Chroniczne zmęczenie: 5 faktów

Myślisz, że o zespole przewlekłego zmęczenia wiesz już wszystko? Oto 5 mało znanych faktów o CFS.

1. Zmęczony? Rusz się!

Wyniki dotychczasowych badań sugerują, że u pacjentów leczonych z powodu zespołu przewlekłego zmęczenia (CFS) wysiłek fizyczny powoduje fizjologiczną odpowiedź układu immunologicznego, a indukowane nim stężenie cytokin różni się w zależności od nasilenia choroby i czasu jej trwania. W 2016 r. przeprowadzono badanie, w którym osoby z syndromem przewlekłego zmęczenia zakwalifikowano do grup stopniowanego wysiłku fizycznego (GET), przerywanego wysiłku fizycznego (IE) oraz standardowej opieki. Na początku eksperymentu u uczestników określono poziom limfocytów. Uczeni wyodrębnili te spośród nich, których było mniej u chorych niż u poddanych takiemu samemu badaniu zdrowych osób. Po trwającej 3 miesiące terapii powtórzono pomiary. Okazało się, że pacjenci z grupy stosującej przerywany wysiłek fizyczny mieli lepsze parametry krwi niż ci z pozostałych grup. Ćwiczenia normalizowały też poziomy cytokin7.

2. Zmutowane krwinki i chroniczne zmęczenie

Badacze z londyńskiego Imperial College zauważyli, że u osób chronicznie zmęczonych białe ciałka krwi zachowują się tak, jakby ich właściciele stale zmagali się z infekcją wirusową5. Uczeni mają nadzieję, że identyfikacja wyraźnych biologicznych zmian w genach białych krwinek doprowadzi do opracowania wiarygodnego testu krwi.

3. Bunt mitochondriów przyczyną zmęczenia?

Zespół przewlekłego zmęczenia potrafi całkowicie znokautować i wyłączyć z życia. Naukowcy coraz częściej wskazują, że choć chorobę charakteryzuje niejednolity przebieg, to wspólnym mianownikiem jest obniżony poziom energii komórkowej wynikający z dysfunkcji pewnych organelli, w których powstaje większość adenozynotrifosforanu (ATP)1. Mowa o mitochondriach. Na co dzień pracują one jak minielektrownie, które zasilają komórki w potrzebny do prawidłowego działania prąd - spalają kalorie z substancji odżywczych i w ten sposób wytwarzają energię.

Jednak ich działanie mogą zaburzyć stan zapalny, a także stres oksydacyjny oraz nitrozacyjny. W tym ostatnim przypadku wydzielany jest nadmiar tlenku azotu, który hamuje syntezę ATP2 w mitochondriach oraz upośledza wchłanianie witaminy B12. Stąd jej suplementacja jest jednym ze standardowych działań w terapii chronicznego zmęczenia. Stresowi oksydacyjnemu najlepiej zapobiegać, przyjmując regularnie antyulteniacze, np. koenzym Q10 lub ubichinol oraz witaminy C i E3.

4. Chroniczne zmęczenie: winne hormony?

Jedną z przyczyn chronicznego zmęczenia mogą być problemy z nadnerczami. Brak energii o poranku wskazuje na niedobór kortyzolu i DHEA, a także deficyt hormonów tarczycy. Uczucie wyczerpania w południe sugeruje deficyt hormonów tarczycy, podobnie jak częsta potrzeba snu. Choć w tym przypadku warto również zbadać poziom estradiolu. Jeśli zmęczenie dopada Cię najczęściej w okresie zimowym, może to być oznaką nadmiaru melatoniny.

Co zrobić? Należy ustalić poziomy: DHEA, kortyzolu (profil dzienny), progesteronu i hormonów tarczycy, a jeśli będą one w normie, trzeba określić stężenie estiolu, estradiolu, melatoniny oraz testosteronu. Zależnie od wyniku testów terapeuta medycyny alterneatywnej Günther H. Heepen zaleca uzupełnienie brakujących hormonów homeopatycznymi specyfikami oraz przeprowadzenie jednej z 2 opracowanych przez siebie terapii. Ponadto radzi przyjmowanie soli Schüsslera - rano sól nr 2 Calcium phoshoricum D6, przed obiadem sól nr 5 Kalium phoshoricum D6 i przed kolacją sól nr 7 Magnesium phoshoricum D6.

