Jak powstają obrzęki i jak pozbyć się nadmiaru wody?

Zdrowe zakupy

Suplementy diety

Andrographis ParActin®

Suplementy diety

Ashwagandha KSM-66 BIO

Suplementy diety

AstaZine® Astaksantyna

Suplementy diety

Koenzym Q10

Suplementy diety

Kolagen UC-II®

Suplementy diety

Kurkuma BCM-95®

Suplementy diety

Żeńszeń fermentowany GS15-4®

Czym są obrzęki?

Obrzęk jest świadectwem zaburzonego transportu wody w organizmie. Aż 2/3 wody w ciele człowieka zamknięte jest wewnątrz komórek, 1/3 zaś znajduje się poza nimi: stanowi składnik osocza z krwi i limfy oraz płynu śród- miąższowego zawartego we wszystkich tkankach. To właśnie zatrzymanie wody w przestrzeni międzykomórkowej jest powodem opuchnięcia i obrzęków.

Za utrzymywanie się tego stanu odpowiadają dwa rodzaje ciśnienia: hydrostatyczne (wynikające z ciężaru cieczy) i onkotyczne (ciśnienie, jakie wywołują białka obecne w osoczu krwi).

Ciśnienie hydrostatyczne wypycha płyn z naczyń do tkanek, a onkotyczne dąży do jego zatrzymania. W następ- stwie ich działania woda i składniki rozpuszczalne wydostają się z naczyń i przenikają do tkanek, to zaś umożliwia transport produktów przemiany materii. Gdy dochodzi do zmiany jednego z nich, może to wywoływać obrzęk. Te zaburzenia równowagi ­ciśnień mogą mieć wiele przyczyn.

Przyczyny obrzęków

1. Złe nawodnienie

Do zachwiania tej proporcji może dojść m.in. wówczas, gdy pijemy mało wody. Organizm gromadzi ją wtedy w przestrzeni międzytkan- kowej, aby uniknąć odwodnienia. Jeśli np. w organizmie brakuje białka albo potasu, zmniejsza się ciśnienie onkotyczne zapobiegające ucieczce płynu poza naczynia – przedostaje się on do tkanek i powstaje obrzęk.

2. Nadmiar soli

Przetworzona żywność, fast foody, chip- sy i solone przekąski zaburzają równo- wagę elektrolitową, zmuszając organizm do magazynowania wody. Gdy używamy zbyt dużo soli lub alkoholu, znacznie zwiększa się ciśnienie hydrostatyczne, co powoduje wyciekanie wody z naczyń.

3. Niedobór potasu

Pierwiastek ten pomaga usuwać nadmiar sodu. Jego brak (zbyt mało warzyw i owoców w codziennym menu) sprzyja retencji wody.

4. Zła praca serca

Gdy mięsień sercowy jest słaby, nie ma siły, by tłoczyć do płuc krew powracającą z nóg. Zaczyna się ona cofać, rozszerzając żyły, a jej płynne składniki przedostają się do tkanek, wywołując obrzęk. Puchną obie nogi, początkowo wokół kostek i tylko wieczorem. Gdy choroba postępu- je, opuchlizna sięga aż za kolana, a także utrzymuje się nawet rano. Obrzęki umiejscowione są syme- trycznie na kończynach dolnych².

Często towarzyszą im duszność i obniżenie tolerancji wysiłku. Jeśli zaobserwujesz u siebie takie objawy, bezwzględnie zgłoś się do lekarza. Obrzęki mogą być też skutkiem uszkodzeń śródbłonka naczyń krwio- nośnych – zwiększa się wtedy prze- puszczalność ścian żył oraz tętnic i woda łatwiej przenika do tkanek.

5. Żylaki

Jednym z pierwszych symptomów niewydolności żylnej jest obrzęk nóg. Najczęściej pojawia się wie- czorem, towarzyszą mu uczucie ciężkości, mrowienie i ból. Jest wy- nikiem niewydolności zastawek żylnych i zalegania krwi w żyłach.³

6. Problemy z tarczycą

Gdy ten gruczoł źle pracuje, opuchlizna pojawia się z przodu nóg, na piszcze- lach, i w okolicach kostek. Skóra jest twarda, jej powierzchnia przypomina skórkę pomarańczy, swędzi i jest za- czerwieniona. Przy niedoczynności tarczycy obrzęk atakuje dolne i górne powieki, policzki i nasadę nosa – twarz wydaje się nalana4. Konieczna jest wówczas wizyta u endokrynologa.

