Raport specjalny

Prawa pacjenta

Wszystkie artykuły
Ból - ocena nasilenia w stopniach

Ból - ocena nasilenia w stopniach

Aż 75% Polaków odczuwa ból, który uniemożliwia im normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych obowiązków. Zgodnie z założeniami resortu już niebawem będą oni mogli skuteczniej walczyć z dolegliwościami, i to na każdym etapie choroby. Aby do tego doszło, Ministerstwo Zdrowia chce nałożyć na lekarzy placówek wszystkich szczebli obowiązek określania stopnia natężenia bólu, leczenia go oraz monitorowania skuteczności podejmowanych działań.

Zgodnie z rozporządzeniem świadczenia zdrowotne w zakresie leczenia bólu będą mogły być udzielane zarówno w podstawowej opiece zdrowotnej, jak i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, leczeniu szpitalnym oraz ratunkowym. W projekcie opracowano standardowy schemat postępowania z osobą uskarżającą się na dolegliwości bólowe.

Jak zmierzyć ból?

Do oceny dolegliwości będą stosowane badanie podmiotowe (wywiad) i przedmiotowe, skale oceny bólu oraz badania pomocnicze. Projekt przewiduje prowadzenie monitorowania skuteczności leczenia oraz postępowania terapeutycznego, mającego na celu jego uśmierzanie i leczenie. W całodobowych, stacjonarnych zakładach leczniczych pomiar natężenia bólu będzie odbywał się co najmniej 3 razy na dobę.

Monitorowanie natężenia mają prowadzić zarówno lekarz, jak i pielęgniarka czy położna. Narzędziem, które usprawni ich pracę, ma być Karta Oceny Nasilenia Bólu.

Ulga w bólu - fundamentalne prawo człowieka

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że 5 mld ludzi ma niewystarczający dostęp do leczenia umiarkowanego i silnego bólu. Tymczasem ulga w bólu jest zaliczana do podstawowych praw człowieka. Europejska Karta Praw Pacjenta zakłada, że może on oczekiwać unikania niepotrzebnego cierpienia w takim stopniu, w jakim to tylko możliwe, niezależnie od stadium choroby. Łagodzenie wszelkich cierpień jest podstawowym warunkiem poszanowania godności ludzkiej.

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rady Europy zachowanie powodujące poważne cierpienia fizyczne i psychiczne mieści się w kategorii nieludzkiego traktowania, natomiast brak stosowania odpowiedniego leczenia przeciwbólowego, które jest konieczne ze względu na proces chorobowy, narusza ludzką godność i może być interpretowany jako poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności z 1950 r.

Obowiązek państwa i medyka

W polskiej Konstytucji zapisany został obowiązek zapewnienia osobom chorym i cierpiącym realnego i równego dostępu - niezależnie od ich sytuacji materialnej - do działań medycznych, leków i wyrobów medycznych poprzez przyjęcie odpowiednich uregulowań prawnych. Natomiast Kodeks Etyki Lekarskiej uznaje walkę z bólem za etyczny obowiązek lekarza, w szczególności poprzez łagodzenie do końca cierpienia chorych w stanach terminalnych (art. 29).

Dostępne metody leczenia bólu

Z kolei z art. 6 ust. 1 Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wynika, że każdy chory ma prawo oczekiwać stosowania metod, które odpowiadają aktualnie dostępnej wiedzy medycznej również w zakresie podejmowania działań uśmierzających ból. Zobowiązanie podmiotów leczniczych do wdrożenia standardów leczenia bólu niezależnie od jego przyczyny ma zagwarantować chorym prawo do leczenia bólu w 3 obszarach: operacyjnego, towarzyszącego diagnostyce oraz terapii innych schorzeń.

Leczenie przeciwbólowe w szpitalu za darmo

Osoba uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z chwilą przyjęcia do szpitala lub innej placówki leczniczej wykonującej stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne oraz przy wykonywaniu zabiegów leczniczych i pielęgnacyjnych, diagnostycznych i rehabilitacyjnych, a także przy udzielaniu pomocy w stanach nagłych, ma prawo do bezpłatnych leków i wyrobów medycznych, jeżeli są one konieczne do wykonania świadczenia.

