Czym jest estrobolom?
Kiedy zapytałam kilku moich najbliższych przyjaciół, czy wiedzą, czym jest estrobolom, ich odpowiedzi brzmiały, jakby grali w grę Balderdash. Nowa atrakcja w wesołym miasteczku? Obłok pudru unoszący się podczas zakładania lateksowych rękawiczek? Polski chleb podawany na Wielkanoc? Kobieca choroba związana z niskim poziomem niektórych hormonów?
Chociaż niektóre z ich odpowiedzi były celowo niemądre, ta ostatnia nie odbiegała zbyt daleko od rzeczywistości. Estrobolom ma związek z hormonami. Jest to w zasadzie zbiór bakterii w mikrobiomie jelitowym, który może oddziaływać na poziom estrogenów w organizmie i regulować go.
Badacze Claudia Plottel i Martin Blaser zdefiniowali estrobolom jako „zestaw genowy mikrobioty jelitowej, którego produkty są zdolne do metabolizowania estrogenów”. W mniej naukowym ujęciu oznacza to zbiór bakterii, które mogą przekształcać estrogeny w ich aktywne formy.
Myślę, że ważne jest, by kobiety rozumiały, czym jest estrobolom i jak może on wpływać na ich zdrowie. Większość zdaje sobie sprawę z faktu, jaki wpływ na samopoczucie mogą mieć wahania hormonów. Doświadczały wzlotów i upadków w trakcie cyklu miesiączkowego, a każda kobieta w okresie perimenopauzalnym lub menopauzalnym może opowiedzieć wszystko na temat uderzeń gorąca, huśtawek nastroju i innych nieprzyjemnych objawów.
Hormony a jelita
Może to wydawać się dziwne, ale chociaż głównie jajniki i nadnercza produkują estrogeny, to ich poziom w organizmie reguluje się przede wszystkim w trzewiach. Oznacza to, że jeśli w jelitach brakuje równowagi, stężenie tych ważnych hormonów również może ulec zaburzeniu.
Prace w tym obszarze cały czas trwają. W jednym z przeglądów zbadano, w jaki sposób estrobolom może wpływać na ryzyko rozwoju pomenopauzalnego raka piersi z dodatnim receptorem estrogenowym.
Autorzy stwierdzili, że analiza składu i działania estrobolomu u osób zdrowych, a także kobiet z estrogenozależnym nowotworem piersi mogłaby doprowadzić do opracowania biomarkerów mikrobiomu oraz interwencji zmniejszających ryzyko nowotworowe1.
![menopauza](/i/2024/06/30/20850-59ce-970x0_adobestock-530131342.jpeg)
Estrobolom reguluje poziom krążących i wydzielanych w organizmie estrogenów. Drobnoustroje wytwarzają enzym o nazwie beta-glukuronidaza, który przekształca te hormony w ich aktywne formy. Aktywne estrogeny mogą wiązać się z receptorami i wpływać na pewne procesy fizjologiczne.
Jeśli w jelitach panuje odpowiednia równowaga, aktywność beta-glukuronidazy jest normalna. Kiedy jednak pojawia się dysbioza (zaburzenie równowagi), poziom estrogenów może stać się zbyt wysoki lub zbyt niski, co zwiększa ryzyko wystąpienia powiązanych z tymi hormonami chorób.
Kiedy estrogeny ulegają metabolizacji w wątrobie, trafiają do żółci i są wydalane do jelit. Gdy estrobolom jest zdrowy, hormony te są bezpiecznie usuwane jako odpady. Kiedy jednak występuje dysbioza, estrogeny mogą być ponownie wchłaniane do krwioobiegu, co powoduje dominację estrogenową. Może to prowadzić do rozwoju szerokiej gamy problemów zdrowotnych.
Choroby związane z estrogenami a równowaga mikrobiomu
Ciało kobiety wytwarza 3 rodzaje estrogenów: estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3). Każdy z nich wpływa na inne tkanki i funkcje organizmu. Wszystkie współdziałają ze sobą, dlatego ważne jest, by zwrócić uwagę na ogólną równowagę każdej z form.
