Wymowne grafiki

Nadciśnienie tętnicze: nowe normy

Artykuł pochodzi z magazynu

Holistic Health wrzesień - październik 2018

Kup ten numer

Według danych statystycznych prawie 11 mln Polaków cierpi na nadciśnienie tętnicze. Szacuje się, że do 2025 r. na całym świecie liczba osób z tym schorzeniem przekroczy 1,5 mld i nadal będzie rosła.

Nadciśnienie tętnicze: nowe normy

Zespół amerykańskich ekspertów (m.in. z American College of Cardiology, American Heart Association i American Society of Hypertension) zmienił w 2017 r. zasady diagnozowania nadciśnienia tętniczego na podstawie pomiaru ciśnienia krwi. Ciśnienie skurczowe powyżej 130 mm Hg jest uznawane za stan chorobowy, co jest kryterium o wiele ostrzejszym od obowiązującego w normach europejskich1.

Eksperci podkreślają, że obowiązujące normy są dla wielu chorych na nadciśnienie nieosiągalne, dlatego zarówno w Europie, jak i USA istnieją zalecenia odnoszące się do diagnozowania tej choroby, które są mniej restrykcyjne i określają satysfakcjonujący poziom ciśnienia krwi w odniesieniu do różnych grup pacjentów1

Nadciśnienie: niekorzystne zależności

  • Jeśli ciśnienie krwi mierzone w obecności lekarza ma wyższe wartości niż podczas pomiaru w domu, jest to skutek tzw. efektu białego fartucha
  • Im pacjent starszy, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia efektu białego fartucha
  • Im wyraźniejszy efekt białego fartucha, tym większe ryzyko incydentu sercowo-naczyniowego
  • Prawdopodobieństwo wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego rośnie wraz z wiekiem pacjenta2
  • Ostra choroba, ból, stres, przemęczenie mogą zaburzać w sposób krótkoterminowy wartość ciśnienia - należy w takiej sytuacji powstrzymać się od ustalania wiążącego rozpoznania

Skala zagrożenia nadciśnieniem w Polsce

  • prognozuje się, że 15 mln Polaków będzie cierpiało na nadciśnienie tętnicze w 2035 r.
  • obecnie aż 30% przypadków nadciśnienia nie zostaje rozpoznanych
  • 9% pacjentów mimo zdiagnozowanego nadciśnienia tętniczego nie podejmuje leczenia
  • terapia w przypadku 36% chorych nie przynosi oczekiwanych rezultatów
  • 26% pacjentów udaje się leczyć skutecznie3

Według nowych wytycznych lekarze w USA w przypadku zdiagnozowania nadciśnienia tętniczego 1. stopnia powinni zalecić pacjentowi wyłącznie modyfikację stylu życia, o ile 10-letnie ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych wynosi mniej niż 10%.

Leczenie farmakologiczne ma być brane pod uwagę wtedy, gdy to ryzyko jest większe, a także u pacjentów ze stwierdzoną chorobą układu krążenia, cukrzycą lub przewlekłą niewydolnością nerek. Eksperci podkreślają, że wtórne nadciśnienie tętnicze może być przyczyną1:

  • nadciśnienia opornego na leczenie
  • nadciśnienia wywołanego przez niektóre leki
  • nagłego rozwoju nadciśnienia
  • nadciśnienia u pacjentów poniżej 30. roku życia
  • zaostrzenia dobrze dotychczas kontrolowanego nadciśnienia tętniczego
  • powikłań narządowych o wiele bardziej zaawansowanych niż zwykle występujące w danym stadium nadciśnienia
  • rozwoju nadciśnienia złośliwego (przyspieszonego)
  • nadciśnienia u pacjentów powyżej 65. roku życia
  • niedoboru potasu z innej przyczyny niż stosowanie diuretyków

Jeszcze w tym roku mają powstać nowe wytyczne medyczne dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Europie. Do tego czasu zaleca się lekarzom dystans wobec stanowiska amerykańskiego.

Naukowcy udowodnili, że leczenie hipertensji może mieć również negatywne skutki, dlatego powinno być prowadzone z dużą ostrożnością

Nadciśnienie: co wpływa na efekty terapii?

Podstawowym zaleceniem, jakie słyszą pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w USA, jest przejście na dietę DASH (przedstawiamy ją w temacie numeru) lub inną dietę niskosodową. Należy również odstawić alkohol, spożywać więcej produktów bogatych w potas oraz podejmować regularnie aktywność fizyczną.

Amerykańscy eksperci widzą zasadność terapii lekami z grupy inhibitorów ACE, antagonistami receptora angiotensynowego (ARB), diuretykami tiazydowymi lub tiazydopochodnymi oraz blokerami kanału wapniowego. Ich zdaniem nie ma wystarczających dowodów na to, że stosowanie beta-blokerów w początkowym okresie leczenia jest skuteczne. Odradzają ponadto łączenie podczas terapii leków z grupy ACEI, ARB i inhibitorów reniny, zalecają natomiast comiesięczne wizyty kontrolne u lekarza.

