Nasze magazyny
Stoimy w obliczu globalnego kryzysu zdrowia psychicznego. Jesteśmy zestresowani, dręczeni lękiem, obciążeni nierozwiązanymi konfliktami, pogrążeni w depresji i cierpimy z powodu dawnych traum. To wszystko znacząco odbija się na stanie zdrowia.
Według Światowej Organizacji Zdrowia prawie miliard ludzi na świecie doświadcza jakiegoś rodzaju zaburzeń psychicznych, a na szczycie ich listy znajdują się stany lękowe i depresja. Oznacza to, że problem dotyczy mniej więcej 1 na 8 osób w światowej populacji.
Koszty chorób związanych z tymi zaburzeniami psychicznymi sięgają miliardów dolarów. W miejscu pracy marnuje się godziny produktywności, a ludzie tracą jakość życia. Niestety wiele osób nie otrzymuje potrzebnej pomocy z powodu związanej z problemami zdrowia psychicznego stygmatyzacji, wysokich kosztów usług medycznych lub braku odpowiedniej opieki w okolicy, ale to musi się zmienić, i to natychmiast.'
Zdrowie psychiczne a rak
Chociaż diagnoza problemów psychicznych nie musi bezpośrednio korelować z ryzykiem rozwoju raka, istnieją między nimi złożone i ukryte powiązania. Zaburzenia równowagi układu nerwowego – wskutek stresu, lęku itp. – utrzymują organizm w ciągłym trybie walki lub ucieczki, co sieje spustoszenie w systemie odpornościowym i napędza procesy zapalne.
Badania w dziedzinie neuroonkologii sugerują, że między układem nerwowym a nowotworami zachodzi znaczna interakcja. W fascynującym badaniu, którego wyniki opublikowano na początku tego roku, naukowcy zauważyli:
"Nerwy nie tylko regulują postęp guzów, lecz także same komórki nowotworowe wykazują również różnorodne cechy neuronalne i neurorozwojowe, co pozwala im wpływać na strukturę i funkcję nerwów". Nerwy mogą powodować namnażanie i rozprzestrzenianie komórek rakowych, ale z drugiej strony też hamować powstawanie guzów. To interesująca dziedzina, która będzie trafiać na pierwsze strony gazet w miarę napływu nowych badań.
Na związek między zdrowiem psychicznym a rakiem wpływają również inne czynniki. Osoby doświadczające przewlekłego stresu i lęku mogą uciekać się do niezdrowych mechanizmów radzenia sobie z sytuacją, takich jak nadużywanie narkotyków lub alkoholu, aby tymczasowo złagodzić odczuwane objawy. Problemy ze zdrowiem psychicznym mogą również prowadzić do szkodliwych nawyków, takich jak nieodpowiednie odżywianie, napady objadania się lub siedzący tryb życia.
Poważniejszym problemem jest zaburzenie równowagi, które pogłębia się z czasem, gdy narastają przewlekły stres i nierozwiązane traumy. Zrównoważony stan organizmu, do którego wszyscy powinni dążyć, nazywa się homeostazą. Ustrój pragnie równowagi – m.in.: stabilnego stężenia glukozy we krwi, braku stanów zapalnych, uregulowanego poziomu hormonów i idealnego pH. Przewlekły stres, lęk i depresja wytrącają organizm z tego stanu. Powstają wówczas bardziej sprzyjające warunki do rozwoju raka.
Niezależnie od tego, czy był to rozwód, utrata bliskiej osoby, problemy finansowe, niekorzystne warunki pracy, czy nierozwiązane konflikty emocjonalne, te zdarzenia negatywnie wpłynęły na ich życie i ostatecznie doprowadziły do rozwoju choroby i pogorszenia stanu zdrowia.
Dr Ryke Geerd Hamer, twórca germańskiej nowej medycyny, jako pierwszy postawił hipotezę o związku między traumą emocjonalną a rakiem. Po tym, jak jego syn został postrzelony i zmarł w wyniku odniesionych obrażeń, rozwinął się u niego rak jądra.
Dr Hamer ukuł termin określający takie nieoczekiwane i przygnębiające zdarzenia: wstrząsy konfliktowe. Wpływają one jednocześnie na mózg, psychikę i narząd, w którym zlokalizowany jest nowotwór. Podobnie jak w holistycznej medycynie, skupiającej się na umyśle, ciele i duchu, dr Hamer dążył do rozwiązania emocjonalnych traum w celu inicjacji procesu leczenia. Był jednym z pierwszych, którzy podkreślali znaczenie badania psychiki w celu dotarcia do pierwotnej przyczyny choroby.
