PQQ to substancja witaminopochodna, niezbędna w procesie wytwarzania energii w komórkach. Naukowcy dowiedli, że pobudza ona tworzenie nowych mitochondriów w starzejących się komórkach (organelle te biorą udział w wytwarzaniu energii – przyp. tłum.).
Jest to tak ważne, ponieważ wraz z upływem czasu komórkom zaczyna brakować energii, co jest spowodowane osłabieniem lub śmiercią mitochondriów. Rezultatem tego jest przyspieszone starzenie się całego organizmu. Warto także wiedzieć, że PQQ nie tylko pobudza powstawanie nowych mitochondriów, ale korzystnie wpływa także na funkcjonowanie już istniejących.
Dzięki pracy naukowców wiemy coraz więcej o właściwościach PQQ. Substancja ta zdaje się m.in. odgrywać kluczową rolę w opóźnianiu procesów starzenia. Badania dowiodły, że przywraca ona młodzieńczy wigor i, co wykazały eksperymenty na zwierzętach, wydłuża życie. Istotna w odniesieniu do osób starzejących się jest także zdolność PQQ do ochrony mózgu przed skutkami urazów i uszkodzeniami wywołanymi udarem, a także jego ogólnoustrojowe właściwości przeciwstarzeniowe.
PQQ wspiera mitochondria
Mitochondria działają jak małe elektrownie. Pobierają strawione składniki odżywcze i przekształcają je w związki energetyczne, które komórki wykorzystują do wykonywania swojej pracy.
Do prawidłowego funkcjonowania komórki potrzebują stałego dopływu energii z mitochondriów, dzięki której możliwe jest przeprowadzanie podstawowych czynności, takich jak wzrost, regeneracja i rozmnażanie. Podczas naszego życia mitochondria dzielą się i w ten sposób stale uzupełniają swoje szeregi – ten niezwykły proces nazwano biogenezą mitochondriów. Jednak wraz z wiekiem proces biogenezy ulega spowolnieniu.
Biogeneza mitochondriów ma kluczowe znaczenie dla ochrony komórek przed przedwczesnym starzeniem się. Wraz z wiekiem i osłabieniem funkcji mitochondriów pojawia się wiele problemów zdrowotnych, w tym neurodegeneracja. Ale mitochondria nadal mogą funkcjonować, regenerować się i dzielić, nawet w późniejszym życiu, potrzebują jedynie wsparcia – i tu z pomocą przychodzi PQQ.
Czytaj również: Mitochondria - klucz do zdrowia i długowieczności. Czym są i jak je wzmacniać
PQQ służy jako kofaktor dla kilku reakcji generujących energię w mitochondriach. U zwierząt hodowanych bez udziału PQQ zaobserwowano wiele nieprawidłowości we wzroście i rozwoju organizmu.
Najnowsze badania potwierdzają, że PQQ jest także silnym stymulatorem biogenezy mitochondriów. W jednym z nich oceniano wpływ pojedynczej dawki PQQ na stan zdrowia ochotników. Każdy uczestnik przyjął 0,3 mg PQQ na każdy kilogram masy ciała (około 20 mg na osobę).
W ciągu 48 godzin od suplementacji nastąpił u nich wyraźny wzrost funkcji mitochondriów, co zmierzono oznaczając w moczu stężenie metabolitów powstających na szlakach wytwarzania energii.
Dodatkową korzyścią z przyjęcia tej pojedynczej dawki 20 mg PQQ było zmniejszenie aktywności markerów stanu zapalnego, w tym białka C-reaktywnego (CRP) i interleukiny-6 (IL-6), co wskazywało na to, że PQQ działa również przeciwzapalnie i ten sposób może pomóc w zapobieganiu różnym dolegliwościom.
Zdrowe starzenie się mózgu
Mózg jest jednym z najbardziej aktywnych metabolicznie organów w naszym organizmie. Ze względu na zdolność PQQ do stymulowania wzrostu liczby mitochondriów, naukowcy są zdania, że substancja ta powinna mieć także korzystny wpływ na funkcje poznawcze i zdrowie mózgu.
Biogeneza mitochondriów została zatem zidentyfikowana jako proces kluczowy w ochronie mózgu przed neurodegeneracją i pogorszeniem funkcji poznawczych.
W jednym z badań, 41 zdrowych ochotników w podeszłym wieku zostało losowo przydzielonych do grupy otrzymującej 20 mg PQQ dziennie przez 12 tygodni lub do grupy kontrolnej. W porównaniu z placebo, suplementacja PQQ wiązała się ze znaczną poprawą zdolności skupiania uwagi i pamięci roboczej oraz związanym z tym wzrostem przepływu krwi w płatach czołowych mózgu.
U osób starszych cierpiących na zapominalstwo ta sama dawka PQQ doprowadziła do poprawy wyników testu pamięci już po ośmiu tygodniach. Naukowcy znaleźli również dowody na to, że PQQ może spowalniać postęp poważnych zaburzeń neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i Parkinsona - a nawet całkowicie im zapobiegać.
