Nasze magazyny
Skóra to organ składający się z trzech głównych warstw: naskórka (z zewnętrzną warstwą rogową), skóry właściwej oraz wspierającej je tkanki podskórnej. Naskórek stanowi barierę ochronną, natomiast skóra właściwa (o grubości 1–4 mm) zapewnia mu wsparcie strukturalne i odżywienie. Obie te warstwy są ze sobą ściśle połączone za pomocą błony podstawnej.
Kolagen (głównie typu I i III) to najważniejsze białko strukturalne znajdujące się w skórze właściwej, pełniące funkcję swoistego rusztowania: odpowiada za jędrność, wytrzymałość i sprężystość skóry, zapobiegając jej wiotczeniu.
Utrzymanie skóry w dobrej kondycji wykracza poza kwestie czysto estetyczne: jej wygląd uznaje się za jeden z głównych wskaźników ogólnego dobrostanu i kondycji, a młoda, zdrowa skóra lepiej pełni swoje funkcje ochronne, termoregulacyjne i immunologiczne, co może mieć wpływ również na stan organów wewnętrznych. Ponadto zdrowy i promienny wygląd poprawia postrzeganie własnej osoby i jakość życia, wpisując się we wzorzec pomyślnego starzenia się.
Z wiekiem skórze zaczyna jednak brakować składników kluczowych dla utrzymania jej elastyczności. Synteza kolagenu jest coraz mniejsza (szacuje się, że co roku ulega obniżeniu o około 1%), a jego włókna tracą swoją strukturę i stają się rzadsze, co bezpośrednio prowadzi do powstawania zmarszczek. Dodatkowo nowe komórki coraz rzadziej zastępują te starzejące się. Zatem nakarmienie ich jest właśnie tym, czego skóra najbardziej potrzebuje.
Zadbanie o potrzeby naszej bariery ochronnej pozwala zachować ją w dobrym stanie na dłużej, lecz nie jest eliksirem młodości. Nie chodzi bowiem o to, żeby cofnąć czas, ale żeby rzucić wyzwanie jego upływowi z podniesionym czołem. Na pole bitwy wkraczają zatem składniki odżywcze, takie jak astaksantyna czy likopen, i dobre nawyki: ochrona przeciwsłoneczna i maseczki odżywcze. Pokonując wroga, czyli czynniki szkodliwe dla skóry, wygrywasz więcej niż młody wygląd.
Jak dbać o skórę na co dzień?
1. Stosuj ochronę przeciwsłoneczną
Promieniowanie UV to główna przyczyna starzenia się naszej skóry (tzw. fotostarzenia). Powoduje ono powstawanie wolnych rodników, które niszczą kolagen i elastynę, a także bezpośrednio uszkadzają DNA komórek. Dlatego stosowanie kremu do twarzy z filtrem powinno być codziennym nawykiem, niezależnie od pory roku i pogody. Aby jego działanie było skuteczne, wybierz produkt z filtrem o szerokim spektrum (chroniących przed promieniowaniem UVA i UVB) i SPF 30 lub wyższym.
Dodatkowo zaopatrz się w kapelusz z wielkim rondem, które będzie ochraniać przed słońcem nie tylko twoją twarz, ale też szyję i ramiona. Jeżeli spędzasz dużo czasu na świeżym powietrzu, wybieraj odzież z filtrem UPF (ang. ultraviolet protecting factor, czyli współczynnik ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym), która pod względem ochrony przez promieniowaniem UV spisuje się lepiej niż len czy bawełna. Pamiętaj też o okularach przeciwsłonecznych, które zapobiegają mrużeniu oczu i w konsekwencji powstawaniu tzw. kurzych łapek.
2. Zmień dietę
Twoja skóra z czasem traci zdolność do skutecznej walki z wolnymi rodnikami, dlatego wsparcie od wewnątrz jest niezbędne. Nie musisz przy tym połykać codziennie garści tabletek z witaminami i minerałami – wystarczy zmiana nawyków żywieniowych, czyli połączenie przyjemnego z pożytecznym.