Oznacza to, iż w trakcie trwania hospitalizacji, do dnia wypisu włącznie, szpital jest zobowiązany uposażać pacjenta w niezbędne leki i wyroby medyczne, również w zakresie działania przeciwbólowego.

3 szczeble kontroli bólu

Zgodnie ze światowymi standardami każda osoba odczuwająca ból ma prawo do jego pełnej kontroli, co jest możliwe dzięki zastosowaniu odpowiednich strategii terapeutycznych. W 1986 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała standardy farmakologicznego leczenia bólu zwane drabiną analgetyczną. Jej 3 szczeble tworzą kompleksową strategię bezpiecznego, umiejętnego i efektywnego stosowania leków przeciwbólowych. Przeprowadzone badania kliniczne wykazały, że farmakoterapia zgodna z trójstopniową drabiną analgetyczną WHO pozwala na pełną kontrolę bólu u ok. 70-90% pacjentów.

Boli? Dzwoń do Rzecznika Praw Pacjenta

W sytuacjach, w których pacjenci cierpiący na choroby nowotworowe mają utrudniony dostęp do leczenia bólu, powinni się niezwłocznie zgłosić do biura Rzecznika Praw Pacjenta. Każda osoba kontaktująca się z biurem otrzyma niezbędne informacje, jakie kroki powinna podjąć w danej sytuacji oraz jakie przysługują jej środki prawne, a w sytuacji tego wymagającej podjęte zostaną czynności wyjaśniające daną kwestię. Najszybszą formą kontaktu będzie telefon pod numer bezpłatnej ogólnopolskiej infolinii - 800-190-590, czynnej od poniedziałku do piątku w godzinach 9-21.

W sytuacji, gdy otrzymane informacje uprawdopodabniają naruszenie praw pacjenta, Rzecznik wszczyna postępowanie wyjaśniające. Jego przedmiotem może być np. naruszenie prawa do świadczeń zdrowotnych.

Kiedy z bólem do lekarza?

  • Gdy pojawia się częściej niż zwykle, kilka razy w miesiącu.
  • Zmienia swój charakter.
  • Pojawia się w innym miejscu ciała niż dotychczas.
  • Ma większe nasilenie niż zwykle.
  • Nie pomagają leki przeciwbólowe, które zwykle pomagały.
  • Towarzyszą mu inne objawy, np. nudności, krwawienie, zawroty głowy, nadmierna senność, zaczerwienienie stawu, ogólne osłabienie, niedowład kończyn, zaburzenia mowy.
  • Ból trwa pomimo wygojenia rany pooperacyjnej lub wyleczenia choroby podstawowej, np. półpaśca.
  • Trwa dłużej niż 3 miesiące.
  • Pogarsza lub uniemożliwia codzienne funkcjonowanie (absencja w miejscu pracy, pogorszenie jakości snu, obniżony nastrój, kłopoty z wykonywaniem prostych domowych czynności).

Kiedy iść do poradni leczenia bólu?

Wybierz się do poradni leczenia bólu w następujących sytuacjach:

  • Gdy odczuwasz brak lub niewielką skuteczność dotychczasowego leczenia.
  • Gdy obserwujesz u siebie szybkie narastanie zapotrzebowania na leki przeciwbólowe.
  • Gdy występują u Ciebie objawy niepożądane po zastosowanym leczeniu.
  • Gdy są wskazania do zastosowania inwazyjnych metod leczenia.
  • Gdy lekarze mają trudności z postawieniem właściwego rozpoznania zespołu bólowego.

Ból przewlekły wymaga wielokierunkowego postępowania, obejmującego farmakoterapię, blokady terapeutyczne, zabiegi neurodestrukcyjne (np. termolezja), neuromodulację (akupunktura), rehabilitację i psychoterapię. Tak złożoną opiekę zapewniają specjalistyczne poradnie leczenia bólu, gdzie pacjenci korzystają z programu, którego efektem jest nie tylko zmniejszenie bólu, ale także powrót do aktywności rodzinnej i społecznej.