Dzieje się tak dlatego, że oprócz pobudzania funkcji mitochondriów, PQQ zapobiega także gromadzeniu się nieprawidłowych białek (takich jak beta-amyloid i alfa-synukleina) powiązanych z tymi chorobami.
Co więcej, PQQ chroni przed toksycznym działaniem tych nieprawidłowych białek, które zaburzają funkcje mózgu. Dla przykładu, komórki wystawione na działanie amyloidu zwykle wykazują objawy silnego stresu oksydacyjnego, a nawet umierają w procesie apoptozy.
W jednym z badań leczenie za pomocą PQQ radykalnie odwróciło te efekty, pomogło zachować prawidłowe funkcjonowanie komórek mózgowych. Wskazuje to na niezwykły potencjał PQQ w powstrzymywaniu rozwoju różnych rodzajów demencji.
PQQ i powrót do zdrowia po urazie
Zdolność PQQ do ochrony i utrzymywania zdrowia komórek, nawet w obliczu uszkodzeń, znalazła się pod lupą naukowców, którzy postanowili sprawdzić, czy PQQ można uznać za substancję neuroprotekcyjną w przypadkach urazów głowy.
W badaniach na zwierzęcych modelach uszkodzenia mózgu w wyniku urazu wykazano, że zastosowanie PQQ skutecznie zapobiegało apoptozie (śmierci) uszkodzonych komórek. W następstwie zastosowania PQQ dochodzi do poprawy funkcji mózgu i jego wydajności poznawczej, które w przeciwnym razie uległyby pogorszeniu spowodowanemu urazem głowy.
Czytaj również: Ta substancja poprawia pamięć, chroni nerki i wzrok. Oto 9 powodów do jej suplementacji
Efekty neuroprotekcyjne rozciągają się również na obwodowy układ nerwowy, który łączy mózg i rdzeń kręgowy z kończynami i narządami. Terapia uzupełniająca przy pomocy PQQ pobudzała regenerację uszkodzonych nerwów obwodowych.
To ważne odkrycie doprowadziło do opracowania specjalnych prowadnic nerwowych (to wykonane z polimerów kanały, które służą do naprowadzania nerwów po uszkodzeniu w taki sposób, aby odrastając trafiały w odpowiednie miejsce – przyp. tłum.), które są wypełnione PQQ.
Chirurdzy mają wykorzystywać je w rekonstrukcji nerwów, aby przyspieszyć powrót do zdrowia po uszkodzeniu tej tkanki. Uraz głowy jest poważnym problemem u osób starszych, ponieważ są one bardziej narażone na upadki. PQQ może ich chronić przed nadmiernymi uszkodzeniami w przypadku urazów.
PQQ i udar mózgu
Udar mózgu pozostaje główną przyczyną paraliżu, utraty pamięci, pobytu w domu opieki i przedwczesnej śmierci. Technologie medycyny ratunkowej, takie jak terapia lekami rozpuszczającymi skrzepy (tkankowy aktywator plazminogenu, w skrócie tPA), oszczędzają wielu ofiarom udaru trwałego paraliżu.
Bardziej zaawansowane metody, takie jak trombektomia wewnątrznaczyniowa (mechaniczne usuwanie skrzepu z niedrożnej tętnicy mózgowej), pozwalają większej liczbie ofiar udaru uniknąć paraliżu. Trombektomia jest jednak skuteczna do 24 godzin po wystąpieniu objawów udaru niedokrwiennego.
Czytaj również: PQQ - substancja, która wspiera nasze mitochondria i przeciwdziała starzeniu się
PQQ może również odgrywać rolę w dalszej ochronie mózgu przed zniszczeniami spowodowanymi udarem. W badaniach laboratoryjnych nad zastosowaniem PQQ dowiedziono, że zmniejszał on uszkodzenia niedokrwienne, potencjalnie poprawiając jakość życia po udarze. Zostało to wykazane w zwierzęcym modelu udaru niedokrwiennego.
U zwierząt, którym podawano PQQ przed wystąpieniem epizodu niedokrwienia, doszło do znacznego ograniczenia obszaru, w jakim dochodziło do zniszczenia tkanki mózgowej. Co zaskakujące, PQQ wywoływał podobny efekt ochronny, nawet gdy był podawany już po wystąpieniu niedokrwienia.
Udowodniono również, że PQQ może znacznie poprawić zdolności neurobehawioralne u osób po udarze. Odkrycia te są niezwykle ekscytujące dla osób pracujących w obszarze zapobiegania i leczenia udaru mózgu u ludzi. Wynika z nich bowiem, że pacjentom z udarem mózgu można by podawać PQQ już na oddziale ratunkowym, aby zmniejszyć uszkodzenie mózgu i obniżyć ryzyko paraliżu.
