Nasze magazyny
Kapusta jest jedną z najstarszych roślin uprawnych. Już starożytni Grecy i Rzymianie cenili ją nie tylko jako pożywienie, ale także jako lek. Stosowano ją na problemy żołądkowe czy bóle głowy.
W średniowieczu kapusta była podstawowym składnikiem jadłospisu mieszkańców Europy, zapewniając cenne witaminy w okresie zimowym. W czasie długich podróży morskich marynarze zabierali beczki z kiszoną kapustą jako ochronę przed szkorbutem. Według podań ludowych liście kapusty przykładano na czoło, aby złagodzić bóle głowy.
Z czasem powstało wiele odmian: kapusta biała, czerwona, włoska, pekińska czy brukselka, które różnią się wyglądem, smakiem i częściowo składem, lecz wszystkie łączy wyjątkowa wartość odżywcza.
Korzyści wynikające ze spożywania kapusty są nie do przecenienia. Wspiera trawienie, działa przeciwzapalnie, sprawdza się w profilaktyce chorób przewlekłych: kardiometabolicznych, neurologicznych, mięśniowo-szkieletowych oraz niektórych nowotworów1.
Kapusta jest prawdziwą skarbnicą składników odżywczych. Zawiera witaminy C i K oraz kwas foliowy, flawonoidy i polifenole, a także związki siarkowe (m.in. glukozynolany), które w organizmie przekształcają się w izotiocyjaniany o silnym działaniu przeciwnowotworowym. Niskokaloryczna i sycąca – jest świetnym elementem diety redukcyjnej.
Jakie są zdrowotne właściwości kapusty?
Wsparcie układu odpornościowego
Dzięki dużej zawartości witaminy C kapusta usprawnia pracę układu immunologicznego. Pomaga skuteczniej zwalczać infekcje i przyspiesza regenerację organizmu po chorobie2. Obecne w tym warzywie związki siarkowe i flawonoidy działają przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie, co dodatkowo wzmacnia barierę ochronną3.
Dzięki dużej zawartości błonnika korzystnie oddziałuje na mikroflorę jelitową, a to właśnie on w dużej mierze odpowiada za odporność. Zawarte w kapuście kiszonej probiotyki również wspierają mikroflorę jelitową, co pomaga zmniejszyć podatność na przeziębienia i infekcje wirusowe.
Działanie przeciwnowotworowe
Obecne w kapuście glukozynolany w procesie trawienia przekształcają się w izotiocyjaniany i indole – związki, które mogą hamować rozwój komórek nowotworowych4. Badania wskazują, że regularne spożywanie warzyw kapustnych obniża ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, piersi, płuc czy prostaty5.
Dodatkowo antocyjany obecne w czerwonej kapuście działają jako silne przeciwutleniacze, chroniąc DNA komórek przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Co ważne, warzywo to nie tylko może zapobiegać nowotworom, ale też wspiera organizm w procesie terapii, dostarczając cennych witamin i minerałów, które wzmacniają siły witalne.
Wspomaganie układu pokarmowego
Dzięki błonnikowi reguluje perystaltykę jelit, wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn i chroni przed zaparciami. Kiszona kapusta to źródło probiotyków, które odbudowują mikroflorę jelitową i wspomagają wchłanianie składników odżywczych.
Sok z surowych liści tradycyjnie stosuje się w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy, ponieważ zawiera substancje wspierające regenerację błony śluzowej6. Kapusta łagodzi również objawy refluksu i działa osłaniająco na żołądek. Jednak u osób wrażliwych nadmierne spożycie może powodować wzdęcia.
Ochrona serca i układu krążenia
Kapusta dostarcza dużych ilości witaminy K, która odpowiada za prawidłową krzepliwość krwi oraz za ochronę naczyń przed zwapnieniem. Flawonoidy i antocyjany, szczególnie obecne w kapuście czerwonej, działają przeciwutleniająco i przeciwzapalnie, co chroni śródbłonek naczyń krwionośnych przed uszkodzeniami7.
Kapusta jest też źródłem potasu, który reguluje ciśnienie krwi i wspiera pracę serca. Regularne spożywanie kapustymoże więc obniżać ryzyko miażdżycy, zawału czy udaru8.
Niwelowanie stanów zapalnych
Związki siarkowe, polifenole i witamina C zawarte w liściach rośliny łagodzą procesy zapalne w organizmie, co ma znaczenie w chorobach przewlekłych, takich jak RZS czy stany zapalne jelit9. Tradycyjnie liście kapusty stosuje się jako naturalne okłady na bóle stawów, urazy czy obrzęki, zmniejszające zaczerwienienie i przyspieszały gojenie10.
