Tradycyjna medycyna chińska: smak słony kontra zimowy chłód

Artykuł pochodzi z magazynu

Holistic Health listopad - grudzień 2018

Kup ten numer

Starożytni Chińczycy budowali swoją wiedzę o funkcjonowaniu ludzkiego organizmu na podstawie obserwacji, że podlega on, podobnie jak cała przyroda, cyklom powiązanym z porami roku. Zimą natura zapada w głęboki sen, traci czujność, marnieje. Jak więc przygotować się na spotkanie z zimą, by uniknąć sezonowych chorób, nie marznąć i nie przytyć?

Jeśli będziemy się teraz odpowiednio odżywiać, zgodnie z zasadami pięciu przemian, to nie tylko sprawimy radość swojemu podniebieniu, lecz również uzyskamy korzyści zdrowotne. Wszystkie niezbędne produkty spożywcze, nawet pochodzące z odległych zakątków świata, są już u nas dostępne, a dla osób, które nie lubią spędzać czasu w kuchni, zasada pięciu przemian jest wprost idealna. Wystarczy zapamiętać, że każdy posiłek powinien zawierać wszystkie smaki, czyli słodki, słony, gorzki, kwaśny i ostry, oczywiście w odpowiedniej proporcji uzależnionej od stanu zdrowia i pory roku. Ważna jest także kolejność dodawania smaków według tak zwanego obiegu - jeśli więc rozpoczynamy gotowanie np. od przemiany drzewa, to potem dodajemy produkty charakterystyczne dla przemiany ognia, następnie przemiany ziemi, przemiany metalu i na koniec przemiany wody1 (patrz ramka: Gotowanie na śniadanie).

Produkty spożywcze przemiany wody należą do smaku słonego (rośliny strączkowe, ryby morskie, kałamarnice, ostrygi, kawior, kraby, małże, raki, sery pleśniowe, wieprzowina, mięso peklowane, szynka wolno dojrzewająca, mięso suszone, woda i oliwki, a z przypraw m.in. sól, sos sojowy i miso, czyli pasta ze sfermentowanej soi), a ich najważniejszym zadaniem jest ochrona i usprawnienie pracy organów pełniących funkcje wydalnicze (nerki, pęcherz moczowy). Energia zawarta w tych produktach służy do utrzymania ciepła. Jeśli mimo wszystko odczuwamy zimno i związany z tym dyskomfort, możemy włączyć do diety pożywienie ze smaku gorzkiego (mąka żytnia, kasza gryczana, uprażone zboża, amarantus, mak, brukselka, bakłażan, cykoria, endywia, karczoch, radiccio, rukola, sałata lodowa, koźlęcina, jagnięcina, baranina, kozie mleko i ser, grejpfruty, czarny bez i pigwa, a z przypraw m.in. bazylia, cząber, estragon, majeranek, kozieradka, świeże oregano, rozmaryn, tymianek, kurkuma, mniszek lekarski, szałwia, korzeń łopianu, piołun i przywrotnik).

Według tradycyjnej medycyny chińskiej spożywanie produktów należących do smaku słonego przyczynia się do zmiękczania złogów i guzów występujących w organizmie, a także zmniejsza sztywność stawów i mięśni

Jeśli chcemy rozkoszować się tonizującą kąpielą, wystarczy do wody w wannie wsypać trochę soli. Sól stosuje się również jako środek przeczyszczający. Można także płukać gardło słoną wodą, co przynosi ulgę w infekcjach. Przestrzeganie o tej porze roku odpowiedniej diety jest bardzo istotne, trzeba więc również wiedzieć, jakich produktów unikać. Otóż niewskazane jest spożywanie nabiału, który w medycynie chińskiej uchodzi za produkt wychładzający i śluzotwórczy, a w połączeniu z popularnymi zimą cytrusami zwiększa podatność organizmu na wszelkie infekcje, zwłaszcza dróg oddechowych. A więc z takiej przekąski jak jogurt z owocami pomarańczy czy mandarynki lepiej w nadchodzących miesiącach zrezygnować.

Zimą odradza się również spożywanie słodyczy. Cukier czyni w organizmie takie same szkody jak nabiał, działa wychładzająco i śluzotwórczo, co przy niskich temperaturach i wietrznej pogodzie otwiera wrota czynnikom patogennym. Zaburza on ponadto metabolizm, przyczyniając się do powstawania nadwagi

Jeśli chodzi o stanowisko tradycyjnej medycyny chińskiej w sprawie śniadania, jest ono jednoznaczne: w miesiącach jesienno-zimowych powinien to być posiłek sycący i ciepły2. Śledziona dzięki temu otrzymuje porcję energii, którą może obdzielić wszystkie narządy wewnętrzne, co skutkuje większą werwą w ciągu dnia oraz osuszeniem śluzu, czyli wzmacnia w organizmie energię obronną qi wei. Zimą można sobie pozwolić na śniadania naprawdę obfite, złożone z potraw, które są powszechnie uważane za obiadowe. Zalicza się do nich gęste zupy, warzywa przyrządzane na parze i potrawy z fasoli. Gdy rano nie dopisuje nam apetyt, warto do kawy dodać dwie, trzy łyżeczki oleju kokosowego, który jest nie tylko wspaniałym źródłem energii, ale też korzystnie oddziałuje na metabolizm. Osoby pragnące utrzymać prawidłową masę ciała powinny pić tak wzbogaconą kawę przez cały rok.

