BAZA POLSKICH I ŚWIATOWYCH ŹRÓDEŁ O CZYM LEKARZE CI NIE POWIEDZĄ MEDYCYNA · ZDROWIE Agent AI Kliknij i pytaj

Laktoferyna - cenny składnik mleka matki. Jak działa?

Czy to zwykłe przeziębienie, czy grypa, infekcje wirusowe są główną przyczyną chorób i zgonów na całym świecie. Dlatego tak ważne jest odkrycie, dokonane podczas badań klinicznych i przedklinicznych z udziałem ludzi – jedno z białek, laktoferyna, wykazuje silne działanie przeciwwirusowe.

08 czerwiec 2026
Artykuł na: 6-9 minut
Zdrowe zakupy

Co ważne, proteina ta atakuje wirusy na różnym etapie ich cyklu życiowego i wykorzystuje do walki z nimi różne mechanizmy. Nasz organizm sam wytwarza laktoferynę, ale może pozyskiwać ją także z pokarmu, co znacząco wzmacnia mechanizmy obronne organizmu.

Warto przy tym przypomnieć, że najlepszymi sposobami na uniknięcie chorób wirusowych pozostają standardowe środki ostrożności, takie jak unikanie kontaktu z osobami chorymi, częste mycie rąk wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund, a jeśli mydło i woda nie są dostępne, można sięgnąć po środki do dezynfekcji rąk zawierające co najmniej 60% alkoholu.

Należy także unikać dotykania oczu, nosa i ust oraz czyścić i dezynfekować często dotykane przedmioty i powierzchnie w naszym otoczeniu. Laktoferyna nie zastąpi tych sprawdzonych metod zapobiegawczych, ale może zapewnić dodatkową ochronę i zmniejszyć ryzyko zachorowania na choroby wirusowe oraz złagodzić ich przebieg.

Jak działają wirusy?

Wirusy różnią się od innych znanych patogenów tym, że nie mogą rosnąć i rozmnażać się samodzielnie – w tym celu muszą przejąć kontrolę nad komórką gospodarza. Ponadto są maleńkie, dużo mniejsze niż mikroskopijne bakterie i grzyby. Wirusy zbudowane są z niewielkich białkowych kapsydów, które otaczają materiał genetyczny. Kiedy znajdą odpowiednią komórkę gospodarza, dokonują inwazji, a następnie wykorzystują ją do wytwarzania nowych kopii wirusa, które infekują kolejne komórki.

Pierwszym etapem inwazji jest zatem przedostanie się wirusa do organizmu. Najczęściej odbywa się to przez błonę śluzową dróg oddechowych lub układ pokarmowy. Na swej powierzchni wirusy posiadają tzw. białka powierzchniowe, przy pomocy których są w stanie rozpoznać określone antygeny (białka) na powierzchni naszych komórek i przyczepić się do nich, co umożliwia im wniknięcie do ich wnętrza.

Po przedostaniu się do komórki wirus przejmuje kontrolę nad jej metabolizmem i przy jego pomocy tworzy kopie swojego materiału genetycznego i białek, z których następnie składane są nowe cząstki wirusa. Laktoferyna działa wielokierunkowo i chroni nas przed infekcją poprzez utrudnianie inwazji na wielu etapach opisanego powyżej procesu.

wirus

Laktoferyna - cenny składnik mleka matki

Laktoferyna to białko naturalnie występujące w mleku. Obecne jest także w innych wydzielinach ciała, w tym łzach i ślinie, wytwarzają je również niektóre komórki układu odpornościowego. Największe ilości laktoferyny znajdują się w siarze (colostrum), czyli pierwszym mleku matki wytwarzanym tuż po urodzeniu dziecka. To właśnie ono posiada niezwykłą moc i dzięki m.in. zawartości laktoferyny chroni niemowlęta przed infekcjami, zanim ich własne systemy odpornościowe w pełni się rozwiną. U dorosłych zaś białko to stanowi ważny element obrony przed patogenami.

Obecna w wydzielinie gruczołów śluzowych, ślinie i innych wydzielinach laktoferyna zapobiega bowiem przedostawaniu się patogenów przez śluzówkę jamy ustnej, jamy nosowej, dróg oddechowych i układu pokarmowego do organizmu. Jedną z najbardziej niezwykłych cech laktoferyny jest różnorodność wirusów, przed którymi może nas chronić, od tych wywołujących przeziębienie i grypę, przez wirusa HIV, aż po wirusy zapalenia wątroby typu B i C.

Jaka jest funkcja laktoferyny?

Najważniejszym sposobem, w jaki laktoferyna broni nas przed infekcjami wirusowymi, jest zakłócanie wiązania się wirusów z komórkami. Zatrzymuje ona zatem patogeny zanim będą miały szansę na wyrządzenie jakichkolwiek szkód w organizmie. Jeśli bowiem wirus nie może przyłączyć się do komórek i wejść do ich wnętrza, nie może wywołać choroby.

