Nasze magazyny
W jaki sposób cieszyć się słońcem, jednocześnie chroniąc skórę przed uszkodzeniami? Dr Leigh Erin Connealy wskazuje, jak znaleźć właściwą równowagę i chronić się przed szkodliwym wpływem promieni słonecznych od wewnątrz.
Korzyści z kąpieli słonecznych
Prawie każdego dnia, mniej więcej w południe, w porze lunchu, robię sobie przerwę między pacjentami, zdejmuję buty i wychodzę na zewnątrz, by pospacerować po trawie i położyć się na słońcu. W ten sposób nie tylko praktykuję uziemienie, nawiązując bezpośredni kontakt z powierzchnią Ziemi, ale także chłonę korzyści płynące z kalifornijskiego słońca.
Podczas gdy niektórzy pacjenci są tym zszokowani i alarmują „Dr Connealy! Nie martwi się pani rakiem skóry?”, inni mają świadomość, że światła słonecznego nie należy unikać, lecz pławić się w nim z intencją i uważnością. Oto kilka kluczowych korzyści płynących z regularnej, bezpiecznej ekspozycji na słońce.
Zwiększone wytwarzanie witaminy D: Kiedy skóra absorbuje promienie UVB ze słońca, wyzwala to reakcję fotochemiczną, która prowadzi do powstania witaminy D. Jest ona następnie przetwarzana w wątrobie i nerkach do swojej aktywnej postaci i rozprowadzana po całym organizmie, gdzie bierze udział w wielu reakcjach biologicznych.
Stężenie witaminy D we krwi na poziomie lub powyżej 30 ng/ml zapewnia nam mocniejsze kości i chroni przed złamaniami, korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego, wspiera pracę mięśni, poprawia nastrój i kondycję psychiczną, a także obniża ryzyko śmierci i rozwoju chorób, w tym niektórych nowotworów. Pewne badania sugerują, że stężenie witaminy D na poziomie 50–70 ng/ml zapewniają najlepszą ochronę.
Niższe ryzyko rozwoju nowotworów: Od prawie dwóch dekad badania wykazują korelację między bezpieczną ekspozycją na słońce a zwiększonym wytwarzaniem witaminy D, co zmniejsza ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. W badaniu z 2008 roku naukowcy zauważyli, że zbyt mała ekspozycja na słońce i wynikający z niej niedobór witaminy D są powiązane z chorobami przewlekłymi, w tym chorobami autoimmunologicznymi, infekcjami, chorobami sercowo-naczyniowymi i nowotworami. Szacują, że jeśli każdego dnia dostarczymy co najmniej 1000 IU witaminy D z żywności i suplementów lub wystarczającej ilości słońca, aby podnieść poziom witaminy D we krwi powyżej 30 ng/ml, możemy obniżyć ryzyko zachorowania na raka piersi, jelita grubego lub prostaty o 30–50%.
Kortyzol i regulacja rytmu dobowego: Odpowiednia ekspozycja na światło słoneczne, zwłaszcza w ciągu godziny od przebudzenia, jest dla organizmu sygnałem, że należy zatrzymać wydzielanie melatoniny (hormonu snu) i wyzwala reakcję przebudzenia z udziałem kortyzolu. Te biochemiczne sygnały pomagają regulować cykl snu i czuwania oraz przygotowują grunt pod normalne, zdrowe wahania hormonalne w ciągu dnia. Wyższy poziom kortyzolu rano pomaga utrzymać czujność i reguluje poziom tego hormonu stresu w późniejszej części dnia, co obniża stres i zapewnia lepszy sen.
Poprawa funkcji mitochondriów: Światło podczerwone i bliska podczerwień ze światła słonecznego pozytywnie wpływają na organizm na poziomie komórkowym. Gdy światło słoneczne przenika przez ciało i zostaje wchłonięte, uruchamia kaskadę reakcji komórkowych, zaczynając od poprawy funkcji wytwarzających energię mitochondriów i tym samym zwiększenia poziomu energii w organizmie. Odpowiednia codzienna dawka światła słonecznego pobudza także regenerację komórek, poprawia nastrój, usprawnia krążenie, wzmacnia odporność i zwalcza stany zapalne.
