Efekty ochronne narastają stopniowo. Za odkryciem tym stoi zespół badaczy z Massachusetts General Hospital (USA), który śledził losy prawie 500 tysięcy osób przez ponad 10 lat, aby ocenić wpływ spożywania kawy i herbaty na zdrowie mózgu.
Te popularne napoje zawierają związki, takie jak polifenole i kofeina, które mogą wspierać pracę mózgu poprzez zmniejszanie stanów zapalnych oraz ograniczanie uszkodzeń komórek nerwowych – oba te procesy są związane z rozwojem zaburzeń poznawczych. W ciągu dziesięciu lat obserwacji, ponad 11 tysięcy uczestników zachorowało na demencję.
Osoby pijące większe ilości kawy, zawierającej kofeinę, miały około 30% niższe ryzyko rozwoju demencji niż osoby pijące ją rzadko lub wcale. Uzyskiwały również nieco lepsze wyniki w testach, oceniających funkcje poznawcze. Podobne zależności zaobserwowano u osób regularnie pijących herbatę. Nie stwierdzono natomiast takich korzyści u osób pijących kawę bezkofeinową.
Badacze uznali, że optymalna ilość to 2–3 filiżanki kawy z kofeiną dziennie lub 1–2 filiżanki herbaty. Większe ilości nie zwiększały efektu ochronnego, ale również nie wiązały się ze wzrostem ryzyka demencji.
JAMA,2026;335(11):961-974