W wielu badaniach wykazano, że stosowanie jednocześnie więcej niż jednej metody daje znacznie lepsze efekty niż te same sposoby wykorzystywane oddzielnie w różnym czasie. Pacjent powinien mieć skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu lub dowolnego specjalisty, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Wyznaczany jest termin wizyty (osoby z bólem w przebiegu choroby nowotworowej są przyjmowane w trybie pilnym), na którą pacjent powinien zgłosić się z dokumentacją medyczną dotyczącą jego schorzenia (także chorób współistniejących), w tym listą leków, które przyjmuje lub przyjmował, oraz wynikami wykonanych badań diagnostycznych.

Po zapoznaniu się z historią choroby i zbadaniu chorego lekarz proponuje postępowanie terapeutyczne. Na następnej stronie przedstawiamy naturalne sposoby walki z bólem.

Artykuł ukazał się w wydaniu papierowym O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą Lipiec 2019.

Pozostałe artykuły

Triaż - sortowanie na szpitalnych oddziałach ratunkowych

Triaż - sortowanie na szpitalnych oddziałach ratunkowych

Dramatyczne historie 2 pacjentów, którzy umarli w placówce medycznej niemal na oczach lekarzy, po wielogodzinnym oczekiwaniu na udzielenie pomocy, wstrząsnęły całym krajem. I postawiły przed służbą zdrowia istotne pytanie: jak tego uniknąć w przyszłości? Na razie swoją propozycję przedstawiło Ministerstwo Zdrowia.

RODO - w przychodni bez nazwisk? Nie do końca.

RODO - w przychodni bez nazwisk? Nie do końca.

Lekarz staje w drzwiach gabinetu i, patrząc w kartę, mówi: "jako że w związku z RODO nie mogę używać nazwisk, zapraszam pana z hemoroidami" - tego typu anegdoty o tym, jak personel placówek medycznych radzi sobie z przepisami rozporządzenia o ochronie danych osobowych, krążą wśród pacjentów. Niestety czasami są niepokojąco bliskie prawdy. Zatem jak po wejściu w życie regulacji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) powinno wyglądać przetwarzaniem danych osobowych w placówkach medycznych. Co wolno rejestratorce, a co lekarzowi? I czego możemy się spodziewać w szpitalu?

E-skierowania i e-zwolnienia

E-skierowania i e-zwolnienia

18 lutego Minister zdrowia prof. Łukasz Szumowski oraz wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński na konferencji prasowej w Centrum Olimpijskim w Warszawie opowiedzieli, jakie są zalety elektronicznego skierowania oraz jak szybko i prosto można je zrealizować.

Jak wezwać pomoc w górach?

Jak wezwać pomoc w górach?

Odpowiednie zaplanowanie wyprawy w góry i przygotowanie się do niej jest podstawą bezpiecznego przemierzania szlaków. Podobnie jak wybór trasy narciarskiej pod kątem własnych możliwości oraz warunków atmosferycznych. Czasem jednak zdarzają się nieprzewidziane wypadki - uraz, zmiana pogody, lawina. Wtedy ratownicy z Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego ruszają na pomoc. Wiele osób decyduje się też na zagraniczny wyjazd w czasie ferii lub wakacji. Gdzie w razie potrzeby szukać pomocy poza miejscem zamieszkania lub na obczyźnie? I z czym się liczyć?

Ustawa „Za życiem” - Na co może liczyć przyszła matka?

Ustawa „Za życiem” - Na co może liczyć przyszła matka?

Ustawa "Za życiem" określa uprawnienia ciężarnych i ich rodzin do wsparcia w zakresie dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej i diagnostyki prenatalnej, zapewnienia odpowiednich świadczeń w okresie ciąży, porodu i połogu, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży powikłanej oraz w sytuacji niepowodzeń położniczych, jak również pomocy zarówno zdrowotnej, jak i socjalnej. Bez względu na przebieg ciąży wszystkie przyszłe matki mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Skrining i badania przesiewowe

Skrining i badania przesiewowe

Najczęściej prowadzone są w ramach programów profilaktyki i leczenia konkretnych chorób. Nazywane są też skriningowymi (od angielskiego słowa screening). Mogą obejmować całą populację lub, co zdarza się znacznie częściej, jedynie grupy wysokiego ryzyka (dotyczy to, m.in. profilaktyki cukrzycy i nowotworów piersi).

