Niszczy bakterie, wspiera trawienie, uspokaja. Pora docenić to zioło

Jako że korzenie tego zioła przypominają kształtem fantastycznego stwora, Francuzi nazwali je estragon, co oznacza małego smoka. Szybko też zyskało ono w kraju nad Loarą popularność ze względu na delikatny, korzenny i lekko gorzki aromat. Jednak o jego wyjątkowości przesądziło naukowo udowodnione bogactwo prozdrowotnych substancji aktywnych.

Artykuł na: 9-16 minut

Bylica draganek znana jest ludzkości od setek lat. Bywa też określana wężowym zielem lub wężowcem, gdyż wierzo­no, iż jest w stanie zneutralizować jad węża. Starożytny uczony Pliniusz twierdził w swych pismach, że wiązki estragonu umieszczone w butach pielgrzymów pomagają znieść trudy dalekich wypraw. Uważano także, że roślina pomaga w zacho­waniu mocy.

Bylica draganek (Artemisia dracunculus)

estragon

Występowanie: Pochodzi z Azji, skąd został sprowadzony do Hisz­panii w XI w. Dziko występuje w Azji, południowo-wschodniej Europie i Ameryce Północnej. W Polsce jest gatunkiem uprawnym.
Surowiec: Zielone liście o po­dłużnym kształcie.
Uprawa: Lubi stanowiska słonecz­ne, gleby próchniczne i wilgotne. Zaczyna kwitnienie w sierpniu, a kończy późną jesienią. Przed kwitnieniem należy ściąć pędy długości ok. 20 cm i suszyć związane w pęczki. Nie jest zbyt odporny na mrozy, ale można z powodzeniem uprawiać go przez cały rok w domu w doniczce.
Ważne: Może powodować zaburze­nia procesów krzepnięcia krwi. Nie powinien być stosowany przez ko­biety w ciąży oraz w okresie laktacj

Gdy estragon trafił do Europy w XI w., zdobył szcze­gólne uznanie w kuchni francuskiej – dość powie­dzieć, że jest składnikiem słynnej musztardy Dijon. Jednym z najważniejszych składników estragonu są estra­gol, odpowiadający za jego charakterystyczny smak i aromat oraz eugenol, który wykazuje właściwości przeciwbólowe, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Ich obecność docenia­no już w starożytnej Grecji, gdzie zioła używano do uśmie­rzania bólu oraz jako środek miejscowo znieczulający. Estragon zawiera również kumaryny, flawonoidy, kwa­sy chlorogenowy i kawowy o działaniu przeciwnowotwo­rowym, przeciwzapalnym i immunomodelującym1.

Zioło jest doskonałym źródłem witaminy C, dlatego dawniej stosowane było jako środek przeciw szkorbutowi. Znajdziemy w nim witaminy A oraz z grupy B (kwas foliowy, pirydoksyna, niacyna czy ryboflawina), które działają jako przeciwutleniacze, oraz mikro- i makroskładniki, takie jak żelazo, magnez, wapń, man­gan, potas, miedź i jod. Ich obecność sprawia, że estragon stanowi cenny składnik diety wspierający ogólną kondycję organizmu2. Świeży estragon jest jednym ze źródeł żywności o najwyższej wartości przeciwutleniającej wśród ziół. W fitoterapii stosowany jest jako środek bakteriobójczy, przeciwskurczowy i przeciwzapalny3.

napary z estragonu
Napary z zioła działają żółciopędnie, wspomagają leczenie biegunki, skurczów jelit oraz chorób wątroby. Wykazuje działa­nie antyoksydacyjne, chroniące organizm przed uszkodzenia­mi spowodowanymi przez wolne rodniki oraz zapobiegające chorobom serca i innymi związanymi ze stresem oksydacyj­nym. Pobudza miesiączkowanie, jednocześnie zmniejszając bóle i objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Przynosi korzyści przy nieżycie układu oddechowego, np. w za­paleniu oskrzeli. Wpływa pozytywnie na wzrok i pracę układu immunologicznego, obniża poziom cholesterolu we krwi i uzupeł­nia niedobory minerałów. Herbata z estragonu działa wyciszająco i uspokajająco, pomaga w leczeniu bezsenności i nadpobudliwości. Zwiększa apetyt i przynosi ulgę w bólach reumatycznych i zapa­leniu stawów. Napar, stosowany jako płukanka do ust, pomaga w leczeniu zapalenia jamy ustnej i gardła, kandydozy, aft, ple­śniawek oraz parodontozy. Przeprowadzono badanie wskazujące, że związki zawarte w wężowym zielu mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu stwardnienia rozsianego4. Poza tym ekstrakt z estrago­nu może być stosowany w leczeniu zaburzeń tolerancji glukozy.

Jakie właściwości ma bylica traganek?