Laktoferyna działa tu dwojako: po pierwsze wiąże się bezpośrednio z wirusem, hamując w ten sposób zdolność białek powierzchniowych wirusów do rozpoznawania receptorów na powierzchni błon komórkowych, a po drugie sama wiąże się z receptorami na błonie komórek, tymi samymi, które są celem wirusów i w ten sposób uniemożliwia im przyłączenie do nich.

Wśród wielu substancji obecnych na powierzchni komórek wykorzystywanych przez różnego rodzaju wirusy do przyłączenia jest np. siarczan heparanu. Badania wykazały, że laktoferyna wiąże się ze strukturami zawierającymi siarczan heparanu, co uniemożliwia wirusom rozpoznanie i wejście do wnętrza komórki.

Aktywacja układu odpornościowego

Laktoferyna wykazuje również pośrednie działanie przeciwwirusowe. Pomaga ona bowiem organizmowi w walce z wirusami poprzez pobudzanie mechanizmów obronnych układu odpornościowego. Laktoferyna aktywuje m.in. komórki NK (ang. natural killer – urodzeni zabójcy) i zwiększa ich liczbę.

Komórki NK rozpoznają nieprawidłowe komórki, w tym te zainfekowane przez wirusy, i eliminują je, co zapobiega rozprzestrzenianiu się infekcji w organizmie. Laktoferyna stymuluje również wytwarzanie innych substancji przeciwwirusowych, w tym białek sygnalizacyjnych znanych jako interferony.

Jednym ze sposobów, w jaki interferony zwiększają odporność, jest sygnalizowanie komórkom obecności wirusów i pomoc w uruchomieniu mechanizmów przeciwwirusowych, których celem jest zahamowanie namnażania i rozprzestrzeniania się tych patogenów.

Laktoferyna może także zablokować zdolność wirusów do namnażania się, nawet jeśli znajdują się one już we wnętrzu komórek. Dzięki temu pomaga ograniczyć ekspansję wirusa, co zmniejsza nasilenie objawów choroby.

Odporność

Walka z najczęstszymi infekcjami

Jak już wspomniano, badania laboratoryjne na zwierzętach i przeprowadzone z udziałem ludzi dowiodły, że laktoferyna wykazuje silne działanie przeciwko wielu rodzajom wirusów. Są wśród nich powszechnie występujące wirusy wywołujące przeziębienie, grypę i zapalenie błony śluzowej żołądka (tzw. grypa żołądkowa). Za wszystkie wymienione choroby odpowiada nie jeden, ale wiele typów i szczepów wirusów.

Chociaż przeziębienie i wirusowe zapalenie żołądka i jelit mają zwykle łagodny przebieg, grypa może okazać się śmiertelna dla małych dzieci, osób starszych i cierpiących na inne choroby. Przeciwko wielu szczepom wirusów wywołujących grypę można się co roku zaszczepić, ale przed wieloma innymi nie chronią nas szczepionki. Wobec tego dodatkowa ochrona, jaką zapewnia nam laktoferyna, ma znaczenie dla zmniejszenia skutków tych chorób.

W jednym z badań, u zdrowych kobiet przyjmujących doustnie laktoferynę, zaobserwowano dużo mniejsze nasilenie początkowych objawów przeziębienia i grypy żołądkowej. W innych badaniach klinicznych laktoferyna okazała się skuteczna w łagodzeniu objawów wirusowego zapalenia jelit, w tym wywołanego przez rotawirusy i norowirusy. Laktoferyna podawana doustnie zmniejszała także częstość występowania i nasilenie objawów tych chorób.

***

Laktoferyna to białko obecne w mleku, ślinie i innych wydzielinach naszego ciała. Badania laboratoryjne, w tym eksperymenty na zwierzętach i badania kliniczne dowodzą, że skutecznie zwalcza ona szeroką gamę wirusów, w tym te, które powodują przeziębienie i grypę. Pomaga także blokować inwazję wirusów i wzmacnia siły układu odpornościowego, co przyczynia się do szybszego wyeliminowania patogenów z organizmu. Przyjmowana doustnie laktoferyna dobrze się wchłania i odgrywa ważną rolę we wzmacnianiu obrony przed infekcjami wirusowymi.

Autor: Tom Miller

Konsultacja medyczna, dr Gary Gonzales
Copyright 2023. All rights reserved.
Reprinted with exclusive permission of Life Extension®
https://www.lifeextension.com/magazine/2020/ce/lactoferrin-and-viruses

Bibliografia
  • 1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21847071/
  • 2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28257033/
  • 3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29307524/
  • 4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25182867/
  • 5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25406879/
  • 6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8149/
  • 7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18640695/
  • 8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28895925/
  • 9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16800788/
  • 10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC166106/
  • 11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28878220/
  • 12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22433582/
  • 13. Oda H, Nakano M, Wakabayashi H, et al. Questionnaire survey on the subjective effects of a lactoferrin supplement. Jpn J Complement Altern Med. 2012;9(2):121-8.
Wczytaj więcej
BAZA POLSKICH I ŚWIATOWYCH ŹRÓDEŁ O CZYM LEKARZE CI NIE POWIEDZĄ MEDYCYNA · ZDROWIE Agent AI Kliknij i pytaj Agent AI Kliknij i pytaj
Agent AI