Najczęstsze nowotwory skóry
Korzyści z odpowiedniej ilości światła słonecznego i ekspozycji na nie są jasne. Należy jednak uważać, bo nadmiar szkodzi. Według najnowszych danych Światowego Funduszu Badań nad Rakiem (World Cancer Research Fund), w 2022 roku na całym świecie zdiagnozowano 331 722 nowych przypadków raka skóry, a najwięcej w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Wielkiej Brytanii.
Rak podstawnokomórkowy (BCC): To najczęstszy rodzaj raka skóry na świecie. Nowotwory te powstają w komórkach podstawnych, najgłębszej warstwie naskórka, będącej zewnętrzną powłoką skóry. Przybierają formę od otwartych ran po błyszczące guzki, czerwone plamy lub blizny, a zmiany te są zazwyczaj powodowane przez połączenie skumulowanej oraz intensywnej, sporadycznej ekspozycji na słońce. BCC rzadko dają przerzuty, ale nieleczone mogą powodować znaczne bliznowacenie i uszkodzenie tkanek.
Rak płaskonabłonkowy (SCC): Jest drugim najczęstszym rodzajem raka skóry. Powstający w komórkach płaskonabłonkowych górnej warstwy naskórka SCC może objawiać się jako łuszczące się, czerwone lub twarde plamy, brodawki lub otwarte rany. SCC budzą większe obawy niż BCC, ponieważ mogą dawać przerzuty, jeśli nie zostaną wcześnie wykryte i wyleczone. Zapobieganie ma tu kluczowe znaczenie, ponieważ zazwyczaj choroba jest efektem trwającej całe życie ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe.
Czerniak (melanoma): To najbardziej znany i najniebezpieczniejszy ze wszystkich nowotworów skóry. Wywodzące się z wytwarzających barwnik melanocytów, większość czerniaków ma kolor czarny lub ciemnobrązowy, ale mogą być również różowe, białe, czerwone, fioletowe lub niebieskie. Są one poważniejsze i trudniejsze do leczenia, jednak pacjenci mają 99% szans na pięcioletnie przeżycie, jeśli wcześnie wykryją raka.
W przypadku czerniaka istnieje także czynnik genetyczny – posiadanie krewnych pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z tą chorobą znacznie zwiększa ryzyko zachorowania – ale winna może być również sporadyczna, intensywna ekspozycja na promieniowanie UV, jak np. oparzenia słoneczne podczas wakacji.
Najlepszym sposobem na wczesną identyfikację tych problematycznych zmian jest nawyk samobadania ciała i stosowanie metody ABCDE. Pomaga ona odróżnić zwykłe pieprzyki od czerniaka skóry:
Asymetria – jedna połowa pieprzyka nie pasuje kształtem do drugiej.
Brzegi – są nieregularne, poszarpane, postrzępione lub rozmyte.
C(K)olor – zmiana ma niejednolitą barwę, zawiera różne odcienie brązu, czerni, a także czerwieni, bieli czy szarości.
Duża średnica – znamię jest większe niż 6 mm (wielkość gumki do ołówka), chociaż czerniaki mogą być też mniejsze.
Ewolucja – pieprzyk w ostatnim czasie zmienił swój rozmiar, kształt, kolor lub pojawiły się nowe objawy (świąd, krwawienie, strup).
Wykrywanie raka skóry
Regularne badania skóry i coroczne wizyty u dermatologa są niezwykle pomocne w wykrywaniu raka skóry w ajwcześniejszych stadiach. Jeśli
jeszcze tego nie robisz, zacznij przeprowadzać comiesięczne samobadania. Stań nago przed dużym lustrem i zbadaj dokładnie każdy centymetr
ciała, od stóp do głów.
Użyj lusterka ręcznego, aby sprawdzić trudno dostępne miejsca, w tym skórę głowy, miejsca za uszami, kark i plecy. Nie zapomnij o podeszwach stóp, obszarach między palcami stóp i dłoni oraz ich wewnętrznych stronach. Zwracaj szczególną uwagę na wszelkie nowe pieprzyki lub zmiany w strukturze skóry, a także na świąd, powstawanie strupów lub krwawienie.