Apeluję, by już dziś zacząć podejmować wysiłki w celu pozbycia się obciążeń psychicznych i rozpoczęcia dbania o siebie. To może uratować życie. Oto kilka terapii i naturalnych środków, które mogą w tym pomóc.
Czytaj również: Nasze choroby mają źródło w psychice, którą czyta ciało. Zdrowie w ujęciu biologii totalnej
Terapia EVOX
Ta technika zmiany percepcji analizuje wzorce głosu osoby mówiącej do terapeuty o określonych tematach. Dane te są nanoszone na wykres indeksu percepcji, który specjalista EVOX wykorzystuje do identyfikacji i przeformułowania nierozwiązanych stresorów pacjenta.
Każdy unikalny czynnik stresujący ma odpowiadającą mu częstotliwość wzmacniającą. Specjalne ręczne widełki przekazują pacjentowi uzdrawiające częstotliwości, co pomaga mu "przeprogramować mózg", przywrócić równowagę emocjonalną oraz złagodzić stres, lęk i przeszłe traumy.
Widzieliśmy, jak ta terapia czyni cuda w naszych ośrodkach – często uwalniała pacjentów od ciężaru, z którym nieświadomie zmagali się przez dziesięciolecia.
Zioła i suplementy diety
Spędzanie czasu z przyjaciółmi lub bliskimi, którzy podnoszą na duchu, znajdowanie humoru w życiu codziennym oraz dbałość o odpowiednią podaż witaminy D i aktywność fizyczną to doskonałe sposoby na rozjaśnienie dnia, poprawę nastroju i pożegnanie stresu. Jeśli jednak potrzebujesz dodatkowego wsparcia, wypróbuj te skuteczne zioła i suplementy diety. Stosuj je zgodnie z zaleceniami specjalisty lub producenta (zawsze najlepiej współpracować z lekarzem, który może polecić suplementy diety w odpowiednich dawkach).
GABA
Kwas gamma-aminomasłowy to neuroprzekaźnik (związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami) w mózgu. Jest to najliczniejszy neuroprzekaźnik inhibicyjny w ośrodkowym układzie nerwowym.
Niskie poziomy GABA są powiązane z lękiem, zaburzeniami nastroju, schizofrenią, autyzmem, depresją, padaczką i drgawkami. Wykazano, że jego suplementacja działa uspokajająco, redukuje stres i lęk oraz poprawia sen. Ta naturalna substancja oddziałuje na te same receptory GABA co wiele popularnych leków na receptę, w tym benzodiazepiny i barbiturany, i to w znacznie bezpieczniejszy sposób.
Zalecana dawka: 100-300 mg na dobę.
SAMe
S-adenozylo-L-metionina (SAMe) to naturalnie występujący w organizmie związek chemiczny odpowiedzialny za wiele funkcji metabolicznych. Jest produkowany głównie w wątrobie. SAMe wspomaga prawidłową metylację DNA, wspiera strukturę i funkcjonowanie komórek oraz jest niezbędna do produkcji serotoniny, dopaminy i noradrenaliny – kluczowych w mózgu substancji chemicznych odpowiedzialnych za dobre samopoczucie.
Od dziesięcioleci SAMe jest badana pod kątem jej potencjału jako naturalnego środka przeciwdepresyjnego. W zeszłym roku w systematycznym przeglądzie i metaanalizie naukowcy stwierdzili, że w przypadku pacjentów z depresją działała równie skutecznie, jak leki przeciwdepresyjne wydawane na receptę.
Zalecana dawka: 800 mg do 1,6 g na dobę (dawkowanie powinien nadzorować lekarz dobrze obeznany z tematem naturalnych metod leczenia depresji).
L-teanina
To pozyskiwany głównie z liści herbaty aminokwas, który wspomaga relaksację i łagodzi objawy lęku przy minimalnej senności lub jej braku. Działa przez regulację fal mózgowych, w szczególności fal alfa, oraz podwyższanie poziomu GABA, serotoniny i dopaminy.
L-teanina, która jest ostępna w postaci suplementów diety zarówno samodzielnie, jak i w kombinacji z innymi substancjami, doskonale redukuje stres i lęk. Zalecana dawka: 200-600 mg na dobę.
