6 sposobów na zdrowe oczy

Pytanie:

Słońce oddziałuje negatywnie nie tylko na skórę, ale i na narząd wzroku. Jakie są naturalne sposoby ochrony wzroku?

Odpowiedź:

Ekspozycja oka na światło ultrafioletowe jest związana z rozwojem zaćmy i zwyrodnieniem siatkówki. W obu przypadkach zakłada się, że promienie UV mogą inicjować powstawanie wolnych rodników, które powodują modyfikację białek i peroksydację lipidów1. Nadmierna ekspozycja na słońce wywołuje również zapalenie spojówek, pogłębia wiele dolegliwości wzroku i może indukować tzw. ślepotę śnieżną.

Kiedy zbyt długo patrzymy w kierunku słońca, pojawiają się podrażnienie, zaczerwienienie, swędzenie i pieczenie oczu oraz uczucie suchości, a czasem nawet nadwrażliwość na światło. Właśnie dlatego w okresie letnim tak ważna jest ochrona narządu wzroku.

Stosowanie okularów przeciwsłonecznych, które blokują promieniowanie ultrafioletowe, spowalnia tempo pogorszenia widzenia i opóźnia wystąpienie chorób związanych z wiekiem2. Trzeba przy tym pamiętać, że przyciemnione szkła chronią przed szkodliwym działaniem promieni UVA i UVB jedynie wówczas, gdy mają filtr 400 lub większy.

Okazuje się jednak, że można dla oczu zrobić więcej, niż tylko założyć okulary. Jak każdy narząd potrzebują one codziennego odżywienia, które umożliwi im bronienie się przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. W tym przypadku prym wiodą luteina i zeaksantyna, które gromadzą się w plamce żółtej i soczewce, zabezpieczając oko przed negatywnym wpływem promieni słonecznych. Tych naturalnych barwników z grupy karotenoidów dostarczysz sobie, jedząc m.in. jarmuż, natkę pietruszki, brokuły, nektarynki oraz groszek zielony, ale to dopiero początek listy naturalnych składników, które wspomagają wzrok zwłaszcza latem.

Kukurydza

Związana z wiekiem lub nieprawidłową dietą utrata luteiny i zeaksantyny zwiększa fototoksyczne uszkodzenie ludzkiego oka, a suplementacja tymi karotenoidami ma działanie ochronne przed indukowanymi przez promienie uszkodzeniami3. Jednak zanim sięgniesz po gotowe preparaty, wypróbuj zmianę jadłospisu, wprowadzając do niego szeroką gamę zielonych warzyw i... kukurydzę. Tak, w jej kolbach również znajdują się duże ilości cennych karotenoidów, spośród których ok. 70% to luteina i zeaksantyna!

Co więcej, zdaniem badaczy porównujących zawartość tej pierwszej w różnych zbożach i roślinach właśnie kukurydza wiedzie tu prym i stanowi obiecujący składnik do opracowania żywności funkcjonalnej o wysokiej zawartości tego związku4. Naukowcy wyliczyli przykładowo, że zawartość luteiny waha się od 5,4 do 7,4 μg/g w różnych gatunkach pszenicy, a w kukurydzy sięga nawet 21,9 μg/g!

Fenkuł (Foeniculum vulgare)

Jak twierdzi Robert G. Smith, kiedy tylko wychodzimy na światło słoneczne, praktycznie cały barwnik zawarty w pręcikach (fotoreceptorach) na kilka sekund blaknie i wymaga regeneracji, zanim znów będzie możliwe widzenie w ciemności. Barwnik ten regeneruje witamina A, którą trzeba pozyskać z pożywienia10.

Doskonałym źródłem witaminy A okazuje się koper włoski, polecany w szczególności osobom wykonującym pracę przy komputerze i podróżującym nocą kierowcom. Zawarta w nim witamina A przeciwdziała kurzej ślepocie, a także łagodzi podrażnienia oczu i niweluje ich zmęczenie. Badania pokazują też, że wodny wyciąg z fenkułu zmniejsza ciśnienie wewnątrzgałkowe w modelu jaskry indukowanej steroidami11.