Według Amerykańskiej Akademii Dermatologii użycie metody ABCDE może pomóc w zauważeniu problematycznych zmian. Jeśli odpowiesz tak na którekolwiek z tych pytań tej metody, skonsultuj się z dermatologiem. Lepiej zapobiegać niż leczyć, a im wcześniej wykryje się raka skóry, tym lepiej.
Bądź bezpieczny na słońcu
Korzystaj ze słońca poza godzinami największego nasłonecznienia: Staraj się korzystać z promieni słonecznych przed godziną 10.00 oraz po 16.00, aby organizm mógł wytwarzać witaminę D, jednocześnie ograniczając szkodliwe działanie promieniowania UV.
Stosuj nietoksyczny krem z filtrem: Nawet w pochmurne dni promienie UVA i UVB docierają do skóry. Jeśli planujesz przebywać na zewnątrz dłużej niż godzinę, stosuj wysokiej jakości, nietoksyczny krem z filtrem SPF 30 lub wyższym. Nakładaj go po około godzinie ekspozycji na słońce lub wcześniej, jeśli łatwo ulegasz oparzeniom, i ponawiaj aplikację co godzinę.
Chroń skórę odpowiednim ubraniem: Jeżeli zamierzasz długo przebywać na świeżym powietrzu – podczas pracy w ogrodzie, uprawiania sportu czy innych aktywności – noś kapelusz, okulary przeciwsłoneczne, luźne koszule z długim rękawem, długie spodnie oraz inną odzież ochronną. Wiele tkanin posiada obecnie wbudowany filtr SPF, zapewniający dodatkową ochronę.
Unikaj oparzeń słonecznych i solarium: Nie dopuszczaj do oparzeń słonecznych i unikaj korzystania z łóżek opalających. Zarówno oparzenia, jak i opalanie w solarium przyspieszają bowiem starzenie się skóry oraz zwiększają ryzyko rozwoju raka skóry.
Holistyczne podejście do zapobiegania nowotworom
Holistyczne zapobieganie chorobom i leczenie obejmują wszystkie aspekty zdrowia, od stóp do głów, uwzględniając umysł, ciało i ducha. Podczas dziesięcioleci mojej praktyki medycznej odkryłam, że pacjenci, którzy stosują następujące niemedyczne porady łącznie z leczeniem, mają lepsze wyniki, lepsze perspektywy i lepszy ogólny stan zdrowia.
Spędzaj czas na łonie natury
Kontakt ze wszystkimi błogosławieństwami Matki Natury, od spacerów po lasach, przez pływanie w krystalicznie czystych zbiornikach wodnych, wygrzewanie się w obfitującym w witaminę D słońcu, aż po moczenie stóp w falach i chodzenie po piasku, ma głębokie znaczenie lecznicze. Staraj się zatem wychodzić na zewnątrz, kiedy tylko możesz.
Uwierz w wyzdrowienie
Umysł to potężne narzędzie, a wiara, że możesz wyzdrowieć, ma kluczowe znaczenie. Codzienne afirmację uzdrawiające to prosty sposób na wlanie dobrego samopoczucia do swojej duszy. Zaczynaj każdy poranek od czegoś prostego, na przykład: "Jestem zdrowy, jestem silny, potrafię wyzdrowieć". Szybko zauważysz że lepiej się czujesz, czyniąc z tego rutynę.
Bądź optymistą
Wdzięczne serce, pozytywne nastawienie i szczera wiara we wszystko, co dobre w życiu, również mogą promować zdrowienie i pomagać odpierać choroby. Jeśli zauważysz, że wkrada ci się do głowy negatywne myślenie, każdego wieczoru zapisz pięć rzeczy, za które jesteś wdzięczny.
Skup się na modlitwie lub medytacji
Wyciszenie umysłu, odcięcie się od natrętnych myśli i skupienie na pracy z oddechem ma niezliczone korzyści dla zdrowia. Badania wykazały, że takie działanie może mieć głęboki, korzystny wpływ zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Podobnie wiara w siłę wyższą pomogła niezliczonym pacjentom powrócić do zdrowia i przejść przez trudy diagnozy oraz choroby.
