Tradycyjna medycyna chińska: smak słony kontra zimowy chłód

Artykuł pochodzi z magazynu

Holistic Health listopad - grudzień 2018

Kup ten numer

Starożytni Chińczycy budowali swoją wiedzę o funkcjonowaniu ludzkiego organizmu na podstawie obserwacji, że podlega on, podobnie jak cała przyroda, cyklom powiązanym z porami roku. Zimą natura zapada w głęboki sen, traci czujność, marnieje. Jak więc przygotować się na spotkanie z zimą, by uniknąć sezonowych chorób, nie marznąć i nie przytyć?

Jeśli będziemy się teraz odpowiednio odżywiać, zgodnie z zasadami pięciu przemian, to nie tylko sprawimy radość swojemu podniebieniu, lecz również uzyskamy korzyści zdrowotne. Wszystkie niezbędne produkty spożywcze, nawet pochodzące z odległych zakątków świata, są już u nas dostępne, a dla osób, które nie lubią spędzać czasu w kuchni, zasada pięciu przemian jest wprost idealna. Wystarczy zapamiętać, że każdy posiłek powinien zawierać wszystkie smaki, czyli słodki, słony, gorzki, kwaśny i ostry, oczywiście w odpowiedniej proporcji uzależnionej od stanu zdrowia i pory roku. Ważna jest także kolejność dodawania smaków według tak zwanego obiegu - jeśli więc rozpoczynamy gotowanie np. od przemiany drzewa, to potem dodajemy produkty charakterystyczne dla przemiany ognia, następnie przemiany ziemi, przemiany metalu i na koniec przemiany wody1 (patrz ramka: Gotowanie na śniadanie).

Produkty spożywcze przemiany wody należą do smaku słonego (rośliny strączkowe, ryby morskie, kałamarnice, ostrygi, kawior, kraby, małże, raki, sery pleśniowe, wieprzowina, mięso peklowane, szynka wolno dojrzewająca, mięso suszone, woda i oliwki, a z przypraw m.in. sól, sos sojowy i miso, czyli pasta ze sfermentowanej soi), a ich najważniejszym zadaniem jest ochrona i usprawnienie pracy organów pełniących funkcje wydalnicze (nerki, pęcherz moczowy). Energia zawarta w tych produktach służy do utrzymania ciepła. Jeśli mimo wszystko odczuwamy zimno i związany z tym dyskomfort, możemy włączyć do diety pożywienie ze smaku gorzkiego (mąka żytnia, kasza gryczana, uprażone zboża, amarantus, mak, brukselka, bakłażan, cykoria, endywia, karczoch, radiccio, rukola, sałata lodowa, koźlęcina, jagnięcina, baranina, kozie mleko i ser, grejpfruty, czarny bez i pigwa, a z przypraw m.in. bazylia, cząber, estragon, majeranek, kozieradka, świeże oregano, rozmaryn, tymianek, kurkuma, mniszek lekarski, szałwia, korzeń łopianu, piołun i przywrotnik).

Według tradycyjnej medycyny chińskiej spożywanie produktów należących do smaku słonego przyczynia się do zmiękczania złogów i guzów występujących w organizmie, a także zmniejsza sztywność stawów i mięśni

Jeśli chcemy rozkoszować się tonizującą kąpielą, wystarczy do wody w wannie wsypać trochę soli. Sól stosuje się również jako środek przeczyszczający. Można także płukać gardło słoną wodą, co przynosi ulgę w infekcjach. Przestrzeganie o tej porze roku odpowiedniej diety jest bardzo istotne, trzeba więc również wiedzieć, jakich produktów unikać. Otóż niewskazane jest spożywanie nabiału, który w medycynie chińskiej uchodzi za produkt wychładzający i śluzotwórczy, a w połączeniu z popularnymi zimą cytrusami zwiększa podatność organizmu na wszelkie infekcje, zwłaszcza dróg oddechowych. A więc z takiej przekąski jak jogurt z owocami pomarańczy czy mandarynki lepiej w nadchodzących miesiącach zrezygnować.

Zimą odradza się również spożywanie słodyczy. Cukier czyni w organizmie takie same szkody jak nabiał, działa wychładzająco i śluzotwórczo, co przy niskich temperaturach i wietrznej pogodzie otwiera wrota czynnikom patogennym. Zaburza on ponadto metabolizm, przyczyniając się do powstawania nadwagi

Jeśli chodzi o stanowisko tradycyjnej medycyny chińskiej w sprawie śniadania, jest ono jednoznaczne: w miesiącach jesienno-zimowych powinien to być posiłek sycący i ciepły2. Śledziona dzięki temu otrzymuje porcję energii, którą może obdzielić wszystkie narządy wewnętrzne, co skutkuje większą werwą w ciągu dnia oraz osuszeniem śluzu, czyli wzmacnia w organizmie energię obronną qi wei. Zimą można sobie pozwolić na śniadania naprawdę obfite, złożone z potraw, które są powszechnie uważane za obiadowe. Zalicza się do nich gęste zupy, warzywa przyrządzane na parze i potrawy z fasoli. Gdy rano nie dopisuje nam apetyt, warto do kawy dodać dwie, trzy łyżeczki oleju kokosowego, który jest nie tylko wspaniałym źródłem energii, ale też korzystnie oddziałuje na metabolizm. Osoby pragnące utrzymać prawidłową masę ciała powinny pić tak wzbogaconą kawę przez cały rok.