L-tyrozyna to kolejny aminokwas, który zalecam w ramach radzenia sobie ze stresem. Organizm potrzebuje jej do produkcji noradrenaliny i adrenaliny – 2 substancji chemicznych w mózgu, które są kluczowe dla łagodzenia emocjonalnego napięcia. L-tyrozyna występuje naturalnie w większości produktów spożywczych zawierających białko, a jej suplementacja może zapewnić bardzo potrzebne wsparcie dla zdrowia psychicznego.
Zalecana dawka: 500 mg do 1,5 g na dobę.
Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)
Wyciąg z tej rośliny można znaleźć w wielu złożonych preparatach nasennych. Ma dobrze znane właściwości relaksujące i przeciwlękowe. W większości przypadków jest równie skuteczny, jak konwencjonalne leki przeciwlękowe, ale nie ma długiej listy kłopotliwych działań niepożądanych. Wiele osób uważa również, że waleriana poprawia nastrój. Ponieważ może powodować senność, zazwyczaj sugeruję stosowanie jej przed snem.
Uwaga: Nie należy stosować waleriany podczas przyjmowania innych środków działających uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy, w tym alkoholu, narkotycznych leków przeciwbólowych lub benzodiazepin. Może ona wchodzić w interakcje z tymi substancjami i nasilać ich wpływ.
Zalecana dawka: 300-600 mg na dobę w postaci ekstraktu z korzenia kozłka lekarskiego.
Rumianek (Matricaria chamomilla)
Filiżanka herbaty rumiankowej od dawna kojarzy się ze spokojem i ukojeniem – i nie bez powodu. Jeden z najsilniejszych flawonoidów w rumianku – apigenina – moduluje receptory GABA, co wywołuje działanie relaksujące i uspokajające.
Niedawny przegląd systematyczny wykazał, że rumianek może leczyć szeroki zakres zaburzeń lękowych – od zespołu lęku uogólnionego po lęk związany z cyklem menstruacyjnym, pomenopauzalny i wywołany bezsennością. Pomagał również osobom w fazie rekonwalescencji po chorobach psychicznych i nie powodował przy tym objawów niepożądanych.
Zalecana dawka: 1-2 szklanek rumiankowej herbaty lub 250 mg do 2 g w formie suplementu diety na dobę.
Magnez
Magnez to niezbędny minerał, od którego zależy funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego, a także sercowo-naczyniowego i mięśniowo-szkieletowego. Odgrywa rolę w regulacji stężenia glukozy we krwi i równoważeniu poziomu wapnia, a także wspomaga łagodzenie lęku i depresji.
Zalecana dawka: 300-400 mg na dobę.
Świerzbiec właściwy (Mucuna pruriens)
Tę tropikalną roślinę, często nazywaną aksamitnym ziarnem, od wieków stosowano w medycynie ajurwedyjskiej w leczeniu depresji i zaburzeń nastroju. Zawiera lewodopę (L-dopę), która jest bezpośrednim prekursorem dopaminy. Podwyższenie poziomu L-dopy może poprawić nastrój, funkcje poznawcze i libido, a także ogólne poczucie dobrostanu. Regularne stosowanie wysokiej jakości suplementu diety zawierającego M. pruriens zgodnie z zaleceniami lekarza to doskonały sposób na wsparcie zdrowia psychicznego.
Zalecana dawka: 100-500 mg na dobę.
Lawenda
Lawenda ma bogatą i barwną historię i od dawna jest stosowana jako naturalny środek na lęk oraz stres. Może zdziałać cuda, jeśli chodzi o spokój, wyciszenie i równowagę umysłu.
Uwaga: Zazwyczaj nie zalecam spożywania olejków eterycznych, chyba że lekarz wyraźnie zaleci inaczej. Mogą one być bardzo silne po podaniu doustnym. W przypadku raka estrogenozależnego (np. piersi lub jajnika) olejki eteryczne, w tym lawendowy, szałwiowy, z kopru włoskiego i anyżowy, mogą właściwie sprzyjać wzrostowi guza, ponieważ zawierają związki estrogenopodobne.
Zalecana dawka: kilka kropli wysokiej jakości olejku lawendowego do kąpieli, na poduszkę lub rozpylonych w powietrzu.
