Młodzi ludzie a rak jelita grubego. Winne bakterie z żywności?

Zdaniem naukowców przyczyną tej choroby może być przebyte w dzieciństwie zatrucie pokarmowe toksyną bakteryjną – kolibaktyną – wytwarzaną przez szczepy bakterii E. coli, będące częstą przyczyną zatruć pokarmowych. Długo po ustąpieniu zatrucia gromadzi się ona w jelicie grubym i odbytnicy, gdzie zaczyna modyfikować DNA. Dzieci poniżej 10. r.ż. mogą być narażone na wystąpienie raka wiele lat później.

07 styczeń 2026
Artykuł na: 2-3 minuty
Zdrowe zakupy

Zrozumienie tego nagłego wzrostu częstości występowania raka jelita grubego jest dla nauki kluczowe. Nowotwór ten jest wśród młodych ludzi coraz powszechniejszy w co najmniej 27 krajach.

W ciągu ostatnich 20 lat wśród osób poniżej 50. r.ż. liczba zachorowań podwoiła się mniej więcej 2-krotnie. Jeśli nic się nie zmieni, przewiduje się, że rak jelita grubego prawdopodobnie stanie się w ciągu 5 lat główną przyczyną zgonów z powodu nowotworu wśród młodych dorosłych.

Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez amerykańskich naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego uważa, że ekspozycja na kolibaktynę we wczesnym dzieciństwie pozostawia wyraźny rys genetyczny na DNA komórek jelita grubego. Zwiększa to ryzyko wstąpienia nowotworu przed 50. r.ż.

Badacze przeanalizowali genomy 981 pacjentów z rakiem jelita grubego, zarówno o wczesnym, jak i późnym początku, z 11 krajów. Odkryli, że spowodowane działaniem kolibaktyny charakterystyczne wzorce mutacji DNA były 3,3 razy częstsze w przypadkach wczesnego początku choroby wśród osób poniżej 40. r.ż. niż wśród tych zdiagnozowanych po ukończeniu 70 lat.

Jednak odkrycia naukowców pozostawiają bez odpowiedzi wiele pytań. Ważne jest sprawdzenie, w jaki sposób dzieci są narażane na działanie produkujących kolibaktynę bakterii i co można zrobić, aby ograniczać tę ekspozycję lub jej zapobiegać. Jak czynniki z zakresu stylu życia sprzyjają produkcji tej toksyny w jelitach i jak można sprawdzić obecność wspomnianych mutacji DNA?

I co najważniejsze: dlaczego obserwuje się alarmujący wzrost liczby przypadków raka jelita grubego właśnie teraz? Przecież wiele jego potencjalnych przyczyn – np. zatrucia pokarmowe i czynniki środowiskowe – występuje od dawna bez tak dużego wpływu, jak obecnie.

Nie udało się uzyskać odpowiedzi na żadne z tych pytań. Naukowcy uważają jednak, że przyjmowanie probiotyków po zatruciu pokarmowym może łagodzić spowodowane działaniem kolibaktyny mutacje w jelitach.

Bibliografia
  • Nature 2025; 643(8070): 230-240
Wczytaj więcej
Nasze magazyny