- E2 jest dominującą formą hormonu przed menopauzą.
- E1 staje się głównym krążącym we krwi estrogenem po klimakterium.
- E3 jest najsłabszym, ale przeważającym w czasie ciąży rodzajem hormonu.
Estrogeny regulują w organizmie wiele procesów, w tym funkcje rozrodcze, odkładanie tkanki tłuszczowej, kondycję układu krążenia, obrót kostny i replikację komórek. Obniżenie poziomu krążących we krwi hormonów może zaburzać funkcjonowanie ustroju, co prowadzi do długiej listy problemów, takich jak: otyłość, zespół metaboliczny, rak, endometrioza, przerost endometrium, PCOS, choroby sercowo-naczyniowe, osteoporoza, niepłodność i pogorszenie zdolności poznawczych.
Czy zdawałaś sobie sprawę z faktu, że estrogeny mogą wpływać na tak wiele schorzeń, nie tylko reprodukcyjnych? Wiele kobiet nie jest tego świadomych. Tymczasem badania wykazały, że zaburzenia jelitowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju tych schorzeń lub zaostrzać ich objawy. Okazało się, że u pacjentów z otyłością2, chorobami układu krążenia3 i osteoporozą4 często występuje dysbioza jelitowa.
Spadek poziomu krążących estrogenów powoduje wzrost aktywności osteoklastów, co skutkuje resorpcją i osłabieniem kości. W jednym z badań wykazano, że podawanie pewnych bakterii myszom, które przeszły operację usunięcia jajników, usprawnia procesy kościotwórcze i zmniejsza resorpcję kości5. Inne analizy ujawniły podobne pozytywne skutki wprowadzenia określonych drobnoustrojów.
Estrogeny mogą również zmieniać mikrobiom zarówno dróg moczowych, jak i pochwy, co powoduje infekcje. Wraz ze spadkiem ich poziomu obniża się również liczba bakterii kwasu mlekowego, ponieważ hormony stymulują rozwój tych cennych drobnoustrojów, które pełnią kilka funkcji ochronnych, jeśli chodzi o zdrowie kobiet. Utrzymują m.in. odpowiednio kwaśne środowisko i zapobiegają przyleganiu niepożądanych mikroorganizmów.
W ciągu ostatnich 20 lat znacznie rozwinęły się badania nad związkiem między mikrobiomem jelitowym a rakiem piersi6. Wykazały one kluczową rolę tego pierwszego w regulacji poziomu estrogenów.
Różnorodność w jelicie to główny czynnik decydujący o ogólnym stanie zdrowia, w tym piersi. Badania wykazały, że mikrobiota u pacjentek z rakiem piersi znacznie różni się od tej obserwowanej u kobiet z grup kontrolnych – jest m.in. znacznie mniej zróżnicowana.
Znaczący związek między równowagą hormonalną a jelitami to przykład na to, jak prawie wszystko w organizmie można powiązać z tym, co dzieje się w jelitach. To samo dotyczy hormonów. Przegląd badań opublikowany w lipcu 2022 r. skupił się np. na powiązaniach między estrogenami a dobrą kondycją jelit i skóry7. I chociaż na pierwszy rzut oka obszary te mogą wydawać się odrębne, logiczne jest, że są ze sobą ściśle połączone.
Mikrobiom jelitowy wpływa na produkcję estrogenów (które mają wpływ na mikrobiom jelitowy), a zarówno hormony, jak i kondycja jelit oddziałują na skórę. Należy zatem przyjrzeć się wszystkim tym aspektom łącznie.
Jakie są przyczyny zaburzeń?
Oznaki dysbiozy są wyraźne, ale objawy mogą powodować również inne schorzenia. W ostatecznym ustaleniu równowagi bakteryjnej w organizmie mogą pomóc badania. Jeśli jednak odczuwasz objawy, podjęcie kroków mających na celu uzdrowienie jelit nie zaszkodzi, a może wręcz pomóc.
Chociaż podstawowych przyczyn dysbiozy może być wiele, konsekwentnie stwierdza się, że niektóre czynniki mają negatywny wpływ na skład bakterii jelitowych. Antybiotyki i hormonalne środki antykoncepcyjne zmieniają zarówno mikrobiotę jelitową, jak i poziom estrogenów.