Dlaczego w niektórych przypadkach terapia jest nieskuteczna?

  • Nadciśnienie tętnicze bywa lekooporne, co oznacza, że mimo stosowania 3 leków hipotensyjnych z różnych grup poziom ciśnienia krwi nie spada <140/90 mm Hg
  • Pacjent nie zażywa leków zgodnie z zaleceniami (nie pamięta o przyjęciu kolejnej dawki)
  • Chory w ogóle nie przyjmuje leków i to ukrywa

W jednej z analiz wykazano, że 47% pacjentów nie przestrzegało zaleceń lekarza, z czego:

  • 23% osób przyjmowało tylko niektóre leki
  • 24% osób nie przyjmowało żadnych leków

Aż 53% chorych z opornym nadciśnieniem tętniczym nie przyjmuje żadnych leków

     

Badanie prowadzone w Wielkiej Brytanii i Czechach z udziałem 1348 chorych ujawniło:

  • nieprzestrzeganie zasad zaleconej terapii (UK - 41%, Czechy - 31%)
  • nieprzyjmowanie leków (UK - 14,5%, Czechy - 12%)
  • przewagę kobiet wśród pacjentów niestosujących się do zaleceń lekarza (65%)
  • zależność między wiekiem pacjentów a przestrzeganiem zasad farmakoterapii (im pacjent starszy, tym częściej się podporządkowuje - o 30% częściej co każde 10 lat życia)
  • zależność między liczbą przyjmowanych leków a ryzykiem popełnienia błędu w terapii (dodanie każdego kolejnego leku zwiększa to prawdopodobieństwo o 77%)
  • pomijanie przez pacjentów niektórych leków, zwłaszcza diuretyków

Zaskakujące skutki leczenia nadciśnienia

  • u ochotników z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego obniżanie ciśnienia skurczowego do wartości <120 mm Hg lub ciśnienia rozkurczowego do wartości <70 mm HG skutkowało wyższym ryzykiem wystąpienia medycznych zdarzeń niepożądanych, a nawet śmierci
  • u ochotników z przewlekłą chorobą nerek lepsza kontrola nadciśnienia wiązała się z mniejszym o 14% ryzykiem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny
  • u osób z izolowanym ciśnieniem skurczowym ≥145 mm Hg intensywne obniżanie tej wartości <130 mm Hg za pomocą walsartanu (antagonista receptora angiotestyny) skutkowało większym ryzykiem rozwoju miażdżycy4

Nadciśnienie: wnioski z badań

Nieskuteczność leczenia najczęściej wynika z oporności nadciśnienia tętniczego lub lekceważenia przez pacjentów zaleceń lekarza. Leczenie hipertensji w przypadku niektórych pacjentów jest efektywne, co jednak może się wiązać z ryzykiem wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego2.

Julia Cember

Bibliografia

  1. Prejbisz A., Januszewicz A.: Postępowanie w nadciśnieniu tętniczym w świetle wytycznych amerykańskich 2017. Med. Prakt., 2018; 2: 30-38
  2. Prejbisz A., Januszewicz W., Januszewicz A.: Nadciśnienie tętnicze – postępy 2017/2018. Med. Prakt., 2018; 6: 37-47
  3. K. Narkiewicz, prezentacja "Nadciśnienie tętnicze 2013: Polska na tle świata" na konferencji prasowej Ministerstwa Zdrowia, goo.gl/hyNtLV
  4. Hypertension, 2017; 69: 220-227

Zobacz także

Jak wygląda test na depresję?

Jak wygląda test na depresję?

Lekarze diagnozują tę chorobę na podstawie 2 dosyć uproszczonych testów, które nie są ...

Skończ z podjadaniem dzięki... jedzeniu

Skończ z podjadaniem dzięki... jedzeniu

Apetyt nie pozwala Ci schudnąć? Wszystko przez pewne neurony - przedstawiamy więc pokarmy ...

Dieta, która pomaga schudnąć

Dieta, która pomaga schudnąć

Czy ograniczenie ilości cukru w diecie pozwoli nam szybciej pozbyć się nadprogramowych kilogramów? ...

Cukrzyca i owoce

Cukrzyca i owoce

Są źródłem niezbędnych dla zdrowia witamin, dlatego specjaliści zalecają ich częste spożywanie. ...

Obowiązkowe szczepienia - jaka jest prawda?

Obowiązkowe szczepienia - jaka jest prawda?

W niektórych krajach wakcyny są przymusowe, ale czy odsetek dzieci szczepionych jest tam rzeczywiście ...

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Poznaj moc spiruliny

Poznaj moc spiruliny

Mikroalga z odległych Hawajów wspiera odtruwanie wątroby, przeciwdziała...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Leki nasenne podnoszą ciśnienie

Leki nasenne podnoszą ciśnienie

19 lipiec 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store