  • Trawienie Zioło to ma dobroczynny wpływ na pracę układu pokarmowe­go, dlatego też zalecane jest przy schorzeniach pracy jelit i żołądka. Stymuluje produkcję śliny oraz wspomaga wydzielanie soków tra­wiennych, co przyspiesza trawienie pokarmu5. Poprawia również apetyt6 i z tego względu wskazane jest dla osób np. z anoreksją. Ma działanie wiatropędne i przeciwwzdęciowe, dlatego warto go dodawać do cięż­kostrawnych potraw. Jest skutecz­nym środkiem w walce ze stanami zapalnymi żołądka i dwunastni­cy, skurczami jelit oraz zgagą.
estragon
Działanie przeciwdepresyjne ro­śliny związane jest z obecnością związków fenolowych i flawono­idowych. Zwiększa odporność na depresję i wykazuje pozytywny wpływ na przewlekły stres oraz zmęczenie. Aktywny składnik by­licy draganek – cineol, stymuluje ośrodkowy układ nerwowy, dodaje energii i poprawia samopoczucie. Estragon zalecany jest również na problemy ze snem, pomaga w wieczornym wyciszeniu po cięż­kim dniu i uspokojeniu nadak­tywnego układu nerwowego.
  • Zdrowszy układ moczowy Działając moczopędnie, A. dra­cunculus wspiera usuwanie niekorzystnych substancji z or­ganizmu7. Usprawnia wydalanie kwasu moczowego, dzięki czemu redukuje problemy reumatyczne, artretyczne oraz zmniejsza objawy skazy moczanowej, czyli podagry.
  • Niszczy drobnoustroje Ekstrakt z estragonu skuteczne zwal­cza zasiedlające przewód pokarmowy bakterie Helicobacter pylori, a tym samym wspomaga leczenie stanów zapalnych błony śluzowej żołądka, dwunastnicy, w tym choroby wrzodo­wej i nadżerek. Wykazuje aktywność bakteriostatyczną i bakteriobójczą wobec szczepów Escherichia coli.
    Duża liczba olejków eterycznych zawartych w estragonie wykazu­je znaczącą aktywność przeciwko Candida albicans8. Dzięki zdolności zwalczania pierwotniaków ekstrakt tej roślinny może być stosowa­ny w leczeniu leiszmaniozy9.
Ocet estragonowy
Olejek ma antybakteryjne właściwo­ści, bywa więc składnikiem dezo­dorantów i naturalnych preparatów przydatnych w pielęgnacji cery problematycznej. Działa przeci­wtrądzikowo i przeciwłojotokowo. Ze względu na przyjemny, korzen­ny zapach jest wykorzystywany do aromaterapii, masażu, produkcji perfum i kremów do twarzy. Ocet estragonowy po rozcień­czeniu z wodą stosuje się jako płukankę na włosy. Zamyka łuski włosa, nadaje im blask i miękkość.

Jak można stosować estragon?

  • Nalewka miodowa z estragonem i cytryną ½ szklanki świeżej bylicy draganek i skórkę startą z 2 cytryn umieść w słoju. W od­dzielnym naczyniu lekko podgrzej szklan­kę miodu, aż stanie się płynny, połącz ze szklanką wódki i zalej estragon i cytrynę. Zakręć i odstaw na ok. 3 tygodnie, następnie odcedź nalewkę i przelej do butelki. Może być podawana jako aperitif, dodatek do de­serów lub do aromatyzowania herbaty.
  • Herbata z estragonem Zalej pół łyżeczki czarnej, liściastej herba­ty wrzątkiem, dodaj łyżeczkę suszonego estragonu i pozostaw do zaparzenia na 5 min. W razie potrzeby możesz dosłodzić miodem.
Sos estragonowy do sałatek
Sos estragonowy do sałatek. W misce wymieszaj ½ szklanki jogurtu naturalnego, 2 łyżki świeżo posiekanego estragonu, łyżkę musztardy dijon, łyżecz­kę miodu i sok z połowy cytryny. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Sos jest świet­ny do sałatek warzywnych, grillowane­go kurczaka lub jako dip do warzyw.
  • Bakteriobójcza płukanka do ust Łyżkę świeżego lub suszonego estragonu zalej wrzącą wodą. Pozostaw na ok. 15- 20 min. Dodaj sok z połówki cytryny, odcedź i pozostaw do przestudzenia. Możesz dodać łyżeczkę miodu, aby złagodzić smak płukanki. Płucz usta przez ok. 30 s, nie połykaj. Ma właściwości bakteriobójcze, a dodatkowo zapewni świeży oddech.
  • Estragonowy peeling do ciała W misce połącz ½ szklanki gruboziarnistej soli morskiej, 2 łyżki suszonego estragonu, ¼ szklanki oleju kokosowego. Dodaj kil­ka kropli olejku eterycznego z estragonu. Wymieszaj do uzyskania jednolitej kon­systencji. Stosuj peeling podczas kąpieli, delikatnie masując ciało, a następnie spłucz.
  • Tonik do twarzy W pojemniku wymieszaj szklankę ostu­dzonego naparu z estragonu, łyżkę octu jabłkowego i kilka kropel olejku ete­rycznego z lawendy. Przelej do szklanej butelki z ciemnego szkła, przechowuj w lodówce. Po umyciu twarzy przecieraj skórę wacikiem zwilżonym tonikiem.
  • Kąpiel relaksacyjna Szklankę suszonego estragonu za­lej 2 szklankami gorącej wody, zostaw do zaparzenia na kwadrans, odcedź, dodaj ½ szklanki miodu. Wlej do wan­ny z przygotowaną ciepłą wodą.
Bibliografia
  • Avicenna J. Phy­tomedicine 6 (5), 526-34
  • Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rym­kiewicz: Atlas ro­ślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989
  • Evid Based Com­plement Alternat Med. 2015: 895417
  • Nutr Neurosci. 2021 Nov;24(11): 843-9
  • Front Pharmacol. 2021; 12: 653993
  • Anna Mazerant: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawo­dowych, 1990
  • Journal Of Herbal Pharmacotherapy 2001; 1 (3): 35-49
  • Chem Cent J. 2014; 8: 6
  • J. Parasit. Dis. 40 (4), 1571-4
  • Res. Pharm. Sci. 14 (6), 544-53
  • Oxid Med Cell Longev. 2018: 7418681
  • Essent. Oils Food Preserv., Flavor Saf. 813-817
Autor publikacji:
Wczytaj więcej
Nasze magazyny