Naturalne metody na poprawę jakości nasienia

Związane z męskim nasieniem problemy stanowią przyczynę ok. 20-30% przypadków niepłodności na świecie1.

Artykuł na: 9-16 minut

Ruchliwość plemników odnosi się do ich zdolności do efektywnego ruchu – niezbędnej im do podróży przez drogi rodne kobiety oraz dotarcia do komórki jajowej i zapłodnienia jej. Ich liczba w spermie, morfologia (rozmiar i kształt) oraz lepkość (konsystencja) to inne jakościowe aspekty ważne z punktu widzenia płodności.

Na jakość nasienia może mieć wpływ ogromna różnorodność czynników związanych z dietą i stylem życia, więc mężczyzna może zrobić wiele, by spróbować ją poprawić.

Brytyjska organizacja charytatywna Foresight opracowała kompleksowy naturalny plan poczęcia o imponującej skuteczności, który rozpoczyna się od mineralnej analizy włosa. Wysyła się próbkę włosów w celu przetestowania pod kątem zawartości minerałów i metali ciężkich, po czym otrzymuje się oparty na wynikach program diety oraz suplementacji. Niestety organizacja przestała istnieć, ale na terenie Wielkiej Brytanii praktykuje kilku specjalistów przeszkolonych w zakresie jej metodologii, a niektórzy z nich oferują konsultacje online (pełną ich listę znajdziesz na stronie: www.foresight-preconception.org.uk).

Poniżej przedstawiamy czynniki sprzyjające dobrej jakości nasienia oraz metody poprawy ruchliwości plemników, które okazały się skuteczne w badaniach naukowych.

Suplementy diety poprawiające jakość nasienia

Koenzym Q10 poprawia jakość spermy

Niski poziom tego antyoksydantu i sprzyjającego energii składnika odżywczego stwierdzono u bezpłodnych mężczyzn2. Przyjmowanie go w formie suplementów diety – jak wykazano – poprawia kilka aspektów jakości spermy, w tym liczbę plemników, ich morfologię, gęstość i ruchliwość3.

Sugerowana dawka: 100 mg ubichinolu 3 razy na dobę.

Niedobór cynku prowadzi do bezpłodności

Niedobór tego pierwiastka powiązano z męską niepłodnością, a jedno z badań sugeruje, że jego suplementacja może być pomocna4. W jednym z testów z udziałem mężczyzn z plemnikami o małej ruchliwości ci, którzy przyjmowali suplement diety z cynkiem, zauważyli znaczącą poprawę w zakresie ruchliwości progresywnej (plemniki pływające w większości w linii prostej lub w bardzo dużych kręgach), jak również ich liczby oraz zdolności do zapłodnienia5.

Sugerowana dawka: 60 mg na dobę plus 2 mg miedzi.

Selen zwiększa ruchliwość plemników

Jak wynika z badania z udziałem mężczyzn z obniżoną ruchliwością plemników, suplementacja tego minerału poprawia ją i zwiększa prawdopodobieństwo skutecznego zapłodnienia6.

Sugerowana dawka: 100 μg na dobę.

Arginina a jakość spermy

Ten aminokwas, który jest niezbędny do normalnego przebiegu procesu produkcji spermy7, wydaje się korzystnie oddziaływać na ruchliwość plemników8.

Sugerowana dawka: 4 g na dobę.

L-karnityna i acetyl-l-karnitynapoprawia ruchliwość plemników

Te mikroelementy, stosowane samodzielnie lub w połączeniu, mogą znacząco poprawić ruchliwość plemników9.

Sugerowana dawka: 3 g na dobę.

Zioła a jakość nasienia

  • Żeń-szeń: Jak wykazano, koreański czerwony żeń-szeń, znany również jako Panax ginseng C.A. Meyer, zwiększa ruchliwość plemników, jak również ich liczbę, i poprawia morfologię10.
    • Sugerowana dawka: 4 g na dobę
  • Lepidium meyenii, czyli korzeń maca, może poprawić kilka aspektów jakości spermy, w tym ruchliwość plemników, zarówno u zdrowych, jak i niepłodnych mężczyzn11.
    • Sugerowana dawka: 1,5-3 g na dobę

Dieta śródziemnomorska na poprawę jakości nasienia

Według jednego z badań u panów, którzy restrykcyjnie przestrzegają zasad diety śródziemnomorskiej, bazującej głównie na świeżych warzywach i owocach, fasoli, produktach pełnoziarnistych, orzechach, ziołach, przyprawach i zdrowych tłuszczach, takich jak oliwa z oliwek, rzadziej obserwuje się nieprawidłowe nasienie. Ci, którzy trzymali się ich w najniższym stopniu, byli 2,5 raza bardziej narażeni na wystąpienie problemu w postaci małej liczby i ruchliwości plemników w porównaniu z tymi, którzy najgorliwiej stosowali się do zaleceń dietetycznych12.

Jednakże w miarę możliwości należy wybierać produkty organiczne. Inne badanie wykazało bowiem, że większe spożycie warzyw i owoców zawierających dużą ilość pestycydów ma związek z gorszą jakością nasienia13.

Chemikalia pogarszają jakość nasienia

Bardzo wiele środowiskowych zanieczyszczeń, z którymi stykamy się na co dzień, może mieć szkodliwy wpływ na ruchliwość plemników i inne parametry jakości spermy. Są to m.in. pestycydy, ftalany, bisfenol A i metale ciężkie1. Oto kilka metod na ograniczenie ekspozycji na te substancje.

