Nasze magazyny
Rośliny, które mają wpływ na poprawę naszej odporności
Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)
To najlepiej przebadana roślina immunostymulująca w fitoterapii. Zawarte w niej aktywne substancje aktywują makrofagi – komórki, które "pożerają" patogeny i prezentują ich fragmenty innym komórkom układu odpornościowego, przyspieszając reakcję obronną.
Badania wskazują, że regularne przyjmowanie jeżówki purpurowej może skracać czas trwania przeziębienia i łagodzić jego objawy, choć efekt profilaktyczny (zapobieganie zachorowaniu) jest słabszy niż efekt terapeutyczny po pojawieniu się pierwszych symptomów. Echinacea działa szczególnie wyraźnie u osób z już obniżoną odpornością, co sugeruje, że jej rola polega głównie na regulacji, a nie tylko na pobudzaniu układu odpornościowego.
Czarny bez (Sambucus nigra)
Owoce czarnego bzu są bogate w antocyjany, barwniki o silnym działaniu antyoksydacyjnym, które w badaniach in vitro wykazywały zdolność blokowania wnikania wirusów grypy do komórek gospodarza, poprzez wiązanie się z białkami otoczki wirusa. Dzięki temu zapobiegają infekcji i skracają czas trwania objawów grypy nawet o kilka dni.
Kwiat lipy (Tilia spp.)
Kwiat lipy tradycyjnie kojarzy się ze słodkawym smakiem herbatki na przeziębienie i nie jest to przypadek – zawarte w nim flawonoidy i śluzy roślinne łagodzą podrażnienie błon śluzowych górnych dróg oddechowych, napar działa też łagodne napotnie, co w wspomaga obniżanie gorączki. Ponadto kwiat lipy działa przeciwzapalnie i łagodnie wspomaga układ odpornościowy w walce z infekcjami sezonowymi.
Czosnek (Allium sativum)
To jedna z najlepiej przebadanych roślin leczniczych. Najważniejsza substancja czosnku, allicyna, powstaje dopiero po zmiażdżeniu lub przekrojeniu ząbka, gdy enzym allinaza reaguje z alliiną. Allicyna działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo, a badania dowodzą, że regularne spożywanie czosnku może zmniejszać częstość przeziębień, łagodzić ich przebieg i skracać czas trwania infekcji.
Macierzanka tymianek (Thymus vulgaris)
Olejek eteryczny tymianku zawiera tymol i karwakrol – fenole o silnym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym, potwierdzonym w badaniach m.in. wobec bakterii, odpowiedzialnych za infekcje dróg oddechowych. Tymianek tradycyjnie stosowany jest jako środek wykrztuśny i łagodzący kaszel, to cenny składnik syropów przeciwkaszlowych.
Rozmaryn (Rosmarinus officinalis)
Kwas rozmarynowy, główny aktywny składnik rozmarynu, ma silne właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne – neutralizuje wolne rodniki tlenowe i może hamować wydzielanie prozapalnych cytokin. Badania in vitro i na modelach zwierzęcych wskazują też na działanie przeciwbakteryjne rozmarynu, co czyni go interesującym kandydatem wspomagającym odporność.
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum)
Goździki są jednym z najbogatszych naturalnych źródeł eugenolu, substancji o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i antyoksydacyjnym, wykorzystywanym nawet w stomatologii jako środek znieczulający i antyseptyczny. Badania laboratoryjne pokazują, że ekstrakty z goździków hamują wzrost wielu szczepów bakterii, w tym opornych na antybiotyki, co wspomaga leczenie zakażeń górnych dróg oddechowych.
Migdałecznik chebułowiec (Terminalia chebula)
Znany w medycynie ajurwedyjskiej jako haritaki, ceniony jest przede wszystkim za wysoką zawartość tanin i witaminy C. Ekstrakty z owoców tej rośliny wykazują silne działanie antyoksydacyjne i mają zdolność modulowania odpowiedzi immunologicznej poprzez pobudzanie aktywności niektórych białych krwinek.
Melonowiec właściwy (Carica papaya)
Owoc papai to bogate źródło witaminy C i beta-karotenu (prekursora witaminy A), czyli składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania błon śluzowych i komórek odpornościowych. Przedmiotem badań były też liście papai, które stosuje się w celu wzmacniania odporności i hamowania stanów zapalnych.
Bylica roczna (Artemisia annua)
Jest źródłem artemizyniny, substancji, która zrewolucjonizowała leczenie malarii i za którego odkrycie Tu Youyou otrzymała Nobla w 2015 roku. W kontekście odporności bylica roczna jest badana głównie z uwagi na działanie przeciwzapalne – artemizynina reguluje szlaki metaboliczne, odpowiedzialne za wzbudzenie i przebieg reakcji zapalnej oraz wykazuje właściwości antyoksydacyjne. To roślina o silnym działaniu biologicznym, dlatego suplementacja wymaga rozwagi i najlepiej konsultacji ze specjalistą.
Tatarak (Acorus calamus)
Kłącze tataraku stosowano w polskiej medycynie ludowej jako środek wzmacniający i wspomagający trawienie, a niektóre badania wskazują także na jego właściwości antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne. Ponadto łagodzi dolegliwości trawienne, które często towarzysza infekcjom górnych dróg oddechowych oraz łagodzi podrażnienie gardła.
Trzeba jednak zachować szczególną ostrożność, ponieważ tatarak zawiera beta-azaron, związek, który w badaniach na zwierzętach wykazywał działanie genotoksyczne, a niektóre odmiany rośliny (szczególnie azjatyckie) zawierają go w znacznie wyższych stężeniach niż odmiany europejskie. To roślina, przy której warto jasno zaznaczyć w tekście, że długotrwałe lub wysokie dawki nie są rekomendowane, a jej stosowanie powinno być ograniczone i przemyślane.
- Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2023 Jun;27(4 Suppl):27-40