Gotowanie na śniadanie

Jak przygotować według pięciu przemian zupę, którą w tradycyjnej medycyny chińskiej zaleca się na śniadanie?

  • Pokroić w kostkę mięso z kurczaka lub kaczki (przemiana drzewa, smak kwaśny)
  • Wrzucić je do wrzątku (przemiana ognia, smak gorzki), gotować 15 min
  • Dodać pokrojone ziemniaki i grzyby (przemiana ziemi, smak słodki), gotować przez kolejne 15 min
  • Dodać przyprawy, takie jak pieprz, oregano, czosnek (przemiana metalu, smak ostry)
  • Przyprawić solą (przemiana wody, smak słony)

Sól, zaburzając yin i yang nerek, wpływa na yin i yang całego ciała. Ta zależność jest wyjątkowo niekorzystna, ponieważ może spowodować, że wskutek zaburzeń w funkcjonowaniu nerek i pęcherza przywitamy wiosnę w nie najlepszym stanie zdrowia. A więc ciepła zupa na śniadanie oraz odzież chroniąca przed wiatrem to podstawa! Oto najczęstsze objawy zaburzenia energii nerek: pogorszenie się słuchu; uczucie zimna w całym ciele; sztywnienie stawów, mięśni, zwłaszcza rano; wypadanie włosów, rozdwajanie końcówek; nieregularne miesiączki; obrzęki; odczuwanie lęku, brak poczucia bezpieczeństwa. Według tradycyjnej medycyny chińskiej możemy tych objawów uniknąć i powitać wiosnę w dobrym stanie zdrowia, jeśli jesienią i zimą będziemy się odżywiali według zasady pięciu przemian, czyli zdrowo i - jak już wiemy - smacznie.

Bożena Borzęcka

O AUTORCE

Dyplomowana bioenergoterapeutka, specjalistka leczenia chromoterapią (kolorami) oraz metodami Stibal i Choa Kok Sui. Z podróży po świecie wyniosła olbrzymie doświadczenie zawodowe. Jej zdaniem rozbudowane systemy naprawcze tradycyjnej medycyny chińskiej dają niewyczerpane możliwości pomocy pacjentom nawet w najbardziej skomplikowanych przypadkach.

 

Bibliografia

  1. Pitchford P., Healing with Whole Foods. Asian Traditions and Modern Nutrition, 1993, ISBN 1-55643-471-5
  2. Weidinger G., Tradycyjna Medycyna Chińska, 2016, ISBN 978-8365404-07-7

Zobacz także

Chiński masaż tuina

Chiński masaż tuina

Ta metoda to nieoceniona "apteczka" na wszelkie dolegliwości dziecięce.

Metoda Montessori - daj dziecku skrzydła

Metoda Montessori - daj dziecku skrzydła

Czy istnieje sposób nauczania idealny dla każdego dziecka? Być może odpowiedzią na to pytanie jest metoda opracowana przez włoską pediatrę Marię Montessori.

Złoty wiek - jak odwrócić proces starzenia?

Złoty wiek - jak odwrócić proces starzenia?

Nowe odkrycia naukowe sugerują, że da się przeprogramować komórki w celu odwrócenia procesów starzenia. Jak jednak dowiedziała się Cate Montana, również wiele naturalnych substancji może cofnąć tykający zegar.

Za empatię odpowiadają neurony lustrzane?

Za empatię odpowiadają neurony lustrzane?

Ludzka empatia nie jest jedynie wynikiem socjalizacji. To neurony lustrzane w mózgu sprawiają, że potrafimy rozumieć cudze zachowania i współodczuwać ich emocje. Te komórki reagują identycznie, kiedy sami doświadczamy określonych doznań i gdy obserwujemy je u innych.

Fuleren C60 - cząsteczka węgla, która wydłuża życie

Fuleren C60 - cząsteczka węgla, która wydłuża życie

Ta mało znana cząsteczka - jeden z najpotężniejszych przeciwutleniaczy - rewolucjonizuje opiekę zdrowotną i perspektywy długowieczności. Szczegółowo przedstawia ją Cate Montana.

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Poznaj moc spiruliny

Poznaj moc spiruliny

Mikroalga z odległych Hawajów wspiera odtruwanie wątroby, przeciwdziała...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Letnie zagrożenia dla skóry

Letnie zagrożenia dla skóry

14 czerwiec 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store