Gdy tylko możesz, spożywaj produkty organiczne. Jeśli masz ograniczony budżet, zapoznaj się z listami produktów zwanymi brudną dwunastką, publikowanymi przez Environmental Working Group (www.ewg.org) w USA i Pesticide Action Network UK (www.pan-uk.org) w Wielkiej Brytanii, aby poznać 12 warzyw i owoców zawierających najwięcej pestycydów. Jeśli je spożywasz, upewnij się, że są one organiczne.

Wybieraj świeżą, nieprzetworzoną żywność, kiedy to tylko możliwe, zamiast przetworzonych produktów w puszkach, a zamiast dań na wynos – posiłki przygotowywane w domu. Jest mniej prawdopodobne, że są zanieczyszczone chemikaliami pochodzącymi z opakowań, okresu magazynowania lub przygotowywania.

Filtruj wodę, dzięki temu będziesz w stanie usunąć wiele toksyn i metali ciężkich rozpuszczonych w wodzie.

Zamiast plastikowych pojemników na żywność wybieraj te szklane. Jeśli kupujesz jedzenie i napoje w plastikowych opakowaniach, po powrocie do domu przenoś je do tych nieplastikowych.

Unikaj aluminiowych i teflonowych naczyń kuchennych, a zamiast folii aluminiowej używaj papieru do pieczenia.

Wybieraj naturalne detergenty. Wiele środków czyszczących, kosmetyków i przyborów toaletowych zawiera ksenoestrogeny, czyli związki chemiczne mające wpływ na układ hormonalny. W badaniach wykazano, że m.in. mogą one prowadzić do spadku ilości spermy.

Jak leki wpływają na jakość nasienia?

Pewne środki, takie jak aspiryna, acetaminofen (paracetamol) i inhibitory pompy protonowej, mogą wpływać na ruchliwość plemników1, postaraj się więc w miarę możliwości znaleźć dla nich alternatywę. Zażywane okazjonalnie narkotyki, w tym marihuana, również mogą oddziaływać na ten aspekt jakości nasienia.

Jakość nasienia a styl życia

Jest wiele zmian, które można poczynić w celu poprawy jakości nasienia.

  • Unikaj alkoholu: Wiadomo, że picie zmniejsza ruchliwość plemników, a jego zaprzestanie odwraca ten efekt14.
  • Przestań palić: Nawet umiarkowane palenie papierosów może mieć znaczący wpływ na ruchliwość plemników1.
  • Zejdź z roweru! O ile niektóre formy aktywności fizycznej mogą mieć pozytywny wpływ na nasienie, pod warunkiem, że wysiłek nie jest zbyt intensywny15, pedałowanie, nawet zaledwie 1,5 godz. tygodniowo, może być szkodliwe16.
  • Unikaj przegrzania: Wszystko, co podnosi temperaturę jąder, może uszkadzać spermę17, unikaj więc gorących kąpieli, sauny, jacuzzi oraz noszenia obcisłej bielizny. Nie kładź też laptopa bezpośrednio na kolanach.
  • Ogranicz korzystanie z telefonu komórkowego. Im więcej go używasz, tym bardziej uszkadzasz swoje nasienie18. Absolutnie nie noś urządzenia w kieszeni19.
  • Uważaj na wi-fi: Bezprzewodowy internet to kolejna forma promieniowania elektromagnetycznego, które może uszkadzać spermę, a zwłaszcza osłabiać ruchliwość plemników20.
  • Ogranicz napięcie: Przewlekły stres może mieć negatywny wpływ na ruchliwość plemników i inne aspekty jakości nasienia21. Spróbuj codziennie korzystać z technik psychofizycznych, takich jak medytacja, joga i tai-chi, w celu zredukowania napięcia.
  • Zadbaj o zdrowy sen: Jego kiepską jakość powiązano ze słabą jakością nasienia. Postaraj się kłaść do łóżka najpóźniej do 22.30 i spać ok. 8 godz. w nocy w celu utrzymania dobrych parametrów spermy22.
  • Kontroluj masę ciała. Otyłość może negatywnie wpływać na jakość spermy22.
Bibliografia
  1. Reprod Sci, 2020 Dec 7: 1–19
  2. Clin Exp Reprod Med, 2019; 46: 112–8
  3. J Clin Diagn Res, 2015; 9: BC01–3; J Urol, 2012;188: 526–31; J Assist Reprod Genet, 2013; 30: 1147–56
  4. Sci Rep, 2016; 6: 22386
  5. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol, 1998; 79: 179–84
  6. Br J Urol, 1998; 82: 76–80
  7. Cochrane Database Syst Rev, 2019; 2019: CD007411
  8. Minerva Urol Nefrol, 1994; 46: 251–3; Ginecol Obstet Mex, 2003; 71: 297–303
  9. Andrologia, 1994; 26: 155–9; Acta Eur Fertil, 1992; 23: 221–4; Andrologia, 2019l; 51: e13267
  10. Chin J Integr Med, 2016; 22: 490–5; Minerva Urol Nefrol, 1994; 46: 251–3
  11. Maturitas, 2016; 92: 64–9
  12. Hum Reprod, 2017; 32: 215–22
  13. Hum Reprod, 2015; 30: 1342–51
  14. Reprod Biomed Online, 2010; 20: 324–7
  15. Am J Mens Health, 2017; 11: 654–62
  16. Hum Reprod, 2014; 29: 2575–82
  17. Andrologia, 2007; 39: 203–15
  18. Fertil Steril, 2008; 89: 124–8
  19. Asian J Androl, 2015; 17: 433–4
  20. Kaohsiung J Med Sci, 2015; 31: 480–4
  21. Fertil Steril, 2014; 102: 530–8
  22. Basic Clin Androl, 2020; 30: 5
  23. PLoS One, 2019; 14: e0211837
Autor publikacji:
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 10/2021
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą
Kup teraz
Wczytaj więcej
Nasze magazyny