Skóra potrzebuje diety bogatej w świeże warzywa i owoce, zdrowe tłuszcze, ryby i owoce morza oraz dobrej jakości mięso. Dziki łosoś to źródło astaksantyny, potężnego przeciwutleniacza, który neutralizuje wolne rodniki, będące jedną z najważniejszych przyczyn przedwczesnego starzenia skóry, a jagody i borówki zawierają antocyjany, które pomagają regulować poziom glukozy we krwi i zapobiegają usztywnianiu włókien kolagenowych. Z kolei pomidory zawierają likopen, który pomaga chronić skórę przed uszkodzeniami, wywołanymi przez promieniowanie UV, a matcha – katechiny, które pobudzają wytwarzanie kolagenu i poprawiają elastyczność skóry.
3. Postaw na ziołowe nawilżenie
Aloes (Aloe vera) to doskonałe wsparcie dla naszej skóry. Łagodzi podrażnienia, nawilża i odżywia. To także bogate źródło witamin, minerałów i aminokwasów. Zawarty w aloesie kwas jabłkowy poprawia elastyczność skóry i pomaga redukować widoczność linii zmarszczek. Miąższ aloesu pobudza również fibroblasty (komórki tkanki łącznej) do wytwarzania kolagenu i kwasu hialuronowego.
Innym cennym wsparciem są oleje roślinne. Wzmacniają one barierę ochronną skóry i zapobiegają utracie wody. Olej kokosowy działa jak przeciwutleniacz, do tego wzmacnia tkankę łączną i pomaga złuszczać martwy naskórek, co wygładza drobne zmarszczki. Olej migdałowy może zaś poprawiać koloryt cery i redukować obrzęki pod oczami oraz drobne zmarszczki, podobnie działa olej z wiesiołka i rokitnikowy, które dodatkowo są źródłem witaminy C, niezbędnej do wytwarzania kolagenu.
4. Wysypiaj się
Skóra posiada własny zegar biologiczny, a jej przepuszczalność jest najwyższa wieczorem i w nocy – dlatego niektóre kosmetyki zaleca się właśnie na noc. Stosowanie produktów regenerujących na noc (chronoterapia) maksymalizuje zatem ich skuteczność, ponieważ skóra lepiej wchłania składniki aktywne właśnie w tym czasie. Nie można też zapomnieć o melatoninie: to nie tylko hormon, regulujący nocny odpoczynek, ale też potężny endogenny antyoksydant, który naprawia uszkodzenia skóry, wywołane przez zanieczyszczenia i promieniowanie UV.
5. Nie zaniedbuj aktywności fizycznej
Ćwiczenia poprawiają krążenie krwi, co pozwala na lepsze odżywienie komórek skóry i szybsze usuwanie toksyn. Naukowcy dowodzą, że wysiłek fizyczny indukuje wydzielanie specyficznej cytokiny, która reguluje funkcje mitochondriów w starzejącej się skórze, co z kolei korzystnie wpływa na jej kondycję. Trening oporowy może dodatkowo wzmacniać macierz zewnątrzkomórkową skóry, ale cenny jest każdy rodzaj aktywności, w tym spacery, jazda na rowerze, pływanie czy nordic walking.
6. Stosuj retinoidy i bakuchiol
Retinoidy, czyli związki pochodne witaminy A (retinolu) to jedne z najlepiej przebadanych substancji odmładzających: pobudzają wytwarzanie kolagenu i powstawanie nowych naczyń krwionośnych. Bakuchiol to z kolei roślinna alternatywa dla retinolu, otrzymywana z nasion i liści Psoralea corylifolia, oferująca podobne korzyści – pobudza wytwarzanie kolagenu typu I, III i IV, bez ryzyka podrażnień, zaczerwienienia czy nadwrażliwości na słońce, które towarzyszą stosowaniu retinoidów. To także idealne rozwiązanie dla osób z wrażliwą cerą.
7. Kontroluj glikemię i zapobiegaj glikacji
Duża podaż cukrów w diecie skutkuje nie tylko wysokim poziomem glukozy we krwi, insulinoopornością i cukrzycą. Wiąże się również z wyższym ryzykiem glikacji białek, czyli procesu, w którym cząsteczki glukozy wiążą się z włóknami białkowymi skóry, w tym z kolagenem. Tak zwane AGEs, czyli końcowe produkty zaawansowanej glikacji, sprawiają, że te kluczowe dla elastyczności skóry białko sztywnieje, traci swoje właściwości i zdolność do regeneracji. Ograniczenie spożycia cukrów pomaga zatem zachować sprężystość tkanek i zapobiega przedwczesnemu wiotczeniu skóry.
