Okresowe głodówki nie tylko pozwalają schudnąć. Oto ich zalety

Zdrowe zakupy

Suplementy diety

Andrographis ParActin®

Suplementy diety

Ashwagandha KSM-66 BIO

Suplementy diety

AstaZine® Astaksantyna

Suplementy diety

Koenzym Q10

Suplementy diety

Kolagen UC-II®

Suplementy diety

Kurkuma BCM-95®

Suplementy diety

Żeńszeń fermentowany GS15-4®

Niektórzy badacze uważają nawet, że w ten sposób organizm może się sam oczyścić i wyleczyć. Badania wykazują przy tym, że regularne krótkotrwałe głodówki są skuteczniejsze od typowych diet odchudzających, w których ograniczamy kaloryczność posiłków.

Przy długotrwałych postach organizm zaczyna oszczędzać energię i zwalnia tempo przemiany materii – w ciągu tygodnia nawet o 25%. Natomiast krótkotrwała głodówka może przyspieszyć metabolizm aż o 10%.

Detoks dla zdrowia

Zwolennikami głodówek są m.in. prof. Valter Longo, który opracował jadłospis naśladujący post (Fast Mimicking Diet), oraz dr Michael Mosley, autor diety 5:2. Ich zdaniem gdy jemy normalnie, nasz organizm cały czas pracuje nad spalaniem kalorii i przetworzeniem dostarczonych substancji odżywczych, a przez to nie ma czasu, by pozbyć się toksyn i naprawić uszkodzone tkanki. Taką szansę otrzymuje, gdy pościmy. Wtedy – jak mówi Longo – zaczynają namnażać się komórki macierzyste.

Podczas postu nasila się również proces zwany autofagią. Komórki, do których nie docierają składniki odżywcze, intensywniej zaczynają trawić obumarłe i uszkodzone elementy własnej struktury, oczyszczając się. Dodatkowo mniejsza podaż kalorii skutkuje niższym poziomem alergenów w diecie, co sprzyja redukcji procesów zapalnych przyczyniających się do rozwoju chorób cywilizacyjnych.

Longo przekonuje, że stosowanie niskokalorycznych 4-dniowych postów może przedłużyć życie, pomóc schudnąć, a nawet poprawić funkcje umysłowe. W jego metodzie dozwolone jest jedzenie zupy jarzynowej i zbożowych batonów energetycznych oraz picie dodającej energii kawy i naparu z rumianku. Przetestował ją na 19 ochotnikach, którzy przez kwartał raz w miesiącu przechodzili na tę dietę, a potem wracali do normalnego sposobu żywienia. Pod koniec ich biomarkery starzenia, cukrzycy, chorób serca i nowotworów były niższe niż na początku eksperymentu¹. 

Inni naukowcy odkryli, że post trwający 24 godz. hamuje procesy powiązane ze starzeniem się organizmu, poprawia stan wątroby i mięśni szkieletowych oraz wpływa na metabolizm i poprawia pracę serca².

Oprócz pozytywnego wpływu na zdrowie okresowe głodówki przynoszą również korzyści w postaci redukcji nadmiernych kilogramów.

Prof. Longo zauważył, że komórki, którym zmieniano środowisko bogate w cukry na wodne, są bardziej odporne na uszkodzenia i żyją 2 razy dłużej. Idąc tym tropem, przeprowadził eksperyment na myszach. Jak się okazało, gryzonie po przejściu z wysokokalorycznej diety na głodówkę były chronione przed stresem oksydacyjnym.

Dalsze badania wykazały, że przy zastosowaniu sporadycznego postu, po którym następował powrót do normalnego żywienia, działanie ochronne utrzymywało się, a przy tym gryzonie chudły³. Testując dietę naśladującą post przez 4 dni 2 razy w miesiącu, Longo otrzymał doskonałe rezultaty: gryzonie żyły dłużej o 18% oraz straciły tłuszcz zgromadzony w okolicy brzucha bez utraty masy mięśniowej.