Heepen zachęca również do masowania stref refleksyjnych odpowiadających nadnerczom (m.in. wewnętrznej strony środkowego palca, kolana na wysokości rzepki oraz na zewnętrznej stronie goleni, 2 szerokości dłoni poniżej rzepki i na wewnętrznej stronie podudzia do kostki lub na środkowej części zewnętrznego brzegu małżowiny usznej).

Gdy przyczyna CFS ma podłoże hormonalne, warto wprowadzić do jadłospisu czosnek, buraki ćwikłowe, szparagi, ananasy, banany i pomarańcze. Pomocne mogą też okazać się preparaty z żeń-szeniem, bowiem wspomagają wydolność organizmu6.

5. Słodycze i chroniczne zmęczenie

Niektóre badania powiązały zespół chronicznego zmęczenia z nadmiernym spożyciem cukrów i substancji słodzących w diecie. Okazuje się, że może ono dosłownie wypalać nasze mitochondria, a w niektórych przypadkach wręcz zmieniać ich funkcje, tak że sprzyjają one ugruntowaniu choroby. By się przed tym ustrzec, trzeba ograniczyć spożycie cukru do mniej niż 10 łyżeczek dziennie. Dzieci nie powinny jeść go więcej niż 3-4 łyżeczki dziennie. Należy pamiętać, że ukryty cukier czai się w wielu pakowanych, przetworzonych produktach spożywczych oraz sokach i napojach gazowanych4.

Artykuł ukazał się pt. "5 mało znanych faktów o CFS" w numerze Listopad 2018 >>

Bibliografia

  1. "Current Biology". 16 (14). Elsevier Science
  2. J. Chron. Fatigue Syndrom 8. 2001; 39-44
  3. Free Radical. Biol. Med. 39 2005; 584-589
  4. Curr Med Chem. 2018 Sep 26
  5. J Clin Pathol. 2004 Aug; 57(8): 891-893
  6. G. H. Heepen "Hormony pod kontrolą dzięki sprawdzonym metodom naturalnym", Wydawnictwo Jedność, Kielce 2015
  7. Med. Sci Sports Exerc 2016; 48: 1655-63

Zobacz także

Suplementy diety - czy są bezpieczne, jakie formy wybierać?

Suplementy diety - czy są bezpieczne, jakie formy wybierać?

Chcąc zadbać o swoje zdrowie, coraz częściej sięgamy po suplementy diety. Niestety nie wszystkie charakteryzują się taką samą jakością.

Żywność bez cukru, bez laktozy, naturalna - ujawniamy kłamstwa

Żywność bez cukru, bez laktozy, naturalna - ujawniamy kłamstwa

Reporterka śledcza Vani Hari ujawnia kłamstwa, jakie skrywa przemysł produktów z etykietami "wolne od ..." i "naturalny smak".

Chińskie terapie na polskim talerzu: smaki lata

Chińskie terapie na polskim talerzu: smaki lata

Według tradycyjnej medycyny chińskie wszystkie funkcje naszego organizmu są powiązane z porami roku, a szczególne znaczenie mają okresy przejściowe, gdy zima powoli zbliża się do wiosny albo wiosna do lata. Jednak również od nas zależy, czy towarzyszące temu procesy będą przebiegały prawidłowo. Ogromne znaczenie ma bowiem sposób żywienia.

Aspartam - szkodzi, czy jest bezpieczny?

Aspartam - szkodzi, czy jest bezpieczny?

Kontrowersje wokół aspartamu, sztucznego środka słodzącego, nie milkną od ponad czterech dekad. Badania wskazujące na jego szkodliwość są odrzucane przez instytucje zdrowotne jako nieprzekonujące. Jednocześnie mamy coraz więcej danych, z których wynika, że aspartamu lepiej unikać. Ostatnio pojawiły się informacje dotyczące wpływu sztucznych słodzików, w tym aspartamu, na rozwój otyłości i cukrzycy. Czy jest się czego bać?

Zdrowa przekąska, która dodaje energii

Zdrowa przekąska, która dodaje energii

Co jeść, żeby mieć więcej energii? Po pracy padam i ciągle jestem śpiąca. Są gorsze i lepsze momenty, ale generalnie brakuje mi chęci do czegokolwiek. M.P.

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Zgaś światło w sypialni dziecka

Zgaś światło w sypialni dziecka

13 wrzesień 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store