Przewlekła infekcja również może prowadzić do dysbiozy, dlatego należy zachować delikatną równowagę polegającą na leczeniu schorzeń za pomocą antybiotyków w razie konieczności, ale nie nazbyt często.
Również dieta ma znaczący wpływ na mikrobiom jelitowy. Jadłospis zasobny w węglowodany i przetworzoną żywność może zwiększyć podatność na dysbiozę z powodu niedoborów składników odżywczych.
Odkryto, że spożywanie fitoestrogenów w żywności zmienia mikrobiom jelitowy i zwiększa ryzyko związanych z estrogenami chorób. Alergie pokarmowe również mogą powodować dysbiozę (a ona może wywołać nadwrażliwość pokarmową, więc rozwikłanie problemu może być kłopotliwe).
Picie alkoholu, uwarunkowania genetyczne, masa ciała, wiek i toksyny środowiskowe mogą zmieniać skład mikrobiomu jelitowego i prowadzić do dysbiozy. Wywołać ją może również stres, który może być rzeczywisty lub subiektywny, fizyczny lub emocjonalny.
Jak uzdrowić jelita?
Teraz gdy wiesz, jak ważna jest kondycja trzewi dla równowagi estrogenowej, która z kolei jest niezbędna dla dobrego stanu zdrowia, co możesz zrobić, aby utrzymać tak potrzebną harmonię?
Równowaga jelitowa zależy od zdrowego stylu życia. Od wyborów żywieniowych po aktywność fizyczną, od redukcji stresu po ukierunkowaną suplementację – mamy kontrolę nad wieloma czynnikami, które mogą ograniczać zaburzenia jelitowe.
Oto kilka szybkich wskazówek, które pomogą Ci podejmować zdrowe decyzje dla siebie (i Twoich jelit):
1. Dokonuj dobrych wyborów żywieniowych w co najmniej w 80% przypadków. Deser od czasu do czasu jest w porządku, ale im bardziej unikasz cukru, przetworzonej żywności i wszystkiego, co może powodować zaburzenia trawienne (gluten i nabiał to dwie ich częste przyczyny), tym lepiej. Kluczowa jest zbilansowana dieta zawierająca zdrowe tłuszcze, dostateczną ilość białka i węglowodany złożone.
![mama z córką](/i/2024/06/30/20846-29d4-970x0_adobestock-221090401.jpeg)
2. Jedz warzywa krzyżowe, takie jak brokuły, kapusta i kalafior. Wspomagają regulację „dobrych” bakterii i zdrowe usuwanie nadmiaru hormonów, w tym estrogenów. Pamiętaj, tylko by je gotować, ponieważ spożywane na surowo mogą powodować zaburzenia tarczycy.
3. Nie pozwól na zaostrzenie problemów emocjonalnych. Zajmij się zmartwieniami, zarówno starymi, jak i nowymi, i uwolnij je, aby Twoje ciało też mogło odpuścić. Spróbuj medytacji lub praktyk uważności, aby wyciszyć ośrodkowy układ nerwowy. Najlepszym sposobem na pozbycie się stresu jest zajmowanie się każdego dnia tym, co kochasz. Kiedy to robisz, nie pozwalasz na narastanie stresu w organizmie. Taniec, czytanie, pisanie pamiętnika, gra na instrumencie, granie w planszówki z rodziną lub przyjaciółmi, bieganie, ogrodnictwo – możliwości ogranicza tylko Twoja wyobraźnia!
![Kiszona kapusta](/i/2024/06/30/20848-018d-970x0_adobestock-317249617.jpeg)
4. Jedz również więcej pokarmów prebiotycznych, co pobudzi rozwój pożytecznych bakterii. Świetnymi opcjami są m.in. szparagi, czosnek, cebula, por, topinambur i banany. Pokarmy roślinne o wysokiej zawartości błonnika, takie jak orzechy, ziarna, rośliny strączkowe i warzywa, również wspierają zdrowie jelit.
