Nasze magazyny
Język profilaktyki współczesnej Polki: sprawność, sprawczość i autonomia
Przez lata w przestrzeni publicznej o profilaktyce mówiono językiem strachu – ryzyk, chorób i ich konsekwencji. Raport pokazuje jednak, że dla dzisiejszej Polki to nie lęk przed chorobą najskuteczniej mobilizuje kobiety.
Najważniejszą motywacją do dbania o zdrowie jest chęć zachowania sprawności i samodzielności (51,1%), a także dobre samopoczucie i wygląd (38,1%). Dla bliskich chce być zdrowymi jedynie 32,2% kobiet, przy czym motywacja ta jest najsilniejsza w grupie 30–44 lata (43,5%).
W Gedeon Richter od lat działamy w ramach inicjatywy "W kobiecym interesie"¹, wsłuchując się w potrzeby kobiet i zachęcając je do dbania o zdrowie. Wiemy, że to właśnie zdrowie pozwala kobietom realizować to, co dla nich ważne. Dlatego chcemy być blisko kobiet na różnych etapach życia i przypominać, że troska o siebie nie powinna schodzić na dalszy plan. To właśnie znaczy działać "W kobiecym interesie"– podkreśla Agnieszka Boryś, Kierowniczka Działu PR Gedeon Richter Polska.
"Profilaktyka obejmuje różne działania, dostosowane m.in. do wieku, stanu zdrowia i indywidualnych czynników ryzyka. Ważnym elementem są m.in. coroczne wizyty kontrolne w gabinecie ginekologicznym, badania diagnostyczne oraz comiesięczne samobadanie piersi. Badania należy planować z uwzględnieniem aktualnych wytycznych oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Profilaktyka nie powinna być reakcją na objawy, ale nawykiem pozwalającym wcześniej wykrywać nieprawidłowości i skuteczniej dbać o zdrowie". - wyjaśnia dr n. med. Izabela Grabowska – Ekspertka ds. Edukacji Medycznej ALAB laboratoria - partnera tegorocznej edycji kampanii "W kobiecym interesie".
Jak rozumiemy dbanie o siebie?
Z badania wynika, że choć kobiety dobrze wiedzą, jak ważne jest zdrowie, w codziennym życiu bardzo często stawiają swoje potrzeby na końcu. Prawie połowa respondentek (49,2%) deklaruje, że często odkłada siebie na później, a poczucie to jest najsilniejsze wśród kobiet w wieku 30–44 lata (59,5%) oraz najmłodszych, w wieku 18–29 lat (57,7%).
Co istotne z punktu widzenia społecznego, odkładanie własnych potrzeb nie wynika jednak z posiadania dzieci (zgadza się z tym jedynie 50,8% kobiet z dziećmi i 45,2% bez dzieci). Najsilniej różnicuje je natomiast sytuacja materialna – w grupie o trudniejszej sytuacji odkładanie siebie deklaruje aż 59,3% Polek, wobec 38,6% w grupie o dobrej sytuacji.
A co z samym pojęciem dbania o siebie, co oznacza ono dla współczesnych kobiet? Dziś to już nie tylko zapewnienie zdrowia i sprawności ciała, choć to wciąż istotne dla 76,8% respondentek, ale niemal równie często dobrostan psychiczny i regeneracja (68,1%). Także sprawczość i stawianie granic (dla 22%), dogadzanie sobie czy rozwój i samorealizacja (8,1%).
Zdrowie intymne w oczach czterech pokoleń kobiet
Raport wskazuje na wyraźne różnice w podejściu do zdrowia intymnego na poszczególnych etapach życia. Największą otwartością charakteryzuje się grupa 18–29 lat, ze względu na większą otwartość na rozmowy o ciele w domu rodzinnym (39,4% swobodnie rozmawiało o miesiączce wobec 13,1% w grupie 60+).
Jednocześnie to właśnie młode kobiety odczuwają największy stres przed wizytą u lekarza – 38% obawia się oceny swojego przygotowania czy wyglądu, a prawie jedna piąta wprost deklaruje unikanie wizyt u ginekologa (19%).
Kobiety w wieku 30-44 lata, czyli te, u których odkładanie siebie na później osiąga najwyższy poziom, to jednocześnie grupa najczęściej odwiedzająca ginekologa (57,3% w ostatnim roku).
Choć nie jest to proste dla kobiet o najwyższej aktywności życiowej i zawodowej oraz pozostających pod największą presją czasu. I to właśnie brak czasu stanowi główną barierę profilaktyki zdrowotnej u 26% kobiet.
Dojrzałe kobiety 45-59 lat korzystają z opieki w sposób ustabilizowany co powoduje, że ponad połowa z nich (52,1%) ma wieloletnią relację ze stałym ginekologiem od ponad 3 lat, a zdrowie staje się dla nich ścisłym priorytetem życiowym (43,0%). Interesującym jest fakt, że dotyczy to kobiet, w których domach nie rozmawiało się przecież o zdrowiu intymnym.