Witania ospała (Withania somnifera)
Klinicznie udowodniono, że ta roślina lecznicza – powszechnie znana pod nazwą ashwagandha – stosowana w medycynie ajurwedyjskiej od ponad 3 tys. lat, obniża poziom stresu, lęku i kortyzolu. Standaryzowane dawki witanii ospałej w kapsułkach, proszkach, herbatach, płynnych ekstraktach oraz żelkach są powszechnie dostępne.
Zalecana dawka: 300–600 mg na dobę.
Terapie psychofizyczne
Istnieją również terapie i praktyki, które przynoszą udowodnione korzyści w łagodzeniu stresu i lęku.
- Masaż: Tysiące badań, których wyniki trafiły do licznych recenzowanych publikacji medycznych, potwierdzają skuteczność masażu, który działa przez stymulację układu przywspółczulnego, w łagodzeniu stresu i lęku. Pod jego wpływem następują uwalnianie endorfin, spadek poziomu kortyzolu, poprawa krążenia oraz aktywacja układu limfatycznego. Wszystkie te pozytywne efekty korzystnie wpływają na kondycję całego organizmu i łagodzą obciążenia psychiczne i fizyczne. Poszukaj licencjonowanego i wykwalifikowanego masażysty w swojej okolicy i – jeśli to możliwe – zaplanuj regularne masaże, aby się odstresować i zrelaksować.
- Akupunktura: Ta starożytna praktyka lecznicza wspomaga krążenie krwi, ogranicza stany zapalne, łagodzi ból i ma szeroki zakres pozytywnych efektów w walce ze stresem, depresją i lękiem. Badania kliniczne pokazują, że akupunktura jest bezpieczna, skuteczna i dobrze tolerowana przez pacjentów z zespołem lęku uogólnionego. Skonsultuj się z lekarzem, aby upewnić się, czy ta terapia jest dla Ciebie odpowiednia.
- Medytacja: Nauka prawidłowej medytacji i regularna praktyka uważności mogą znacząco zredukować stres, lęk i depresję. Medytacja to doskonały sposób na praktykowanie autorefleksji, przeformułowanie negatywnych myśli i emocji oraz wyciszenie przeładowanego umysłu. Co więcej, można z niej korzystać w dowolnym miejscu i czasie. Wiele osób, zwłaszcza początkujących, uważa za pomocną medytację prowadzoną za pośrednictwem filmów w serwisie YouTube lub aplikacji. Ważne jest znalezienie każdego dnia chwili ciszy, aby głęboko pooddychać, zrelaksować się i skoncentrować.
- Medytacja w ruchu: Każde ćwiczenie łączące oddech, ruch i skupioną intencję, takie jak joga, tai-chi czy qigong, może być doskonałym sposobem na złagodzenie stresu i lęku. Właściwie wszystkie te aktywności to formy medytacji. Wiele samouczków i zajęć znajdziesz online, w specjalnych aplikacjach lub lokalnym klubie fitness. Ćwiczenia kilka razy w tygodniu to idealny pomysł.
Jeśli potrzebujesz pomocy, poszukaj jej
Jeśli Twoje zdrowie emocjonalne jest zagrożone, zalecam zwrócenie się o pomoc do zaufanego powiernika, przyjaciela, licencjonowanego specjalisty, holistycznego uzdrowiciela lub duchowego. Nie ma absolutnie nic złego w odczuwaniu przygnębienia i stresu. Rozmowy o zdrowiu psychicznym i aktywne podejmowanie działań mających na celu eliminację przewlekłego stresu oraz poprawę nastroju mogą zapobiec powstaniu w organizmie warunków do rozwoju raka i innych przewlekłych problemów zdrowotnych.
Moje przemyślenia na temat leków przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych
W przypadku zaburzeń lękowych i depresyjnych specjaliści w dziedzinie medycyny konwencjonalnej szybko przepisują pacjentom leki na receptę. Jednak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i benzodiazepiny wiążą się z długą listą niebezpiecznych działań niepożądanych. Niektóre z nich wymagają nawet umieszczenia ostrzeżenia w czarnej ramce z informacją o podwyższeniu ryzyka samobójstwa.
Jako specjalista, którego celem jest poprawa, a nie pogarszanie zdrowia, nie mogę popierać stosowania tych leków, skoro istnieją bezpieczne, naturalne i skuteczne alternatywne metody leczenia. Pamiętaj tylko, aby przed odstawieniem jakiegokolwiek preparatu na receptę lub rozpoczęciem przyjmowania nowego suplementu diety skonsultować się z lekarzem.