Pomarańcze

Choć zdrowie oczu wiąże się przede wszystkim z dietą bogatą w karotenoidy, okazuje się, że cytrusy również odgrywają ważną rolę. Szczególną uwagę warto zwrócić na pomarańcze. Osoby regularnie spożywające te owoce rzadziej zapadają na zwyrodnienie plamki żółtej, jedną z głównych przyczyn utraty wzroku w wieku podeszłym. Specjaliści z Uniwersytetu w Sidney (Australia) przez 15 lat przyglądali się nawykom żywieniowym 2 tys. ochotników w wieku co najmniej 50 lat. Ci, którzy jedli 1 owoc pomarańczy dziennie, wykazywali o 60% niższe ryzyko zachorowania na AMD.

Tajemnica tkwi we flawonoidach, związkach chemicznych wykazujących właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne - a zwalczając wolne rodniki, uczestniczą również w fotoprotekcji. I chociaż ich źródłem mogą być także wino, zielona herbata, jabłka i inne produkty spożywcze, to zdaniem autorów badania właśnie flawonoidy zawarte w pomarańczach wykazują największą skuteczność5.

Aronia (Photinia melanocarpa)

Ponieważ stres oksydacyjny odgrywa istotną rolę w rozwoju niektórych kłopotów ze wzrokiem, jak zaćma, jaskra i zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), również aronia, jako bogate źródło antyoksydantów, może skutecznie im zapobiegać lub hamować ich rozwój.

Wykazano również, że obecne w niej antocyjany wpływają korzystnie na prawidłowe funkcjonowanie siatkówki6. Jej owoce zawierają też dużo karotenu. Związki aronii działają również bezpośrednio fotoprotekcyjnie, choć głównie na skórę. Jak wykazano w badaniach doświadczalnych, ich miejscowe stosowanie, np. w postaci żelu, chroni przed szkodliwym działaniem promieni UV7.

Szafran (Crocus dativus)

Według badań przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Sydney w Australii i Uniwersytetu L’Aquila we Włoszech ta cenna przyprawa ma bardzo wiele pozytywnych właściwości wpływających korzystnie na nasz wzrok. Przede wszystkim stanowi ochronę przed niebezpiecznym działaniem promieni ultrafioletowych8.

Szafran chroni oczy również przed wpływem jaskrawego światła oraz oddziałuje na poziom lipidów w komórkach, regulując stan nawilżenia oka. Powinny wypróbować go również osoby z AMD. Jak wykazano w kilku badaniach z udziałem pacjentów cierpiących na mokrą lub suchą postać zwyrodnienia plamki żółtej, regularne stosowanie suplementów ze sproszkowaną przyprawą przynosi zarówno krótko-, jak i długotrwałą poprawę ostrości wzroku - prawdopodobnie głównie ze względu na właściwości antyoksydacyjne tego surowca9.

Olej z awokado

Ten owoc zalecany jest chyba we wszystkich zdrowych trybach odżywiania. Nic dziwnego - w końcu działa kompleksowo na cały organizm, również na układ nerwowy, a zawiera szerokie spektrum niezbędnych substancji: witamin (A, C, z grupy B, E, K, H i PP), składników mineralnych i kwasu oleinowego.

Dzięki temu pozyskiwany z awokado olej świetnie nawilża skórę, skutecznie chroni ją przed działaniem promieni UV, wspomaga walkę z trądzikiem, a przede wszystkim działa przeciwzmarszczkowo. Z kolei na ostrość wzroku i zdrowie plamki żółtej wpływają zawarta w tym owocu luteina oraz liczne antyoksydanty12.

Artykuł ukazał się w wydaniu papierowym O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą Czerwiec 2019.

Bibliografia

  1. Environ Health Perspect. 1991;96:177-184
  2. J Natl Med Assoc. 1992; 84(4):353-8
  3. J Ophthalmol. 2015; 2015: 687173
  4. Nutrients. 2013 Apr; 5(4): 1169-1185
  5. Am J Clin Nutr, 2018; 108: 381-7
  6. Farm. Pol. 2001; 57: 719
  7. Folia Med 2006; 48: 11-17
  8. Pharmacogn Rev. 2013 Jan-Jun; 7(13):61-66; Iran J Pharm Res. 2010 Spring;9(2): 133-140
  9. Med Hypothesis Discov Innov Ophthalmol.2016 Spring; 5(1):32-38; EvidBased Complement Alternat Med. 2012;2012:429124
  10. R.G. Smith, ‚Nutrition and Eye Diseases’ in The Orthomolecular Treatmentof Chronic Disease, A. W. Saul, ed.(Basic Health, 2014) end box
  11. Indian J of Physiol and Pharmacol 2008; 52(1):77-83
  12. Pharmacogn Rev. 2011; 5(10):164-173; J Agric Food Chem. 2006; 54(26):10151-8

