myślimy za dużo, a dopiero kiedy pojawia się kłopoty, to reagujemy. Tymczasem wielu codziennym dolegliwościom można zapobiec, jeżeli posiadać będziemy przynajmniej podstawową wiedzę na temat różnych zagrożeń.

Wiedz więcej!

Wśród najciekawszych tekstów, które warto przeczytać, z pewnością znajdują się te poświęcone zagadnieniom chorób nowotworowych, długości życia bądź też sposobów przeciwdziałania osteoporozie. Osoby, które fascynują się zagadnieniem możliwości wydłużania ludzkiego życia, z pewnością zaciekawi artykuł pokazujący przyszłościowe możliwości rozwoju technologii, dzięki którym możliwe będzie przeniesienie ludzkiej pamięci na urządzenie komputerowe bądź badania związane z kriogeniką. Oprócz informacji, związanych z prób wydłużenia życia przy pomocy inżynierii genetycznej w raporcie znaleźć można także informację o zdrowych nawykach, które charakteryzują mieszkańców tak zwanych niebieskich stref, czyli obszarów, gdzie ludzie żyją dłużej niż przeciętnie.

Kobiety, zwłaszcza w okolicach pięćdziesiątego roku życia koniecznie powinny zapoznać się z artykułami dotyczącymi osteoporozy, gdyż dzięki tym tekstom rozwiać można wiele mitów związanych z tą chorobą, a także poznać sposoby, które pomogą się przed nią uchronić. Osteoporoza jest zmorą dzisiejszych czasów, jednak przy pomocy odpowiedniej dawki ruchu oraz prawidłowego odżywiania można spowolnić postępowanie osteoporozy, co gwarantuje lepszą jakość życia w starszym wieku.