5. Odpowiedni odpoczynek utrzymuje równowagę poziomu kortyzolu i zmniejsza stres w organizmie. Podczas snu w ciele zachodzi wiele procesów, więc zapewnienie sobie wystarczającej ilości wypoczynku ma decydujące znaczenie dla zdrowia. Sprawdzaj etykiety swoich produktów kosmetycznych i czyszczących, i – jeśli to możliwe – używaj w pełni naturalnych środków.
![Ćwiczenia pilates](/i/2024/06/30/20843-a687-970x0_adobestock-231137525.jpeg)
6. Wyeliminuj korzystanie z tworzyw sztucznych do przechowywania żywności i napojów, zwłaszcza po podgrzaniu.
7. Kiedy tylko możesz, spożywaj produkty organiczne, aby ograniczyć narażenie na pestycydy. Napoje wyskokowe zmieniają skład mikrobiomu i zwiększają przepuszczalność (nieszczelność) jelit.
- Wysokiej jakości preparat multiwitaminowy Dobrą opcją jest mój produkt Multi Essentials+ (dostępny na stronie internetowej marcellepick. com) jednak możesz też skorzystać z innych o podobnym składzie. Sugerowane dawkowanie: Według instrukcji na etykiecie preparatu.
- Witamina D Ekspozycja na światło słoneczne to najlepszy sposób na pozyskiwanie tego składnika, ale większość ludzi zmaga się z jej niedoborami. Sugerowane dawkowanie: 2000 j.m. na dobę.
- Kwasy omega-3 Tych niezbędnych kwasów tłuszczowych brakuje w standardowej zachodniej diecie. Dobrym wyborem jest suplement diety z olejem rybim zawierający DHA (kwas dokozaheksaenowy) i EPA (kwas eikozapentaenowy). Sugerowane dawkowanie: 720-1440 mg EPA oraz 480-960 mg DHA na dobę.
- Probiotyk Jak wspomniałam powyżej, bakterie kwasu mlekowego są niezbędne do przywrócenia właściwej równowagi w jelitach. Kolejnym ważnym probiotykiem są bifidobakterie. Poszukaj suplementu diety zawierającego oba te składniki, takiego jak mój produkt Biotic Support. Sugerowane dawkowanie: Według instrukcji na etykiecie preparatu.
- DIM (diindolilometan) Ten metabolit indolo-3-karbinolu, występujący w warzywach krzyżowych, takich jak brokuły, kapusta i jarmuż, może wspomóc regulację poziomu estrogenów i zwalczanie nowotworów estrogenozależnych8. Sugerowane dawkowanie: 100-200 mg na dobę.
- Magnez jest czwartym najliczniejszym kationem w ciele. W ludzkim ciele pełni funkcję kofaktora dla ponad 300 reakcji enzymatycznych. Wiele badań stwierdziło, że zmniejszone poziomy magnezu są związane z szerokim zakresem chorób przewlekłych m.in. cukrzycy i osteoporozie9. Ustalono też, że wspomaga utrzymanie równowagi mikrobiomu jelitowego, ułatwia trawienie (wiąże wodę w stolcu) oraz wspomaga wydalanie zbędnych produktów przemiany materii10. Nie należy jednak przesadzać, bo jego nadmierna podaż może prowadzić do dysbiozy. Sugerowane dawkowanie: Według instrukcji na etykiecie preparatu.
- J Natl Cancer Inst, 2016; 108(8): djw029
- Nature, 2006; 444(7122): 1022–23
- Curr Cardiol Rep, 2014; 16(11): 540
- Crit Rev Food Sci Nutr, 2017; 57(8): 1664–72
- J Cell Physiol, 2014; 229(11): 1822–30
- Perm J, 2020; 24: 19.129
- Dermatol Ther (Heidelb), 2022; 12(7): 1535–50
- Nutr Rev, 2016; 74(7): 432–43; Anticancer Res, 1999; 19(3A): 1673–80; J Nutr, 2000; 130(12): 2927–31
- Int J Endocrinol. 2018; 2018: 9041694
- Nutrients. 2020 Sep; 12(9): 2889