Nawiązuj więzi z innymi
Ludzkie więzi to jedne z najpotężniejszych środków uzdrawiających. Spędzanie czasu z ludźmi, którzy cię kochają, cenią i sprawiają, że czujesz się dobrze, może być właśnie tym lekarstwem, którego potrzebujesz.
Znajdź swój cel
Kiedy napędza cię cel, podchodzisz do życia z wigorem i poczuciem sensu, co sprawia, że ekscytujesz się na myśl o wstawaniu z łóżka i wychodzeniu na zewnątrz każdego dnia. Daje ci to także poczucie spełnienia. Gdy tym celem jest coś poza tobą samym, tym lepiej. Robienie rzeczy dla innych i zmienianie świata na lepsze, w jakiejkolwiek skali, przynosi korzyści nam wszystkim.
Bądź cierpliwy
Najzdrowsze, najlepiej przystosowane osoby, jakie znam, to te, które okazują wyrozumiałość i cierpliwość nie tylko ludziom wokół nich, ale także sobie samym. Popełnianie błędów jest w porządku, a zrozumienie i zaakceptowanie tego jest zdrowe. Bycie uprzejmym i miłym nic nie kosztuje, a procentuje wykładniczo.
Chroń skórę od wewnątrz
Witaminy, minerały i odpowiednio dobrane suplementy mogą chronić twoją skórę. Choć niektóre z nich określa się mianem wewnętrznych filtrów przeciwsłonecznych, należy je stosować wyłącznie jako uzupełnienie, a nie zamiennik standardowej ochrony przeciwsłonecznej.
Paproć złocista (Polypodium leucotomos): Jednym z najlepiej przebadanych wewnętrznych filtrów przeciwsłonecznych jest ekstrakt z południowoamerykańskiej paproci Polypodium leucotomos. Roślina ta od dawna wykorzystywana jest w leczeniu chorób skóry, a coraz więcej badań
wskazuje, że jej doustne stosowanie może chronić przed uszkodzeniami, wywołanymi promieniowaniem UV. W randomizowanym, podwójnie
zaślepionym badaniu z grupą placebo stwierdzono, że przyjmowanie 240 mg ekstraktu dwa razy dziennie przez 60 dni w bezpieczny sposób
zmniejszało uszkodzenia skóry spowodowane promieniowaniem UV. Sugerowana dawka: 240 mg dwa razy dziennie.
Witamina B3 (nikotynamid): Kolejnym suplementem wartym rozważenia, szczególnie u osób, które pokonały raka skóry innego niż czerniak, jest witamina B3 (nikotynamid). Badania wykazały, że regularne stosowanie nikotynamidu zmniejsza ryzyko nawrotu raka skóry o 54%. Nawet u osób bez wcześniejszego rozpoznania raka skóry, suplementacja witaminą B3 zmniejsza ryzyko zachorowania o 14%. Witamina ta, naturalnie występująca w rybach, drobiu oraz niektórych orzechach i nasionach, wspomaga naprawę uszkodzeń DNA, wywołanych promieniowaniem UV i pomaga zapobiegać mutacjom, mogącym prowadzić do rozwoju nowotworu. Sugerowana dawka: 500 mg dwa razy dziennie.
Karotenoidy: Karotenoidy to naturalne barwniki, nadające intensywne kolory roślinom, warzywom, owocom, a także niektórym zwierzętom. Astaksantyna odpowiada za różowe zabarwienie flamingów i krewetek, likopen nadaje czerwony kolor pomidorom i arbuzom, natomiast beta-karoten odpowiada za pomarańczową barwę marchwi i batatów. Karotenoidy są silnymi przeciwutleniaczami. Neutralizują wolne rodniki i pomagają zapobiegać uszkodzeniom oksydacyjnym, wywołanym promieniowaniem UV. Sugerowana dawka: 3–6 mg dziennie.