7. Kłopoty z nerkami

Kłębuszkowe zapalenie nerek może być powodem puchnięcia całej twarzy.⁵

8. Reumatyzm

Stawy bywają obrzmiałe np. na skutek urazu czy przeciążenia. Jeśli nie – przy- czyna może być poważniejsza. Więk- szość chorób reumatycznych i zwyrod- nieniowych powiązana jest z obrzękiem stawów kolanowych, łokciowych, dłoni. Czasami puchną staw skokowy i śródstopie. Miejsce opuchlizny jest wtedy gorące i bolesne. Objawy występują symetrycznie w obu kończynach, najdo- tkliwsze są rano. Jeśli dodatkowo towa- rzyszy im uczucie osłabienia i podwyż- szona temperatura, może to wskazywać na reumatoidalne zapalenie stawów6

9. Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS)

Przed miesiączką zwiększa się za- potrzebowanie organizmu na wodę. Wiąże się to z zachwianiem równowa- gi hormonalnej – wzrostem poziomu estrogenów w stosunku do progeste- ronu. Wskutek zatrzymania wody nabrzmiewają piersi i brzuch.

10. Leki

Opuchlizna nóg w niektórych przypad- kach może być ubocznym skutkiem działania leków, np. hormonalnych, sterydowych, na obniżenie ciśnienia. Choć nie jest ona groźna, warto poprosić lekarza o zmianę kuracji.

Jak pozbyć się nadmiaru wody?

Postępowanie z obrzękami w dużej mierze zależy od tego, co je spowodo- wało. W przypadku chorób serca, nerek i tarczycy konieczne jest jak najszybsze wdrożenie leczenia. Tylko dzięki niemu będzie można zminimalizować, a niekiedy i całkowicie wyeliminować obrzęki. Chore stawy leczy się preparatami z glukozaminą, środkami przeciwbólowymi, a także maściami zmniejszającymi obrzęk.

Pomocne bywają również zabiegi fizjoterapeutyczne. W początkowym stadium niewydolności żylnej pomogą leki doustne oraz maści i żele, które uszczelniają ścianki naczyń krwio- nośnych i usprawniają przepływ krwi. Przed miesiączką dobrze jest ogra- niczyć spożycie węglowodanów, soli i alkoholu. W przypadku upału warto sięgnąć po chłodzące kompresy lub zafundować nogom taką kąpiel. Ponadto:

1. Pij więcej wody

Kiedy skąpisz swojemu organizmo- wi płynów, ten, broniąc się przed odwodnieniem, zaczyna je magazy- nować w tkankach. Brak wody za- burza też sprawne funkcjonowanie nerek i sprawia, że nie mogą one pozbyć się nadmiaru toksyn i sodu z organizmu. Zacznij więc pić niegazowaną wodę mineralną przez cały dzień – minimum 1,5-2 l dziennie.

2. Ogranicz sól na rzecz ziół

Choć jest niezbędna, by zapewnić równowagę elektrolitową i prawidłową pracę mięśni, jej nadmiar szkodzi. Zatrzymuje wodę w organizmie, a przez to zwiększa ciśnienie w tętnicach. Wolno więc zjadać nie więcej niż 5 g soli dziennie, tymczasem większość z nas przekracza tę dawkę co najmniej 3-krotnie! Dzieje się tak, ponieważ jest jej sporo również poza solniczką.⁷

Dlatego uważnie układaj swoje menu. Unikaj marynat, wędzonek, wędlin, żółtych serów. Dokładnie studiuj etykiety wód mineralnych i mrożonek. Dania przyprawiaj ziołami. Postaraj się również wyeliminować cukier. Podnosi on poziom insuliny, co ogranicza zdolność organizmu do pozbywania się sodu.

3. Zwiększ spożycie warzyw

Jedz banany, pomidory, ziemniaki – zawierają one sporo potasu⁸. Ze względu na właściwości moczopędne włącz do diety cytrusy, truskawki, żurawinę, czereśnie i arbuzy. Podobnie działają ogórki, papryka, seler oraz cebula. Arbuzy i pomidory prócz tego, że łączą oba opisane powyżej działania, mają też tę zaletę, że dostarczają organizmowi sporo wody.

Potrawy doprawiaj imbirem i natką pietruszki, która jest jedną z najbardziej moczopędnych roślin. Najskuteczniej działa jedzona na surowo – posypuj nią sałatki i zupy.

4. Zwiększ aktywność fizyczną

Siedzący tryb życia sprawia, że tzw. pompa naczyniowo-mięśniowa, która znajduje się w nogach, nie pracuje. Prostym sposobem na to, by uniknąć obrzęków, jest po prostu jej uruchamia- nie. Doskonale sprawdzą się tu rowerek i nożyce. Ćwiczenia sprawiają, że naczynia krwionośne w całym organizmie rozszerzają się i przez nerki zaczyna przechodzić więcej płynów, które są następnie usuwane¹⁰.

By poprawić krążenie w czasie pracy, mniej więcej co godzinę przez chwilę pomaszeruj. Możesz także kilka razy wspiąć się na palce i opuścić na pięty, pokręcić kółka stopami lub wykonać kilka przysiadów. Jeśli nie masz takiej możliwości, staraj się przynajmniej ruszać stopami.