Zobacz także

Ból brzucha - przyczyny, naturalnie metody leczenia

Ból brzucha - przyczyny, naturalnie metody leczenia

Gdy ostatnio córka zostawiła u nas wnuczka na święta, zaczął go boleć brzuch. Lekarka, z którą się skonsultowałam, powiedziała, że to może być zakażenie wirusem rota i trzeba obserwować i uzupełniać płyny, żeby się nie odwodnił. Tak też zrobiliśmy. Jednak w nocy skurcze były coraz mocniejsze, dziecko miało dreszcze. Wezwaliśmy pogotowia. Jej obsługa poinstruowała nas surowo, że do bólu brzucha nie wzywa się karetki. Tymczasem lekarz w szpitalu stwierdził, że to może być zapalenie wyrostka robaczkowego i nakrzyczał na nas, że zbyt długo zwlekaliśmy. Koniec końców okazało się, że było to zapalenie żołądka i jelit wywołane przez jakąś bakterię. Zastanawiam się, jak w przyszłości mam rozróżnić, co jest bólem brzucha wymagającym kontroli lekarskiej, a co nie? I jak sobie radzić z tymi mniej groźnymi dolegliwościami? Nie ukrywam, że bardzo mnie przestraszyła sytuacja z wnuczkiem i chciałabym uniknąć podobnej w przyszłości.

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Naturalne sposoby na dolegliwości ciążowe

Po roku bezowocnych starań w końcu udało mi się zajść w ciążę. Teraz najważniejsze jest dla mnie zdrowie dziecka. Wiem, że większość leków może mieć negatywny wpływ na jego rozwój, ale z drugiej strony obawiam się o własne samopoczucie - co robić, gdy pojawią się ataki migreny (z którą się zmagam), nudności czy zaparcia, by nie zaszkodzić dziecku? I jak uniknąć groźnych komplikacji, takich jak niedokrwistość?

Parkinsonizm (zespół parkinsonowski) - objawy, leczenie niekonwencjonalne, dieta

Parkinsonizm (zespół parkinsonowski) - objawy, leczenie niekonwencjonalne, dieta

Mój dziadek chorował na parkinsona. Teraz również ojciec zaczyna mieć problemy z poruszaniem się i drżeniem rąk. Obawiam się, że na razie dość dyskretne objawy staną się coraz silniejsze, ale lekarz twierdzi, że nie jest to choroba Parkinsona, a parkinsonizm. Nie bardzo rozumiem, na czym polega różnica? I co możemy robić, aby choroba taty nie postępowała, a ominęła mnie i moje dzieci?

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Cholestaza (zastój żółci) - profilaktyka, leczenie ziołami

Jakiś czas temu zaczęłam mieć problemy z trawieniem, zwłaszcza tłustych potraw. Z czasem pojawiły się kłopoty z wypróżnieniami, a później dziwne swędzenie skóry. Lekarz rodzinny podejrzewa, że to cholestaza, choć usg nie wykazało żadnych kamieni w pęcherzyku. Czy to możliwe, że mimo braku złogów mam zastój żółci? A jeśli tak, to co robić, by usprawnić jej przepływ?

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Siniaki - przyczyny, domowe sposoby na krwiaki

Od dziecka miałam dość wrażliwą skórę i łatwo nabijałam sobie siniaki. Teraz podobną przypadłość obserwuję u swojej córki. Martwi mnie jednak, że zmiany na ciele pojawiają się u niej nawet przy mocniejszym dotknięciu. Czy może to oznaczać jakiś większy problem zdrowotny? I co robić, kiedy po kilkunastu dniach siniak nadal nie chce zniknąć?

Narzędzia
Ikona wagi
Sprawdź swoje BMI
Nasz kalkulator pozwoli oszacować czy masa ciała jest prawidłowa
Szczególnie polecamy
Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Co wpływa na przyswajalność magnezu?

Ten ważny pierwiastek uczestniczy w wielu funkcjach organizmu. Jaki suplement...

Raport specjalny

Schudnij na lato!

Schudnij na lato!

Nowości

Zgaś światło w sypialni dziecka

Zgaś światło w sypialni dziecka

13 wrzesień 2019

Wydanie tabletowe

Tablet O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą App Store