1. Zmień pastę do zębów
Laurylosiarczan sodu (SLS) to detergent i środek pieniący będący składnikiem wielu past do zębów, który może odpowiadać za nawracające afty. Jak wykazało kilka badań, rozwijały się one znacznie rzadziej, gdy pacjenci sięgali po pastę wolną od SLS, w porównaniu do okresu stosowania preparatu zawierającego ten składnik1. Warto więc przestawić się na produkt w pełni naturalny, najlepiej pozbawiony też innych intensywnych chemikaliów.
2. Wypróbuj propolis
Ten naturalny środek przeciwzapalny i odkażający ma postać lepkiej żywicy, zbieranej przez pszczoły z pąków liściowych i kory drzew. W wielu kulturach propolis stanowi tradycyjne lekarstwo na afty, a jego skuteczność potwierdzają testy kliniczne. W pewnym badaniu okazało się, że u ludzi stosujących go miejscowo afty znikały szybciej niż u tych przyjmujących placebo2. Inny eksperyment wykazał, że codzienne przyjmowanie kapsułek z propolisem ogranicza częstość występowania nadżerek w jamie ustnej3.
3. Przetestuj lukrecję
W toku pewnego niewielkiego badania płukanka do jamy ustnej na bazie ciepłej wody, zawierająca lukrecję pozbawioną kwasu glicyryzynowego (deglycyrrhizinated liquorice – DGL), u większości pacjentów pozwalała uleczyć afty już w ciągu 3 dni4.
Plastry z lukrecją, umieszczane bezpośrednio na owrzodzonym miejscu, również okazały się skuteczne5. Deglicyryzowana lukrecja jest dostępna na rynku w postaci tabletek do żucia. Można też samodzielnie przyrządzić płukankę z lukrecją, stosując DGL w proszku.
Sugerowana dawka: 200 mg DGL w 200 ml ciepłej wody; płukać usta 4 razy dziennie.
4. Bierz witaminę B
Niedobory witamin z grupy B, zwłaszcza B12, mają związek z aftozą jamy ustnej6, dlatego też suplementacja może okazać się pomocna. Jak wykazało pewne badanie, preparaty z witaminą B12 zapobiegały nawrotom aft nawet u osób, u których nie stwierdzono niedoborów tej substancji7.
Witamina B12 w postaci tabletek jest szeroko dostępna w ofercie sklepów ze zdrową żywnością oraz w internecie. Warto zwrócić uwagę, by była to metylokobalamina, najbardziej aktywna jej forma. Można też stosować spray do jamy ustnej albo tabletki do ssania.
Sugerowana dawka: 2 razy dziennie 1000 mcg witaminy B12; 300 mg B1, 20 mg B2, 150 mg B6 dziennie.
5. Zrelaksuj się
Kilka badań podaje stres – oraz jego wpływ na układ odpornościowy – jako jedną z głównych przyczyn powstawania aft w jamie ustnej8. Stosowanie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja kierowana, wydaje się pomocne9. Dobrym pomysłem będzie wypróbowanie jednej z wielu aplikacji do medytacji dostępnych na telefon, np. Headspace (www.headspace.com) czy Calm (www.calm.com). Warto rozważyć też zmniejszające stres zajęcia jogi czy tai-chi.
- 1. Acta Odontol Scand, 1996; 54: 150–3; Compend Contin Educ Dent, 1997; 18: 1238–40
- 2. Med Clin (Barc), 2017; 149: 55–60
- 3. Clin Oral Investig, 2007; 11: 143–7
- 4. J Assoc Physicians India, 1989; 37: 647
- 5. Phytother Res, 2009; 23: 246– 50
- 6. J Oral Pathol, 1978; 7: 418–23; Oral Surg Oral Med Oral Pathol, 1988; 66: 41–4
- 7. J Am Board Fam Med, 2009; 22: 9–16
- 8. Tohoku J Exp Med, 2008; 214: 291–6; J Oral Pathol Med, 1996; 25: 357–9
- 9. Psychosom Med, 1990; 52: 526–35