Znaczenie dbania o siebie
Często pierwszą rzeczą, która schodzi na dalszy plan, gdy czujemy się przytłoczeni, jest dbanie o siebie. Higiena snu szwankuje, nie odżywiamy się odpowiednio, nie pijemy wystarczająco dużo wody, nie ćwiczymy, nie spędzamy czasu na świeżym powietrzu i nie skupiamy się na drobnych rzeczach, które sprawiają nam radość. Bez ujścia dla stresu i lęku obciążenie zdrowia psychicznego stale rośnie. Jeśli znajdziesz się na tej równi pochyłej samozaniedbania, spróbuj korzystać z tej listy kontrolnej codziennie przez kilka tygodni, aby sprawdzić, czy Twoje nastawienie się poprawi.
- Afirmacje: Po przebudzeniu spójrz w lustro i powiedz coś pozytywnego, np.: "Dzisiaj będzie wspaniały dzień" lub: "Jestem silna/-y, pewna/-y siebie i zdrowa/-y". Wybierz frazę, która do Ciebie przemawia, i powtarzaj ją wielokrotnie w ciągu dnia.
- Prowadzenie dziennika: Zapisuj wszystkie swoje myśli – zarówno te pozytywne, jak i negatywne – rano przy kawie, jeśli chcesz ustalić swoje cele na dany dzień, lub tuż przed snem, jeśli chcesz podejść do tego bardziej refleksyjnie. Nie stosuj autocenzury – po prostu pozwól swoim myślom spłynąć na papier.
- Granice: Niezależnie od tego, czy chodzi o zobowiązania zawodowe, społeczne, czy rodzinne, wyznaczaj granice, aby chronić swoje zdrowie psychiczne i dobre samopoczucie. Mów "nie" zbędnym obowiązkom i miej świadomość swoich ograniczeń.
- Gorąca kąpiel: Każdego wieczoru przygotuj sobie kąpiel z dodatkiem soli Epsom i oczyszczających minerałów, zapal świeczkę lub przyciemnij światło i poczytaj albo posłuchaj uspokajającej muzyki. To wspomoże detoksykację i relaksację organizmu.
- Sen: Prawie wszystkie aspekty życia poprawiają się, gdy odpowiednio się wysypiamy. Zrób wszystko, co w Twojej mocy, aby przesypiać 7-9 godz. każdej nocy.
- Czas dla siebie: To jak najbardziej w porządku, aby postawić się na pierwszym miejscu i zrobić coś tylko dla siebie. Nawet jeśli to tylko 5 min medytacji w samotności albo kilka rozdziałów dobrej książki, znajdź te cenne chwile dla siebie każdego dnia.
Dr n. med. Leigh Erin Connealy jest kierownikiem medycznym amerykańskich ośrodków – Cancer Center for Healing (Centrum Leczenia Raka) i Center for New Medicine (Centrum Nowej Medycyny) – w Irvine w Kalifornii. Dzięki jej multidyscyplinarnym protokołom leczenia, zespołowi specjalistów oraz holistycznemu podejściu do zdrowia i terapii stały się one największymi klinikami medycyny integracyjnej/funkcjonalnej w Ameryce Północnej, odwiedzanymi przez ponad 70 tys. pacjentów z całego świata. Dr Connealy jest autorką książek pt. "The Cancer Revolution" ("Nowotworowa rewolucja") oraz "Be Perfectly Healthy" ("Bądź doskonale zdrowy"), a także wziętą prelegentką, która występuje w licznych programach telewizyjnych i radiowych, seminariach internetowych oraz podcastach. Uznaje się ją za jedną z najlepszych specjalistów w dziedzinie medycyny funkcjonalnej i integracyjnej w USA.
- WHO, "Mental Health Disorders," Jun 8, 2022, who.int
- Mol Cancer, 2025; 24(1): 44
- Cleveland Clinic, "Gamma-Aminobutyric Acid (GABA)," Apr 25, 2022, my.clevelandclinic.org
- Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry, 2024; 132: 110985
- Clin Nutr Res, 2024; 13(2): 139–147
- US National Institutes of Health, “Ashwagandha: Is It Helpful for Stress, Anxiety, or Sleep?," May 2, 2025, ods.od.nih.gov; J Herbal Med, 2021; 28: 100434
