Nasze magazyny
Mikrobiom jamy ustnej - funkcje
Zrozumienie funkcji mikrobiomu jamy ustnej pozwala dostrzec, jak drobne zmiany w równowadze mikrobiologicznej mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Mikrobiom jamy ustnej działa bowiem jak naturalna bariera ochronna, zapobiegając inwazji patogenów i wspierając procesy fizjologiczne.
W stanie równowagi, zwanym eubiozą, dobre bakterie dominują, hamując samą swoją obecnością i poprzez wytwarzanie bakteriocyn, czyli substancji antybakteryjnych wzrost szkodliwych mikroorganizmów. Ale to nie wszystko.
Bakterie pomagają w metabolizmie cukrów, zapobiegając nadmiernemu zakwaszeniu środowiska, co chroni zęby przed demineralizacją, będącą zaczątkiem próchnicy. Ponadto, mikrobiota wspomaga wstępne trawienie pokarmu poprzez udział w wytwarzaniu enzymów, obecnych w ślinie, które rozkładają węglowodany, ułatwiając ich absorpcję w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.
Ponadto mikrobiom jamy ustnej ma istotny wpływ na układ odpornościowy – stymuluje wytwarzanie przeciwciał IgA w ślinie, które neutralizują wirusy i bakterie, zapobiegając infekcjom dróg oddechowych i układu pokarmowego. Badania dowodzą także, że zrównoważony mikrobiom jamy ustnej zmniejsza ryzyko rozwoju chorób autoimmunologicznych i wspierać zdrowie psychiczne poprzez wpływ na aktywność osi jelito-mózg, choć mechanizmy te są wciąż badane.
Zaburzenie równowagi mikrobiomu jamy ustnej
Gdy równowaga mikrobiologiczna jamy ustnej zostaje zakłócona i dochodzi do dysbiozy (ilościowe i jakościowe zaburzenie składu mikrobiomu) dominować zaczynają bakterie, do tej pory skutecznie trzymane w ryzach, takie jak Streptococcus mutans, kwasotwórcze paciorkowce, które fermentują cukry, obniżają pH jamy ustnej i sprzyjają demineralizacji zębów, a tym samym próchnicy.
Ponadto dysbioza prowadzi do chorób dziąseł i paradontozy. Co jednak najgroźniejsze, szkodliwe bakterie mogą przedostawać się z jamy ustnej do krwiobiegu i powodować zapalenie naczyń krwionośnych lub uszkadzać serce.
Ich obecność w ustroju może skutkować także rozwojem chorób neurodegeneracyjnych i metabolicznych, takich ja insulinooporność lub cukrzyca typu 2 oraz zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory przewodu pokarmowego. A to jedynie kilka przykładów wpływu dysbiozy na nasz organizm.
Co szkodzi mikrobiomowi jamy ustnej i jak go wspierać?
Delikatną równowagę ekosystemu jamy ustnej łatwo jest zaburzyć. Do dysbiozy jamy ustnej przyczynia się m.in. niedostateczna lub nadmierna higiena, dieta bogata w cukry, palenie tytoniu, częste stosowanie antybiotyków i stres. Dlatego w trosce nie tylko o piękny uśmiech, ale także zdrowie, w naszej diecie powinny się znaleźć pokarmy bogate w błonnik (warzywa i owoce) i probiotyki (kiszonki, przetwory mleczne, kombucha), a ograniczyć powinniśmy cukru proste, które w nadmiarze sprzyjają rozwojowi szkodliwych bakterii.
Higiena, w tym szczotkowanie, nitkowanie i płukanki antybakteryjne, pomaga utrzymać równowagę mikrobiologiczną, ale nadużywanie antybiotyków i płynów antybakteryjnych może ją zaburzać.
Stres to kolejny czynnik, który niekorzystnie wpływa na ogólną odporność, generuje stany zapalne i niszczy homeostazę – walczyć z nim trzeba nie tylko doraźnie, z pomocą środków uspokajających czy wspomagających zasypianie, ale przede wszystkim systemowo – przy wsparciu bliskich lub psychologa, dokonując znaczących zmian w trybie życia i stosując techniki relaksacyjne oraz zwiększając aktywność fizyczną.
Co do używek, to zarówno palenie tytoniu, wapowanie jak nadużywanie alkoholu, choć negatywnie wpływają na cały organizm, zaczynają swoją drogę do naszego ciała w jamie ustnej i już w niej sieją spustoszenie w szeregach mikrobioty i sprzyjają rozwojowi stanów zapalnych.
Podobnie, jak stosujemy probiotyki dojelitowe, wspomagające mikrobiom jelit, możemy wesprzeć mikrobiom jamy ustnej, stosując specjalnie do tego celu stworzone probiotyki. Zawierają one wyselekcjonowane szczepy Lactobacillus Helveticus Rosell-52, Lactobacillus Rhamnosus Rosell-11, Bifidobacterium Longum Rosell-175, Lactobacillus salivarius, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus salivarius i Streptococcus salivarius, które zasilają szeregi mikrobiomu jamy ustnej i zapobiegają dysbiozie oraz jej konsekwencjom¹.
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37700024
