Tarczyca, jod i sól

Artykuł pochodzi z magazynu

Holistic Health wrzesień - październik 2018

Kup ten numer

Lekarze od lat ostrzegają przed jej spożywaniem, głównie ze względu na układ krążenia. Jednak to właśnie sól zawiera jod niezbędny do prawidłowej pracy tarczycy.

Jednym z największych naturalnych rezerwuarów jodu jest woda morska. Fale morskie uderzając o brzeg, tworzą w powietrzu aerozol solankowy bogaty w jod. Najwyższe stężenie w powietrzu osiąga on podczas silnego wiatru, gdy fale mocno biją o brzeg i falochrony. Dlatego zaleca się spacery plażą po letniej burzy lub w okresie jesiennych sztormów. Bałtyk należy do mórz najbardziej zasobnych w jod, a stężenie tego pierwiastka w powietrzu jest na naszym wybrzeżu nawet sto razy większe niż w Polsce centralnej i południowej1. Ponieważ jod bardzo łatwo przenika do organizmu przez błony śluzowe i skórę, nic szczególnego nie musimy robić, by pozyskać go, gdy przebywamy nad morzem. Oczywiście warto jeść uprawiane tam warzywa - one także absorbują jod1,2.

Jeśli chodzi o spożycie jodu, nie ma uniwersalnej diety, ponieważ poza zbilansowaniem składników odżywczych niezwykle ważne jest to, gdzie mieszkamy1,2. Niestety im bardziej oddalamy się od morza, tym mniejsze ilości jodu występują zarówno w powietrzu, jak i roślinach. Dlatego suplementację tym pierwiastkiem można pominąć tylko w planie dietetycznym osób mieszkających w rejonach nadmorskich (w Polsce występowanie wola, czyli powiększenie tarczycy, która przy niedoborach jodu próbuje w ten sposób sprostać wymaganiom organizmu, najczęściej obserwuje się u osób mieszkających w górach)1,2. Rodzi się tylko pytanie: łykać tabletki czy solić? A jeśli solić, to ile?

Jak wybrać dobrą sól?

Jod jest dodawany do soli kuchennej w różnej postaci. Okazuje się, że dla naszej tarczycy nie jest obojętne, czy będzie to jodek potasu (KI), czy jodan potasu (KIO3). Według badań przeprowadzonych przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) istnieje duże ryzyko zablokowania pracy tarczycy przez jodan potasu, co w zasadzie nie dotyczy jodku potasu (jeden przypadek na 10 mln osób), a gdyby nawet był on przyczyną problemu, to można temu łatwo zaradzić. Co ważne, jodek potasu wchłania się lepiej niż jodan, który ma jednak tę przewagę, że jest związkiem bardziej stabilnym i wolniej rozpada się w czasie obróbki termicznej żywności. Mimo wszystko wybierajmy sól z dodatkiem jodku potasu, a potrawy doprawiajmy solą dopiero po zakończeniu gotowania3.

Unikaj soli ukrytej w żywności!

Od 1996 r. na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia sól kuchenna jest jodowana, co ma zapobiegać niedoborom tego pierwiastka w populacji. Przepisy określają, że sól przeznaczoną do spożycia przez ludzi należy wzbogacić taką ilością jodku lub jodanu potasu, by 100 g soli kuchennej zawierało ok. 30 mg jodu. Z przeliczenia wynika, że łyżka soli dostarcza nam ok. 137 μg jodu. Jest to ilość wystarczająca do pokrycia dziennego zapotrzebowania dorosłego człowieka4.

Ale uwaga! Spożywając przetworzoną żywność, która jest konserwowana solą, dziennie przyjmujemy jej zwykle więcej niż łyżkę. A przecież używamy jej dodatkowo do solenia potraw, które przygotowujemy sami!2. Co robić? Wystarczy zmienić przyzwyczajenia i zrezygnować z żywności konserwowanej chemicznie na rzecz produktów świeżych. Wtedy sól do nich dodana będzie sprzymierzeńcem naszej tarczycy, a nie wrogiem zdrowia. Dodajmy, że organizm ma zdolność magazynowania jodu w tarczycy pod postacią tyreoglobuliny, więc jeśli przez pewien czas brakuje tego pierwiastka w naszej diecie, korzysta z rezerwy2.

Pamiętajmy, że sól jest także źródłem sodu i chloru. Chlor to podstawowy anion w naszym organizmie, reguluje ciśnienie krwi i uwalnianie tlenu z czerwonych krwinek. Jest też aktywatorem enzymów trawiennych i wchodzi w skład soku żołądkowego5. Z kolei sód odpowiada za polaryzację błon komórkowych, która pozwala komórce reagować na bodźce zewnętrzne, oraz bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych6. Soląc potrawy, dbamy więc nie tylko o swoją tarczycę. Ważne, by robić to z umiarem.

Zuzanna Sawczuk

Zobacz też:

Zobacz także

Toksyczny łosoś

Toksyczny łosoś

Pełnego zdrowych, pożytecznych tłuszczów łososia uważa się za zdrową superrybę. Jednakże Cate Montana jest innego zdania. W ramach nowego "akwabiznesu" w supermarketach dostępne są bowiem głównie ryby hodowlane.

Wycięcie tarczycy: suplementy i dieta

Wycięcie tarczycy: suplementy i dieta

Bez tarczycy można żyć - pod warunkiem, że codziennie przyjmuje się suplementy jej hormonów i, o czym mało kto wie, stosuje odpowiednią dietę.

Przekąski w podróży

Przekąski w podróży

Spożywanie posiłków w drodze nie musi być nudne i zapychające.

Naturalne napoje izotoniczne

Naturalne napoje izotoniczne

To naturalne, że w czasie wakacji odczuwamy dużo większą ochotę na produkty odświeżające, nawilżające, takie jak soki, koktajle, sałatki, surówki, owoce, lody czy zimne napoje.

P jak przemiana metalu

P jak przemiana metalu

Według tradycyjnej medycyny chińskiej w naszym organizmie płuca fei oraz jelito grube da chang stanowią parę.

Raport specjalny

Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

 

 

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store