Wzmocnienie kości
Kapusta to doskonałe źródło witaminy K, niezbędnej do mineralizacji kości i zapobiegania osteoporozie. Witamina K aktywuje białka wiążące wapń w tkance kostnej, dzięki czemu kości stają się mocniejsze i mniej podatne na złamania11.
Dodatkowo dostarcza witaminy C, która wspiera produkcję kolagenu, głównego białka strukturalnego w kościach i chrząstkach. I – co ważne – zawiera też bardzo istotne dla zdrowia kości wapń i magnez. Regularne spożywanie kapusty może wspierać profilaktykę osteoporozy, szczególnie u osób starszych i kobiet po menopauzie12.
Korzyści dla skóry i włosów
Jak już wiemy, jedzenie kapusty pobudza syntezę kolagenu, co z kolei poprawia jędrność i elastyczność skóry. Natomiast zawarte w liściach warzywa antyoksydanty chronią przed przedwczesnym starzeniem się i powstawaniem zmarszczek.
Związki siarkowe wspierają detoksykację organizmu oraz mają korzystny wpływ na wygląd cery, zmniejszając tendencję do wyprysków i stanów zapalnych. Kapusta zawiera też biotynę, która odgrywa ważną rolę w utrzymaniu mocnych włosów i paznokci.13
Pomoc w odchudzaniu się i profilaktyce cukrzycy
Kapusta jest niskokaloryczna, 100 g to zaledwie ok. 25 kcal, jednocześnie jest bardzo sycąca dzięki dużej zawartości błonnika. Doskonale sprawdza się w dietach redukcyjnych, pozwalając kontrolować apetyt i wspierając utratę masy ciała.
Dodatkowo błonnik spowalnia wchłanianie glukozy, co stabilizuje poziom cukru we krwi i zapobiega gwałtownym skokom insuliny. Dzięki obecności związków poprawiających wrażliwość komórek na insulinę sprawdza się w profilaktyce cukrzycy typu 2.14
Kapusta - zastosowanie
1. Sok z kapusty na wrzody żołądka
Wyciśnij świeży sok z kilku liści białej kapusty przy pomocy sokowirówki. Wypij pół szklanki soku rano na czczo i drugie pół przed snem. Kuracja przez 2 tygodnie wspiera regenerację błony śluzowej żołądka i łagodzi objawy refluksu.
2. Okład z liści na bóle stawów
Rozgnieć kilka liści kapusty, aby puściły sok. Następnie przyłóż je bezpośrednio na bolące miejsce. Owiń bandażem lub gazą i pozostaw na noc. Liście kapusty działają przeciwzapalnie i zmniejszają obrzęki.
3. Okład dla karmiących mam
Schłodzone liście kapusty włóż do biustonosza i pozostaw na kilkanaście minut. Zabieg przynosi ulgę przy obrzękach piersi, zmniejsza ból i uczucie ciężkości. Herbata z liści kapusty na detoksykację Zalej 2-3 liście kapusty litrem wrzątku i gotuj przez 10 min. Odcedź i pij napar w ciągu dnia zamiast zwykłej herbaty. Taki napój wspomaga oczyszczanie organizmu i poprawia metabolizm.
4. Płukanka do włosów z kapusty
Gotuj kilka liści kapusty w litrze wody przez 15 min. Po ostudzeniu użyj odwaru jako płukanki do włosów po myciu. Wzmacnia cebulki i nadaje włosom zdrowy blask.
5. Kapuściana maseczka
Zblenduj 2 liście kapusty z łyżką miodu, kilkoma kroplami oliwy i łyżką jogurtu naturalnego. Nałóż na twarz na 20 min. Zmyj letnią wodą. Działa antybakteryjnie, redukuje stany zapalne, odżywia i nawilża skórę.
- 1. Front Pharmacol. 2021 Oct 26;12:767975
- 2. Nutrients. 2017 Nov 3;9(11):1211
- 3. Molecules. 2021 Feb 1;26(3):752
- 4. Nutrients. 2020 Mar 24;12(3):868
- 5. Appl. Sci. 2021, 11(23), 11507
- 6. Pharmaceutical Science, (4 (20), 4-9
- 7. Adv Nutr. 2011 Jan;2(1):1-7
- 8. Diabetol Metab Syndr. 2023 May 23;15:106
- 9. Foods. 2024 Nov 1;13(21):3507
- 10. Front Pharmacol. 2022 Mar 24;13:846830
- 11. Nutrition. 2001 Oct;17(10):880-7
- 12. Molecules. 2021 Jan 12;26(2):347
- 13. Dermatol Ther (Heidelb). 2018 Dec 13;9(1):51-70
- 14. Eur J Clin Nutr. 2012 Aug 1;66(10):1082-92