Gotowanie na śniadanie

Jak przygotować według pięciu przemian zupę, którą w tradycyjnej medycyny chińskiej zaleca się na śniadanie?

  • Pokroić w kostkę mięso z kurczaka lub kaczki (przemiana drzewa, smak kwaśny)
  • Wrzucić je do wrzątku (przemiana ognia, smak gorzki), gotować 15 min
  • Dodać pokrojone ziemniaki i grzyby (przemiana ziemi, smak słodki), gotować przez kolejne 15 min
  • Dodać przyprawy, takie jak pieprz, oregano, czosnek (przemiana metalu, smak ostry)
  • Przyprawić solą (przemiana wody, smak słony)

Sól, zaburzając yin i yang nerek, wpływa na yin i yang całego ciała. Ta zależność jest wyjątkowo niekorzystna, ponieważ może spowodować, że wskutek zaburzeń w funkcjonowaniu nerek i pęcherza przywitamy wiosnę w nie najlepszym stanie zdrowia. A więc ciepła zupa na śniadanie oraz odzież chroniąca przed wiatrem to podstawa! Oto najczęstsze objawy zaburzenia energii nerek: pogorszenie się słuchu; uczucie zimna w całym ciele; sztywnienie stawów, mięśni, zwłaszcza rano; wypadanie włosów, rozdwajanie końcówek; nieregularne miesiączki; obrzęki; odczuwanie lęku, brak poczucia bezpieczeństwa. Według tradycyjnej medycyny chińskiej możemy tych objawów uniknąć i powitać wiosnę w dobrym stanie zdrowia, jeśli jesienią i zimą będziemy się odżywiali według zasady pięciu przemian, czyli zdrowo i - jak już wiemy - smacznie.

Bożena Borzęcka

O AUTORCE

Dyplomowana bioenergoterapeutka, specjalistka leczenia chromoterapią (kolorami) oraz metodami Stibal i Choa Kok Sui. Z podróży po świecie wyniosła olbrzymie doświadczenie zawodowe. Jej zdaniem rozbudowane systemy naprawcze tradycyjnej medycyny chińskiej dają niewyczerpane możliwości pomocy pacjentom nawet w najbardziej skomplikowanych przypadkach.

 

Bibliografia

  1. Pitchford P., Healing with Whole Foods. Asian Traditions and Modern Nutrition, 1993, ISBN 1-55643-471-5
  2. Weidinger G., Tradycyjna Medycyna Chińska, 2016, ISBN 978-8365404-07-7

Zobacz także

Suplementy diety - czy są bezpieczne, jakie formy wybierać?

Suplementy diety - czy są bezpieczne, jakie formy wybierać?

Chcąc zadbać o swoje zdrowie, coraz częściej sięgamy po suplementy diety. Niestety nie wszystkie charakteryzują się taką samą jakością.

Żywność bez cukru, bez laktozy, naturalna - ujawniamy kłamstwa

Żywność bez cukru, bez laktozy, naturalna - ujawniamy kłamstwa

Reporterka śledcza Vani Hari ujawnia kłamstwa, jakie skrywa przemysł produktów z etykietami "wolne od ..." i "naturalny smak".

Chińskie terapie na polskim talerzu: smaki lata

Chińskie terapie na polskim talerzu: smaki lata

Według tradycyjnej medycyny chińskie wszystkie funkcje naszego organizmu są powiązane z porami roku, a szczególne znaczenie mają okresy przejściowe, gdy zima powoli zbliża się do wiosny albo wiosna do lata. Jednak również od nas zależy, czy towarzyszące temu procesy będą przebiegały prawidłowo. Ogromne znaczenie ma bowiem sposób żywienia.

Aspartam - szkodzi, czy jest bezpieczny?

Aspartam - szkodzi, czy jest bezpieczny?

Kontrowersje wokół aspartamu, sztucznego środka słodzącego, nie milkną od ponad czterech dekad. Badania wskazujące na jego szkodliwość są odrzucane przez instytucje zdrowotne jako nieprzekonujące. Jednocześnie mamy coraz więcej danych, z których wynika, że aspartamu lepiej unikać. Ostatnio pojawiły się informacje dotyczące wpływu sztucznych słodzików, w tym aspartamu, na rozwój otyłości i cukrzycy. Czy jest się czego bać?

Zdrowa przekąska, która dodaje energii

Zdrowa przekąska, która dodaje energii

Co jeść, żeby mieć więcej energii? Po pracy padam i ciągle jestem śpiąca. Są gorsze i lepsze momenty, ale generalnie brakuje mi chęci do czegokolwiek. M.P.

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Zioło silne jak antybiotyk

Zioło silne jak antybiotyk

16 sierpień 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store