PQQ wydłuża życie
Sposób, w jaki PQQ pobudza podziały mitochondriów, okazuje się mieć niezwykłe dodatkowe korzyści. Suplementacja PQQ włącza bowiem szlak ekspresji genów regulowany przez PGC-1a, dobrze znany aktywator biogenezy mitochondriów.
Wydaje się, że PQQ pobudza aktywację SIRT1, białka należącego do grupy sirtuin. Liczne badania wykazały, że sirtuiny pomagają regulować zdrowie komórki, chronić przed chorobami i utratą funkcji związaną z wiekiem, odgrywają także rolę w długowieczności.
Innymi słowy, PQQ nie tylko pobudza biogenezę mitochondriów, ale także aktywuje i wspiera wiele innych mechanizmów ochronnych związanych z wydłużeniem życia i zdrowiem.
Oprócz tych wszystkich efektów, PQQ wyłapuje szkodliwe wolne rodniki. Wiele innych składników odżywczych może tłumić stres oksydacyjny, ale tylko przez krótki czas. Na przykład witamina C może uczestniczyć tylko w około czterech cyklach redoks (reakcje chemiczne polegające na przenoszeniu elektronów, służące do wymiatania wolnych rodników tlenowych – przyp. tłum.). Dla porównania, jedna cząsteczka PQQ może przejść zdumiewające 20 000 cykli.
Czytaj również: Jak PQQ może zmienić zdrowie? Oto 10 powodów, dla których warto włączyć go do diety
Pewien rodzaj obleńca, Caenorhabditis elegans, jest modelem zwierzęcym powszechnie stosowanym do badania długowieczności, ze względu na swą stosunkowo krótką żywotność.
Dwie różne grupy badawcze wykorzystały zatem ten model do oceny wpływu PQQ na wydłużenie życia. W obu badaniach suplementacja PQQ doprowadziła do znacznego wydłużenia średniej długości życia leczonych zwierząt. W rzeczywistości wyniki badań były niemal identyczne ze średnim wzrostem długości życia o 30% w jednym badaniu i o 31% w drugim.
Dr Bruce N. Ames to powszechnie szanowany, emerytowany profesorem biochemii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley (USA), często pisze o składnikach odżywczych, które przedłużają życie i poprawiają zdrowie.
Umieszcza on PQQ na swojej krótkiej liście "witamin długowieczności", w oparciu o zdolność tej cząsteczki do stymulowania biogenezy mitochondriów. Utrzymuje, że optymalny poziom PQQ, wraz z kilkoma innymi substancjami, takimi jak koenzym Q10, jest "niezbędny do promowania zdrowego starzenia się”.
Warto wiedzieć, że...
• Pirolochinolinochinon (PQQ) jest substancją podobną do witaminy, która, zdaniem wielu naukowców, powinna być klasyfikowana jako niezbędny składnik odżywczy.
• Oprócz tego, że PQQ jest kofaktorem dla niektórych enzymów, jest to jedna z najsilniejszych odkrytych substancji stymulujących biogenezę mitochondriów.
• Odmładzanie komórek poprzez pobudzanie biogenezy mitochondriów poprawia zdrowie ogólne i chroni komórki przed związaną z wiekiem utratą funkcji i chorobami.
• W tkankach takich jak mózg, o wysokim zapotrzebowaniu na energię, PQQ może poprawiać funkcjonowanie i zapobiegać postępowi zaburzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i Parkinsona.
• PQQ nie jest produkowany w organizmie, więc podniesienie jego poziomu wymaga zwiększonego spożycia doustnego. W większości badań nad PQQ u ludzi stosowano dawki około 20 mg dziennie.
***
Naukowcy i lekarze dopiero zaczynają dostrzegać znaczenie pirolochinolinochinon (PQQ). Niezbite dowody wskazują, że ten składnik odżywczy ma kluczowe znaczenie dla zdrowia komórek. Dzięki jego zdolności do aktywacji biogenezy mitochondriów, PQQ wspiera zdrowe starzenie się i pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami, które przyczyniają się do utraty funkcji u osób starszych.
Zwiększone spożycie PQQ wiąże się ze zdrowiem mózgu i może zapobiegać związanej z wiekiem utracie funkcji poznawczych, w tym demencji spowodowanej udarem lub chorobą Alzheimera. Ponieważ PQQ nie jest produkowany w organizmie, musi być pozyskiwany z diety lub poprzez suplementację. Do tej pory w badaniach z udziałem ludzi stosowano dawki około 20 mg PQQ dziennie.
Autor: Kathy Honem
Konsultacja medyczna, dr Shanti Albani
Copyright 2023. All rights reserved.
Reprinted with exclusive permission of Life Extension®
https://www.lifeextension.com/magazine/2019/8/pqq-revitalizes-cellular-energy
- https://www.lifeextension.com/magazine/2019/8/pqq-revitalizes-cellular-energy