Laktoferyna to nie tylko silny przeciwutleniacz. 8 powodów, aby dbać o jej prawidłowy poziom

Zdrowe zakupy

Suplementy diety

Andrographis ParActin®

Suplementy diety

Ashwagandha KSM-66 BIO

Suplementy diety

AstaZine® Astaksantyna

Suplementy diety

Koenzym Q10

Suplementy diety

Kolagen UC-II®

Suplementy diety

Kurkuma BCM-95®

Suplementy diety

Żeńszeń fermentowany GS15-4®

Przez całe życie, od urodzenia do starości, organizm człowieka jest narażony na działanie niezliczonej liczby szkodliwych czynników, takich jak toksyny, zanieczyszczenia środowiska, patogeny i procesy chorobowe, w tym nowotwory.

Jednym z powszechnych zjawisk występujących w wyniku braku równowagi między produkcją i akumulacją reaktywnych form tlenu (ROS) w komórkach i tkankach a mechanizmami obrony antyoksydacyjnej organizmu jest stres oksydacyjny.

Nadmierna produkcja i akumulacja ROS jest wspólnym mianownikiem toksyczności, będąc przyczyną rozwoju i progresji ponad 100 chorób; dlatego też wiele wysiłku poświęcono odkryciu skutecznych leków zapobiegających szkodom wywoływanym przez ROS¹.

Wiemy już jednak, że zbyt silna odpowiedź antyoksydacyjna też może nie być korzystna². Dlatego kluczem do zdrowia jest utrzymanie właściwej równowagi między ROS a antyoksydantami. I w tym kontekście warto zwrócić uwagę na laktoferynę.

Czym jest laktoferyna?

Laktoferyna to wielofunkcyjne białko pochodzące z mleka zasługuje na miano cudownej cząsteczki, jest bowiem nie tylko silnym przeciwutleniaczem, ale wykazuje też szereg innych korzystnych właściwości, takich jak działanie przeciwpatogenne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, immunomodulacyjne i regulujące DNA³. Najnowsze doniesienia wskazują na jej właściwości terapeutyczne w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych związanych z wiekiem, a także zaburzeń emocjonalnych związanych ze stresem⁴. 

Jakie są właściwości zdrowotne laktoferyny?

1. Opóźnia starzenie się

Dzięki regulacji ekspresji licznych genów (hamowanie NF-κB, mTORC1 i kaspazy poprzez szlaki Erk i Akt) laktoferyna reguluje wzrost komórek, proliferację, apoptozę i stan zapalny. Hamuje starzenie się i apoptozę mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC)⁵, promuje zarówno tworzenie tkanki ziarninowej, jak i reepitalizację (proliferację i migrację fibroblastów i keratynocytów, stymulację oraz nasilenie syntezy składników macierzy zewnątrzkomórkowej)⁶.

Co ciekawe, w licznych badaniach wykazano przydatność laktoferyny w leczeniu, diagnostyce lub monitorowaniu chorób związanych z wiekiem. U pacjentów z chorobami układu sercowonaczyniowego białko to wywiera działanie proangiogenne i obniża ciśnienie krwi. Z kolei dzięki swojemu działaniu antyoksydacyjnemu i hamowaniu genów związanych ze starzeniem się osteoblastów (szlak sygnałowy IGF1) opóźnia też proces osteoporozy starczej.⁷

2. Działa neuroprotekcyjnie

Laktoferyna chroni przed alzheimerem i parkinsonem, prowadząc do poprawy funkcji poznawczych i osłabienia starzenia się mózgu⁸. W tym przypadku również wykorzystuje swoje właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne. Odnotowano również jej korzystny wpływ na zdegenerowane neurony dopaminergiczne⁹.

3. Pomaga przy biegunkach

U dzieci cierpiących na biegunkę, podawana doustnie laktoferyna zarówno łagodziła jej przebieg, jak i zmniejszała częstość występowania rozwolnienia. Opublikowane badania z zastosowaniem laktoferyny u dzieci pozytywnie oceniły jej zastosowanie zarówno w zakażeniach przewodu pokarmowego, jak i posocznicy u noworodków¹⁰.

4. Chroni matkę i dziecko

U kobiet w ciąży dopochwowe podawanie laktoferyny jest jednym ze środków zapobiegawczych zmniejszających ryzyko przedwczesnego porodu¹¹. Molekuła ta wspiera też prawidłowy rozwój tkanek płodu, w tym prawidłowe kostnienie, odpowiednią dostępność i wchłanianie żelaza, chroni przed infekcjami i stanami zapalnymi oraz przynosi korzyści zarówno matce, jak i płodowi¹².

Laktoferyna działa również jak probiotyk, chroniąc dolny odcinek dróg rodnych i zapobiegając skutkom stanu zapalnego zarówno w czasie ciąży, jak i przed nią, wspomagając w ten sposób płodność. Dobra wiadomość jest taka, że istnieją przesłanki wskazujące na to, że laktoferyna bydlęca ma takie samo działanie kliniczne u noworodków i niemowląt, jak laktoferyna ludzka¹³.