Dobrowolne ubezpieczenie w ramach NFZ

Dobrowolne ubezpieczenie w ramach NFZ

Ukończenie studiów albo utrata pracy etatowej automatycznie wiążą się z brakiem prawa do ubezpieczenia zdrowotnego, a co za tym idzie do możliwości korzystania z leków refundowanych oraz szeroko pojętej pomocy medycznej. Co zatem zrobić, jeśli właśnie zakończyło się naukę, a o pracy na etacie można tylko pomarzyć?

Czym jest tajemnica lekarska?

Czym jest tajemnica lekarska?

Przedostatni akapit przysięgi Hipokratesa głosi: "cokolwiek bym podczas leczenia, czy poza nim, z życia ludzkiego ujrzał, czy usłyszał, czego nie należy na zewnątrz rozgłaszać, będę milczał, zachowując to w tajemnicy".

Zintegrowany Informator Pacjenta (ZIP)

Zintegrowany Informator Pacjenta (ZIP)

Chcesz odtworzyć historię swoich wizyt u lekarza? A może sprawdzić swoje zrealizowane recepty? Wszystkie te dane znajdziesz w Zintegrowanym Informatorze Pacjenta (ZIP). To wygodne internetowe narzędzie dla pacjentów.

Zwrot kosztów leczenia w ramach dyrektywy transgranicznej

Zwrot kosztów leczenia w ramach dyrektywy transgranicznej

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej powstała w celu ulepszenia funkcjonowania usług medycznych.

Skierowanie lekarskie - kiedy jest potrzebne?

Skierowanie lekarskie - kiedy jest potrzebne?

Prawo określa, do jakich specjalistów możemy się wybrać bez skierowania. Prócz lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) są to m.in. ginekolog, dentysta oraz psychiatra. W 2015 r. listę lekarzy, których możemy odwiedzić bez skierowania, zawężono, wyłączając z niej dermatologów i okulistów.

Rejestracja wizyty w placówce medycznej krok po kroku

Rejestracja wizyty w placówce medycznej krok po kroku

Syn, będący już studentem, poszedł do lekarza rodzinnego. Jednak w systemie e-WUŚ wyświetlił się na czerwono (to oznacza, że nie znajduje się wśród osób ubezpieczonych - przyp. red.) i odmówiono mu przyjęcia na wizytę w ramach NFZ. Syn jest zgłoszony do ubezpieczenia przez mojego pracodawcę, więc sprawa wydała mi się dziwna. Sprawdziłam w kadrach, jednak tam wszystko było w porządku i syn był zgłoszony do ubezpieczenia. Jednak gdy zadzwoniłam do ZUS, dowiedziałam się, że nie jestem płatnikiem składki, więc nie mogę otrzymać informacji - napisała do nas Anna z Wodzisławia.

Błędy lekarskie

Błędy lekarskie

Każdy z nas słyszał to określenie, każdy też może przytoczyć jego przykłady. Dlatego zaskoczeniem może być informacja, że termin ten nie jest zdefiniowany ustawowo. Bo choć zarówno w języku potocznym, jak i prawnym funkcjonują określenia: błąd medyczny, błąd w sztuce lekarskiej, czy też błąd lekarski, to jednak Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta posługuje się sformułowaniem "zdarzenie medyczne".

Uzdrowisko - jak przygotować się na wyjazd?

Uzdrowisko - jak przygotować się na wyjazd?

Wyjazd jest kontynuacją leczenia specjalistycznego lub szpitalnego. Jego celem jest rehabilitacja, terapia chorób przewlekłych oraz szeroko pojęta profilaktyka. W uzdrowisku można to robić na 3 sposoby: w sanatorium, w szpitalu sanatoryjnym albo ambulatoryjnie.

Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień

Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień

Aż 8 mln dorosłych Polaków cierpi na różnego rodzaju problemy i zaburzenia psychiczne. To aż 1/4 mieszkańców! Gdyby w statystykach uwzględnić dzieci i młodzież, wówczas liczba ta wzrosłaby do 12 mln.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Przezorny zawsze ubezpieczony - mówi stare porzekadło i nie kłamie. Jeśli planujesz wyjechać zimą np. na narty w Alpach, koniecznie zadbaj o ubezpieczenie zdrowotne, w razie potrzeby które pozwoli Ci skorzystać z bezpłatnej wizyty u lekarza.

Zasady refundacji leków

Zasady refundacji leków

Jakie są zasady wpisywania na listę leków refundowanych, czyli takich, do których dopłaca nam Narodowy Fundusz Zdrowia? Kto może je kupić? Jak powstaje istotny dla polskich pacjentów wykaz leków, za które płacimy niższe kwoty?

Sieć szpitali

Sieć szpitali

System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), popularnie określany siecią szpitali, zaczął obowiązywać 1 października 2017 r. Na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia można znaleźć wykaz szpitali, które zakwalifikowały się do sieci w poszczególnych regionach. Jakie zmiany niesie to dla pacjentów?

Prawa honorowego krwiodawcy

Prawa honorowego krwiodawcy

Krwiodawstwo jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Jednak aby docenić poświęcenie tych osób, państwo lub podmioty prywatne przyznają im różnego rodzaju przywileje.

Prawa kobiet w ciąży

Prawa kobiet w ciąży

Bez względu na to, czy przed zajściem w ciążę posiadałaś ubezpieczenie zdrowotne, czy nie, podczas oczekiwania na dziecko możesz liczyć na pełną opiekę medyczną oraz przywileje w przychodniach i aptekach.

Wizyty lekarskie poza miejscem zamieszkania

Wizyty lekarskie poza miejscem zamieszkania

Każdy ubezpieczony wybiera swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, wypełniając odpowiednią deklarację. Z oczywistych względów to do niego udajemy się na wizytę w razie nagłego zachorowania, urazu czy konieczności przepisania leków. Co jednak zrobić, kiedy potrzebujemy pomocy medycznej w czasie wakacyjnego wyjazdu?

Pozostałe raporty

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store

Zdrowie publiczne

Czym jest zdrowie publiczne? Jeżeli interesują cię ciekawe zagadnienia związane ze zdrowiem i zdrowym stylem życia, to koniecznie powinieneś śledzić na bieżąco nasz dział, w którym publikujemy raporty specjalne, których tematem jest zdrowie publiczne.

Nasze zdrowie jest czymś, o czym zwykle nie myślimy za dużo, a dopiero kiedy pojawia się kłopoty, to reagujemy. Tymczasem wielu codziennym dolegliwościom można zapobiec, jeżeli posiadać będziemy przynajmniej podstawową wiedzę na temat różnych zagrożeń.

Wiedz więcej!

Wśród najciekawszych tekstów, które warto przeczytać, z pewnością znajdują się te poświęcone zagadnieniom chorób nowotworowych, długości życia bądź też sposobów przeciwdziałania osteoporozie. Osoby, które fascynują się zagadnieniem możliwości wydłużania ludzkiego życia, z pewnością zaciekawi artykuł pokazujący przyszłościowe możliwości rozwoju technologii, dzięki którym możliwe będzie przeniesienie ludzkiej pamięci na urządzenie komputerowe bądź badania związane z kriogeniką. Oprócz informacji, związanych z prób wydłużenia życia przy pomocy inżynierii genetycznej w raporcie znaleźć można także informację o zdrowych nawykach, które charakteryzują mieszkańców tak zwanych niebieskich stref, czyli obszarów, gdzie ludzie żyją dłużej niż przeciętnie.

Kobiety, zwłaszcza w okolicach pięćdziesiątego roku życia koniecznie powinny zapoznać się z artykułami dotyczącymi osteoporozy, gdyż dzięki tym tekstom rozwiać można wiele mitów związanych z tą chorobą, a także poznać sposoby, które pomogą się przed nią uchronić. Osteoporoza jest zmorą dzisiejszych czasów, jednak przy pomocy odpowiedniej dawki ruchu oraz prawidłowego odżywiania można spowolnić postępowanie osteoporozy, co gwarantuje lepszą jakość życia w starszym wieku.