Zintegrowana terapia raka skóry
W Centrum Leczenia Nowotworów oferujemy zaawansowaną technologicznie terapię światłem, która precyzyjnie i skutecznie celuje w nieprawidłowe komórki. Terapia fotodynamiczna (PDT) to skuteczna, mało inwazyjna metoda, wykorzystująca określone długości fali światła do precyzyjnego niszczenia komórek nowotworowych i przednowotworowych, przy jednoczesnym wspieraniu naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu. Terapia polega na nałożeniu na zmianę skórną światłoczułego preparatu, który następnie jest aktywowany światłem o odpowiedniej długości fali.
Reakcja, jaka zachodzi na skórze, prowadzi do oksydacyjnego uszkodzenia nieprawidłowych komórek, co pozwala organizmowi na ich wyeliminowanie, a jednocześnie uszkodzenia zdrowych komórek są minimalne. Powoduje to wyzwolenie reakcji utleniających, skierowanych przeciwko nieprawidłowym komórkom, prowadząc do ich zniszczenia przy minimalnym uszkodzeniu zdrowych tkanek otaczających zmianę. Dla pacjentów z rakiem skóry metoda ta stanowi bezpieczną i skuteczną opcję leczenia ambulatoryjnego, wymagającą jedynie krótkiego okresu rekonwalescencji.
Terapia światłem może być również prowadzona dożylnie. Specjalny światłowodowy cewnik dostarcza światło o określonej długości fali bezpośrednio do krwiobiegu. Takie działanie ogólnoustrojowe wspiera zwalczanie komórek nowotworowych w całym organizmie. Metoda ta, nazywana fotobiomodulacją, umożliwia komórkom wykorzystanie energii świetlnej do poprawy mikrokrążenia, zwiększenia produkcji energii komórkowej oraz wzmocnienia naturalnych mechanizmów regeneracyjnych organizmu.
Ponieważ terapia ta nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, można ją bezpiecznie łączyć z innymi metodami medycyny integracyjnej w celu zwiększenia skuteczności leczenia oraz poprawy wyników terapeutycznych. Dzięki temu znajduje zastosowanie zarówno w onkologicznym leczeniu miejscowym, jak i ogólnoustrojowym.
Dr n. med. Leigh Erin Connealy jest kierownikiem medycznym amerykańskich ośrodków – Cancer Center for Healing (Centrum Leczenia Raka) i Center for New Medicine (Centrum Nowej Medycyny) – w Irvine w Kalifornii. Dzięki jej multidyscyplinarnym protokołom leczenia, zespołowi specjalistów oraz holistycznemu podejściu do zdrowia i terapii stały się one największymi klinikami medycyny integracyjnej/funkcjonalnej w Ameryce Północnej, odwiedzanymi przez ponad 70 tys. pacjentów z całego świata. Dr Connealy jest autorką książek pt. „The Cancer Revolution” („Nowotworowa rewolucja”) oraz „Be Perfectly Healthy” („Bądź doskonale zdrowy”), a także wziętą prelegentką, która występuje w licznych programach telewizyjnych i radiowych, seminariach internetowych oraz podcastach. Uznaje się ją za jedną z najlepszych specjalistów w dziedzinie medycyny funkcjonalnej i integracyjnej w USA.
- 1. Daniel D. Bikle, Vitamin D: Production, Metabolism, and Mechanism of Action (Endotext, 2025), ncbi.nlm.nih.gov
- 2. Nutrients, 2025; 17(2): 277
- 3. Clin J Am Soc Nephrol, 2008; 3(5): 1548–1554
- 4. Sci Rep, 2025; 15: 24435
- 5. World Cancer Research Fund, "Skin Cancer Statistics," accessed Apr 16, 2026, wcrf.org
- 6. Ali Venosa, “Back to Basics: Understanding the World’s Most Common Cancer,” Apr 16, 2024, skincancer.org
- 7. American Academy of Dermatology Assoc., "What to Look For: ABCDEs of Melanoma," accessed Apr 16, 2026, aad.org
- 8. J Clin Aesthet Dermatol, 2015; 8(2): 19–239. JAMA Dermatol, 2025; 161(11): 1140–1147