5. Wspiera odporność

Dwiema głównymi liniami obrony, na których opiera się nasz organizm w kontakcie z antygenem, są odporność wrodzona i nabyta. Pierwsza jest nieswoista, zależy od odziedziczonych genów i zapewnia pewną ochronę od urodzenia. Laktoferyna jest ważnym składnikiem odporności wrodzonej¹⁴. Odporność nabyta jest swoista (tj. zależna od rozpoznanych antygenów), rozwija się przez całe życie i umożliwia precyzyjną reakcję na pojawiające się zagrożenia.

Wiadomo, że układ odpornościowy niemowląt jest niedojrzały; w przeciwieństwie do odporności wrodzonej, odporność nabyta niemowląt musi się rozwinąć¹⁵. Podczas dojrzewania układu odpornościowego dzieci są wspierane przez przeciwciała matki. Już w okresie płodowym dziecko otrzymuje od matki zestaw immunoglobulin IgG, które wykorzystuje do obrony immunologicznej w pierwszych miesiącach po urodzeniu.

Jednak z czasem zapas ten wyczerpuje się i organizm niemowlęcia musi polegać na własnym rozwijającym się układzie odpornościowym. W międzyczasie dziecko otrzymuje przeciwciała IgA poprzez spożywanie mleka matki (z tego powodu często określa się je jako przeciwciała wydzielnicze).

Jak pokazują badania, niemowlęta karmione piersią przez pierwsze 6 miesięcy są znacznie zdrowsze, częściowo dzięki innym substancjom zawartym w mleku matki, które pomagają wspierać układ odpornościowy w tym krytycznym okresie.

Połączenie przeciwciał IgG otrzymanych przed urodzeniem oraz IgA zawartych w mleku matki wraz z laktoferryną stanowią istotną część odporności niemowlęcia w pierwszych miesiącach życia16. Ponadto laktoferyna może wzmacniać działanie przeciwciał.

Ma potencjał immunomodulacyjny, zarówno poprzez wpływ na produkcję cytokin (głównie TNF-alfa, IL-6 i IL-10) oraz reaktywnych form tlenu, jak i na funkcje limfocytów i monocytów¹⁷. Stymuluje też działanie receptorów m.in. dla witaminy D, która jest bardzo ważna dla osteogenezy i odpowiedzi immunologicznej¹⁸. Nic więc dziwnego, że lekarze zalecają jak najwcześniejsze rozpoczęcie podaży laktoferyny u wcześniaków.

6. Dba o jelita

Liczne badania potwierdziły korzystny wpływ tego białka na nabłonek jelitowy. Stymuluje wzrost, różnicowanie i aktywność wydzielniczą komórek nabłonkowych, co optymalizuje procesy trawienne i wchłanianie składników odżywczych oraz chroni przed działaniem patogenów, alergenów pokarmowych i toksycznym działaniem reaktywnych form tlenu (ROS) oraz ksenobiotyków, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)¹⁹. Co ważne, pomaga zapobiegać zakażeniom przewodu pokarmowego, zarówno wirusowymi, jak i bakteryjnymi, grzybiczymi i pierwotniakowymi²⁰.

7. Niszczy mikroby

Ma właściwości antybakteryjne w stosunku do bakterii Gramujemnych i Gram-dodatnich. Zapobiega tworzeniu biofilmu przez bakterie chorobotwórcze, takie jak Staphylococcus aureus czy pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa)²¹. Ma również właściwości przeciwwirusowe i działa synergistycznie z lekami przeciwwirusowymi, takimi jak acyklowir, rybawiryna czy zydowudyna²². Przeciwdziała m.in. namnażaniu koronawirusa. 

8. Przeciwdziała nowotworom

Laktoferyna chroni nas przed rakiem na wiele sposobów, m.in. poprzez zapobieganie stresowi oksydacyjnemu i stanom zapalnym, które przyczyniają się do uszkodzenia DNA i nowotworzenia. Jest też w stanie zapobiegać rozwojowi raka lub hamować wzrost guza poprzez stymulację adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej²³. Dotyczy to raka jelita grubego, ale także białaczki wieku dziecięcego.

W tym przypadki długotrwałe spożywanie mleka matki może zapobiegać ryzyku rozwoju białaczki dzięki immunoprotekcyjnym właściwościom laktoferyny²⁴. Ponadto białko to może bezpośrednio hamować proliferację, przeżycie, migrację, przerzuty i przyspieszać śmierć komórek nowotworowych. Potwierdzono też, że w jego obecności różne komórki nowotworowe ulegają znacznym uszkodzeniom, takim jak zatrzymanie cyklu komórkowego, uszkodzenie cytoszkieletu i indukcja apoptozy, a także zmniejszona migracja komórek²⁵.