Później naukowiec przeprowadził badania kliniczne na 100 pacjentach, którzy stosowali Fast Mimicking Diet przez 5 dni w miesiącu przez kwartał. Pierwszego dnia jedli ok. 1 100 kcal, a przez kolejne 4 dni tylko ok. 725 kcal. Oprócz kaloryczności w ich posiłkach istotną rolę odgrywała również kompozycja – musiało się tam znaleźć w odpowiedniej ilości ponad 60 składników.

Wyniki były imponujące. Uczestnicy tracili średnio ok. 3,6 kg tkanki tłuszczowej z okolic brzucha, a u osób z wysokim poziomem glukozy na czczo stężenie cukru spadało do 12 mg/dl. Również ilość IGF-1 (hormonu, który przyspiesza starzenie i zwiększa ryzyko zachorowania na raka) spadła o 24% i pozostała o 15% niższa przez tydzień po tym, jak wrócili do zwykłego jadłospisu⁴.

Wyniki eksperymentu potwierdziło inne badanie prowadzone na grupie 71 osób przez 3 miesiące. U jego uczestników stosujących dietę Longo masa ciała zmniejszyła się średnio o ok. 3 kg. Efekt ten utrzymał się nawet po tym, gdy wrócili do normalnego jadłospisu⁵.

Dieta 5:2

Również zdaniem dr. Michaela Mosleya sporadyczne niedojadanie nie tylko pobudza proces odchudzania, ale także obniża poziom cholesterolu i ryzyko Alzheimera, a nawet przedłuża życie. On sam po 6 tygodniach stosowania własnego jadłospisu zrzucił 6 kg i stracił 25% tkanki tłuszczowej, a jego poziom cukru we krwi znacząco się obniżył. Zdaniem tego brytyjskiego lekarza i dziennikarza medycznego okresowy post jest bardziej naturalny dla naszego organizmu niż szablonowa zasada 3 posiłków dziennie. Opracowany przez Mosleya program to plan na życie.

W skrócie wygląda następująco: przez 5 dni w tygodniu jesz zbilansowane posiłki zgodnie z zapotrzebowaniem wynikającym z wieku, płci i masy ciała, a przez 2 doby pościsz, ograniczając spożywane posiłki do 500 (kobiety) lub 600 kcal (mężczyźni) – stąd nazwa "dieta 5:2".

Dzięki postowi organizm przyzwyczaja się do mniejszych porcji i regularnie oczyszcza się z toksyn6. W przeciwieństwie do restrykcyjnych kalorycznie diet ta nie wymusza drastycznych zmian w sposobie odżywiania, ponieważ w ciągu 5 dni można sobie pozwolić nawet na ulubione ciastko czy czekoladę.

Specjalista żywienia Brad Pilon zaleca z kolei 24-godzinne głodówki 1-2 razy w tygodniu. Jego zdaniem nie trzeba pościć od rana aż do następnego dnia – można zdecydować, o jakiej porze rozpocząć głodówkę. W pozostałe dni dozwolone jest jedzenie wszystkiego, choć autor programu zaleca przestrzeganie zasad zdrowego odżywiania. Pilon proponuje usystematyzowane rozwiązanie:

• Gdy obwód talii przekracza 84 cm, sugeruje powstrzymanie się od jedzenia 2 razy w tygodniu przez 24 godz.
• Gdy obwód ma 81,28-83,82 cm, zaleca głodówkę 2 razy w tygodniu raz przez 24 godz., a raz przez 20 godz.
• Gdy zaś wynosi mniej niż 81,82 cm, rekomenduje post 2 razy w tygodniu przez 20 godz.

Nawet takie krótkotrwałe głodówki przynoszą duże korzyści. Już po 6 godz. od ostatniego posiłku uruchamiane są rezerwy energetyczne z tkanki tłuszczowej, która jest rozkładana na glicerol i kwasy tłuszczowe⁷.

Po 18 godz. mózg rozpaczliwie potrzebuje glukozy, więc wątroba zwiększa spalanie białek zawartych w mięśniach w celu jej uzyskania. Po 24 godz. trwa spalanie białek oraz zużycie tłuszczów, a podczas ketozy usuwane są toksyny gromadzone w tkance tłuszczowej⁸.

Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy może stosować nawet krótkotrwałe głodówki. Ze sporadycznego postu muszą zrezygnować kobiety w ciąży, dzieci, nastolatki, osoby osłabione, po operacjach, ludzie powyżej 65. r.ż., a także chorujący przewlekle. Dietę naprzemienną najlepiej przeprowadzać pod okiem lekarza lub doświadczonego naturoterapeuty.

Post sokowy

Markéta Bola, dietetyk-naturalistka i propagatorka diety raw (surowej), publikująca na łamach magazynu "What doctors don’t tell you", na początek poleca post w formie "dnia sokowego" raz w tygodniu albo nawet raz na miesiąc. W tym czasie sugeruje pić tylko duże ilości czystej wody oraz świeżo wyciśniętych, alkalizujących soków z zielonych warzyw.

Takie własnoręcznie przygotowane napoje zawierają wszystkie niezbędne substancje (witaminy i składniki mineralne) w dużej ilości. Docierają one do krwiobiegu w zaledwie kwadrans po wypiciu, ponieważ organizm łatwiej przyswaja płyn niż trawi 2 kg zjedzonych surowych warzyw i owoców. Ponadto świeżo wyciskane soki alkalizują organizm.

Składniki można oczywiście modyfikować, a jeśli użyjesz wyciskarki wolnoobrotowej, wydobędziesz substancje odżywcze nawet z liści czy łodyg. Aby łatwiej było wprowadzić taki okresowy post w życie, Markéta opracowała również krótki poradnik, w którym podpowiada, jak pościć, by nie czuć przez cały dzień głodu.

1. Stały dzień. Wybierz jeden, konkretny dzień, który możesz poświęcić na post (np. sobotę, jeśli w weekend nie pracujesz i jesteś zwykle w domu).

2. Wcześniejsza noc. W dniu poprzedzającym post zjedz na kolację lżejszy posiłek przed godz. 18 lub 19 i do wieczora pij już jedynie napary ziołowe.

3. Na dobry początek. W dniu postu wypij na pusty żołądek szklankę wody z wyciśniętym sokiem z cytryny. Przez cały dzień warto mieć przy sobie butelkę z plastrami tego cytrusa. Możesz dodać też kilka listków mięty, nasion kopru włoskiego (by rozluźnić mięśnie przewodu pokarmowego i uniknąć wzdęć) albo szczyptę pieprzu kajeńskiego (aby rozgrzać organizm w chłodniejszy dzień).

4. Twoje menu. Zacznij od niewielkiej ilości (50 ml) soku z młodej trawy pszenicznej, a następnie wypij pierwszą porcję (200 ml) świeżo wyciśniętego, zielonego soku z ogórka, selera, warzyw liściastych oraz listków grochu albo gryki. Dodaj też zioła, imbir, czosnek i cytrynę. W ciągu dnia wypijaj co najmniej 2 szklanki takiego napoju, a każdy posiłek zastąp dodatkową porcją. Bez obawy pij go więcej, jeśli czujesz wzrastający głód.

5. Nawodnienie. Pamiętaj, by podczas postu nie pozwolić na odwodnienie organizmu i przyjmuj więcej płynów niż zwykle.

6. Na koniec. Pamiętaj, że w czasie głodówki cały Twój organizm był karmiony wyłącznie odżywczymi sokami i odpoczywał. Z początku możesz odczuwać wyraźne skutki procesu oczyszczającego (np. zmęczenie albo pobudzenie, lekkie bóle bądź zawroty głowy, napady głodu lub zaparcia). Po zakończeniu postu traktuj swój organizm delikatnie i rozsądnie. Wprowadzanie stałych pokarmów zacznij od niewielkich ilości owoców albo warzyw (sałaty, selera, ogórka), które zawierają więcej wody niż pozostałe. Wypróbuj też przepisy na pierwsze posiłki po dniu postu (patrz ramka).