Polki w grupie wiekowej 60 lat, deklarujące, że dbają o zdrowie ogólne, aby zachować sprawność i samodzielność (67,4%) to niestety również grupa, w której drastycznie spada regularność wizyt ginekologicznych (tylko 33,7% było u ginekologa w ostatnim roku). Prawie połowa kobiet (45,5%) tłumaczy to błędnym przekonaniem, że w ich wieku badania nie są już potrzebne.
Gdzie, niezależnie od wieku, są największe luki w kwestii profilaktyki zdrowia kobiet? Choć 67,7% Polek odwiedziło ginekologa w ciągu ostatnich dwóch lat, a cytologię wykonało 60,5% respondentek, badanie ujawnia niepokojące luki diagnostyczne w profilaktyce nowotworów piersi. Aż 39,6% kobiet nie wykonało w ciągu ostatnich dwóch lat ani USG piersi, ani mammografii, a comiesięczne samobadanie piersi deklaruje zaledwie 30,8% badanych.
Co dziś naprawdę jest "w kobiecym interesie"?
Zdecydowanie autonomia i sprawczość – co podkreśla aż 75,9% kobiet, rozumiane jako różne sposoby decydowania o sobie. Należą do nich m.in. niezależność, robienie tego, na co ma się ochotę, realizowanie marzeń, wolność w decydowaniu o własnym ciele i posiadaniu dzieci oraz bycie wysłuchaną i traktowaną poważnie. Ważne miejsce zajmują także zdrowie i ciało (59,2%) oraz dobrostan i czas dla siebie (42%).
Hasło "w kobiecym interesie" łączy więc w odpowiedziach kobiet możliwość decydowania o sobie z troską o własne zdrowie, ciało i dobre samopoczucie. Rzadziej jest kojarzone z solidarnością i prawami kobiet (22%) oraz z relacjami (jedynie 16,7%).
Autonomia i decydowanie o sobie są podobnie ważne dla najmłodszych i najstarszych kobiet (odpowiednio 34,3% i 34%), ale różnią się tym, czego ta autonomia dotyczy. Najmłodsze Polki częściej wiążą ją z wolnością decydowania o własnym ciele i posiadaniu dzieci (30,7%), natomiast wśród kobiet 60+ częściej pojawia się zdrowie, wskazuje je aż 48,7% kobiet w tym wieku.
Pełen raport z badania dostępny jest na: zdrowa-ona.pl.
O kampanii
Główną ideą 8. edycji ogólnopolskiej kampanii społecznej "W kobiecym interesie" organizowanej przez Gedeon Richter Polska, jest lepsze zrozumienie tego, co motywuje Polki do dbania o swoje zdrowie i co pomaga im przejść od świadomości do działania.
Tegoroczna odsłona pokazuje profilaktykę z pozytywnej perspektywy – nie przez pryzmat lęku przed chorobą, ale jako świadomą troskę o siebie, swoją przyszłość, niezależność i możliwość realizowania własnych planów. Profilaktyka zdrowotna od lat pozostaje jednym z ważnych obszarów zaangażowania Gedeon Richter Polska, dlatego projekt "W kobiecym interesie” po raz kolejny zachęca kobiety, by własne zdrowie i potrzeby traktowały jako jeden z najważniejszych zasobów i świadomie znajdowały dla niego miejsce wśród codziennych aktywności – jako ważną część tego, co leży w ich interesie.
W ramach tegorocznej edycji kampanii, organizowanej przez Gedeon Richter Polska, kobiety będą mogły bezpłatnie sprawdzić morfologię krwi, oznaczenie ferrytyny oraz kwasu foliowego. Badania można wykonać do 31 października 2026 r. w Punktach Pobrań ALAB laboratoria. Zasady udziału oraz szczegółowe informacje znajdują się na stronie kampanii www.zdrowa-ona.pl.
***
Gedeon Richter jest międzynarodową specjalistyczną firmą farmaceutyczną rozwijającą̨ swoją działalność́ na pięciu kontynentach. Firma pragnie zostać globalnym innowatorem w kilku kluczowych dziedzinach nauki, jednocześnie działając na rzecz zwiększenia dostępności leków na całym świecie.
1. Metoda badawcza: 9 indywidualnych wywiadów pogłębionych z kobietami z czterech grup wiekowych, następnie etap badania CAWI zrealizowanego na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 1000 kobiet w wieku 18 lat i więcej – zrekrutowanej przez IQS Sp. z o.o. Raport "W kobiecym interesie: 4 pokolenia Polek o zdrowiu kobiet i dbaniu o siebie" został opracowany na zlecenie Gedeon Richter Polska przez dr Zofię Małkowicz we wrześniu 2026 r. Raport powstał w ramach 8. edycji ogólnopolskiej kampanii społecznej "W kobiecym interesie".