8. Nie pal papierosów
Palenie tytoniu drastycznie przyspiesza proces starzenia się skóry poprzez ograniczanie przepływu krwi, co pozbawia ją tlenu i składników odżywczych. Dodatkowo substancje chemiczne, zawarte w dymie papierosowym, niszczą kolagen i elastynę, dając początek głębokim zmarszczkom i poszarzałej, ziemistej cerze. Po rzuceniu nałogu wielu byłych palaczy zauważa znaczną poprawę wyglądu skóry.
9. Oczyszczaj skórę delikatnie
Agresywne szorowanie skóry za pomocą peelingu mechanicznego może uszkadzać jej barierę ochronną i wywoływać stany zapalne, które przyspieszają starzenie. Zamiast tego zaleca się delikatne mycie twarzy, maksymalnie dwa razy dziennie i zawsze po intensywnym wysiłku fizycznym, aby pot nie podrażniał skóry.
10. Pamiętaj o witaminie C
Wytwarzanie stabilnego i silnego kolagenu nie jest możliwe bez udziału witaminy C. Witamina C bezpośrednio pobudza także transkrypcję genów, odpowiedzialnych za syntezę kolagenu typu I oraz III. Do tego redukuje widoczność drobnych linii i głębokich zmarszczek poprzez hamowanie wytwaKwas L-askorbinowy to bowiem niezbędny kofaktor dla enzymów, które odpowiadają za kluczowy proces stabilizacji włókien kolagenu, co nadaje skórze odpowiednią strukturę i wytrzymałośćrzania enzymów, odpowiedzialnych za rozkładanie istniejącego już kolagenu pod wpływem promieniowania UV, neutralizację wolnych rodników, które uszkadzają białka i lipidy komórkowe, a także poprawę tekstury i kolorytu skóry.
Choć witamina C nie jest filtrem przeciwsłonecznym, jej obecność w skórze znacząco podnosi również odporność na uszkodzenia wywołane słońcem. Kosmetyki z witaminą C wspomagają ochronę przed oparzeniami słonecznymi i uszkodzeniami komórkowymi. Kwas L-askorbinowy regeneruje ponadto witaminę E, przywracając jej zdolności antyoksydacyjne, co zapewnia dodatkowe wzmocnienie ochrony skóry.
Warto pamiętać, że czysty kwas L-askorbinowy jest bardzo niestabilny i łatwo ulega utlenieniu pod wpływem światła czy powietrza. Dlatego w nowoczesnych kosmetykach często stosuje się jego stabilne pochodne, takie jak fosforan askorbylu magnezu (MAP), które lepiej przenikają przez barierę lipidową naskórka.
11. Stosuj domowe maseczki
- Miód działa jako humektant, co oznacza, że przyciąga i zatrzymuje wilgoć w skórze, zapewniając jej nawilżenie i miękkość – możesz zmieszać 1 łyżkę miodu z 2 łyżkami jogurtu naturalnego i pozostawić na twarzy na około pół godziny.
- Białko jaja napina skórę i wygładza drobne zmarszczki – maseczka z białek jest doskonała do naturalnego liftingu, ponieważ tymczasowo napina skórę, poprawia jej elastyczność i pomaga wygładzić drobne linie, szczególnie pod oczami. Wystarczy, że ubijesz białko z 1 jaja i nałożysz pianę na czystą twarz, a następnie zmyjesz, kiedy białko zaschnie (po około 10-15 minutach).
- Możesz też połączyć oba te składniki: do ubitego białka dodaj łyżeczkę miodu i taką maseczkę pozostaw na twarzy przez około 15 minut, a następnie zmyj.
- 1. Dermatoendocrinol. 2012 Jul 1;4(3):308–319.
- 2. BMJ Clin Evid. 2014 Dec 22:2014:1711.
- 3. Ann Intern Med. 2013 Jun 4;158(11):781-90.
- 4. Int. J. Mol. Sci. 2025, 26(16), 8061
- 5. Int J Dermatol. 2002 Jan;41(1):21-7.
- 6. Nutrients. 2022 Nov 1;14(21):4588.
- 7. Dermatoendocrinol. 2012 Jul 1;4(3):308–319.
- 8. JMIR Dermatol. 2024 Mar 14:7:e51962
- 9. Clin Exp Dermatol. 2015 Jan;40(1):17-22.
